REARME DA HISTORIOGRAFÍA ESPAÑOLISTA

Unha historia que non é lenda

Unha historia que non é lenda
Representación da matanza de San Bernardo en Flandres polas tropas españolas do duque de de Alba.
Representación da matanza de San Bernardo en Flandres polas tropas españolas do duque de de Alba.  

En tempos de incerteza, fechar filas. Iso é o que explica a recente aparición dun importante número de publicacións que tentan reivindicar o pasado español, botando peito de xeito moi particular sobre as glorias imperiais. Neste fenómeno ocupa un lugar destacado o betseller de Elvira Roca Barea, Imperiofobia y leyenda negra. Roma, Rusia, Estados Unidos y el Imperio español,


Esta explosión de historiografía españolista non se entende se non se pon en relación coa actual crise do réxime, coa idea de España -e nomeadamente da súa unidade- sometida a cuestión. Estamos, logo, diante dun programa de renacionalización desde o aparato do Estado para  construír un futuro/destino común, dunha reelaboración do relato de sempre para fornecer unha dose de autoestima nos tempos presentes, dunha nova achega historiográfica coa que combater a disidencia interna, en definitiva, dun cargamento de munición a granel para afirmar unha españolidade sen complexos.

 

Nada novo, España sempre se pensou desde a derrota. A comezar coa crise do seu Imperio tradicional na segunda década do século XIX, a seguir cos fracasos das aventuras expansionistas en África e América e a continuar coa perda das colonias de ultramar en 1898. Se os sucesos que seguiron á batalla de Ayacucho serviron para xustificar e consolidar o estado liberal nacente e as guerras africanas foron o cume dunha proposta imperialista, a perda de Cuba e Filipinas abriron a porta a unha nova orientación da axenda españolista. A proposta da Xeración do 98, cuxa influencia vai ser decisiva até hoxe no pensamento español de esquerda a dereita, significa unha nova proposta doutrinal centrada no combate á disidencia interna, isto é, nos nacionalismos que xurdían en maior ou medida en Galiza, Euskadi e Catalunya, apoiada nun movemento autenticamente popular de masas, articulado  sobre unha aparataxe estatal máis compacta e un réxime de opinión publica descoñecido até o momento.

 

A proposta da Xeración do 98, cuxa influencia vai ser decisiva até hoxe no pensamento español de esquerda a dereita, significa unha nova proposta doutrinal centrada no combate á disidencia interna

 

Outra vez Julián Juderías. Historiadores de folletón para popularizar un relato académico cargado de intención política. Tamén de dereitas e de esquerdas, para negar a participación española nun dos grandes xenocidios humanos, para relativizar a súa función como campión do fanatismo relixioso, para reescribir o seu papel na persecución do diferente, para xustificar o seu fracaso como proxecto  histórico. Abonda o recurso á conspiración interna cos aliados externos, a Antiespaña de Ramiro de Maetzu, que dá corpo a toda a proposta doutrinal do grupo de Acción Española até enchoupar o réxime de Franco, para afirmar as bondades do proceso colonizador americano, as achegas hispanas ao desenvolvemento do continente, a humanidade dos exércitos dos Filipes e do Duque de Alba nos Países Baixos, a liberdade relixiosa favorecida pola Inquisición ou o trato oferecido aos xudeos en contraposición a outro pobos europeos.

 

A historia española é negra. Segundo o investigador norteamericano H.F Dobyns, 95% da poboación total americana morreu nos 130 anos que seguiron á chegada de Colon, fixando só para México, os investigadores de Berkeley, Cokk e Borah, unha diminución de 24,5 millóns entre 1518 e 1623, máis do dobro da poboación da península, situada por volta de 1492 nos 10 millóns de habitantes. Porén, a historiografía hexemónica, un saber de brocha gorda, ao servizo de agochar unha realidade testán, preocúpalle menos a matanza dos americanos que a mala fe dos inimigos  de España, empeñada nunha construción doutrinal que vincula o proxecto español do futuro ao seu pasado imperial. Asistimos a unha actualización da axenda ideolóxica do españolismo, coherente coa súa formulación por parte das xentes do 98, para facer fronte á crise do réxime da II Restauración, esporeada polo actuación dos nacionalismos, fundamentalmente o catalán, cuxas receitas volven a pasar pola españolización, europeización, rexeneración e as reformas, o recorrente cuadrilátero da intelixencia mesetaria.

 



x