Lingua
Cando a vida ama é amábel, por Isidro Novo
Palabras con memoria

Cando a vida ama é amábel, por Isidro Novo

aconloar.- Afagar.

Exemplo: “O tratante era experto en aconloar a xente denantes de pechar o trato”.

Lugar de escoita.- Escudeiros – Ramirás (Ourense)

Fonte.- Xoán Carlos Domínguez Alberte.

...
Vacas, por Henrique Harguindey
Como dicilo?

Vacas, por Henrique Harguindey

«Un millón de vacas » caracterizaba Manuel Rivas o noso país con fulgurante fórmula no ano 1990. Hoxe, case trinta anos despois : cantas?

 

Con todo, o gando vacún segue aínda impregnando a...

Da boca [por Henrique Harguindey]
COMO DICILO?

Da boca [por Henrique Harguindey]

Coméntame o meu amigo Luís Cachafeiro unha expresión (Boca pecha non teme o que veña) dun dos protagonistas do conto de Ánxel Fole O tesouro. Ramón, o criado do pazo de Louxío, di nun momento: “A mellor palabra é a que está por dicir, como din os vellos. Boca pecha non teme o que veña”. Efectivamente, a segunda frase  asemella un refrán e Luís apunta ben cando  a achega ao español En boca cerrada no entran moscas. A min gústame  tamén máis a frase do Ramón, e vexo no dicionario de Eladio Rodríguez Boca pechada é forte coma unha muralla, un refrán que viría corroborar o carácter tradicional da frase do conto.

Máis concellos polo Apego

Máis concellos polo Apego

Xa son 30 os municipios participantes neste proxecto de socialización da infancia en galego. Máis de 2.500 familias formalmente adheridas, máis de 400 actividades desenvolvidas ou case 250.000 visualizacións de vídeos son algunhas das cifras do programa.

A excepción e a regra [por Henrique Harguindey]
COMO DICILO?

A excepción e a regra [por Henrique Harguindey]

Dis que non hai regra sen excepción, ou que a excepción confirma a regra, mais non queremos traer aquí un debate sobre a razón ou a precisión deste aserto senón lembrarmos o principio de que, para establecer unha conclusión,...

Cacho [por Henrique Harguindey]
COMO DICILO?

Cacho [por Henrique Harguindey]

Para entendermos ben as locucións formadas en galego coa palabra cacho  debemos ter presentes algunhas cousas:

 

1.-En latín clásico "cabeza" dicíase căput e desta palabra deriva o...

Palabras retortas e retrancadas [por Isidro Novo]
PALABRAS CON MEMORIA

Palabras retortas e retrancadas [por Isidro Novo]

Acaralloar.- Forma grotesca da palabra acaroar.

Exemplo: “Dispareille e pasoulle o tiro acaralloando”.

Lugar de escoita.-Cuntis.

Fonte.- Marcos Seixo.

 

Arangotango ou arangutango.-...

Cada vez menos galego no Sergas

Cada vez menos galego no Sergas

A Mesa denuncia que se está a excluír a lingua galega de xeito sistemático no traballo diario. O último exemplo denunciado pola entidade, é a exclusión do galego na realización dunhas enquisas da Área de Xestión Integrada de Compostela.

Sobre a memoria das palabras comúns
A AELG organiza este sábado a décima xornada de tradición oral

Sobre a memoria das palabras comúns

Hai as palabras do dicionario e hai as palabras que parece sempre estiveron aí. As palabras que conforman o mapa, físico e non só, da comunidade: topónimos, frases feitas, nomes propios. Destas é das que se ocupará a décima Xornada de Literatura de Tradición Oral, que a Asociación de Escritores en Lingua Galega organiza este sábado en Lugo.
 

Enrugas [por Henrique Harguindey]
COMO DICILO?

Enrugas [por Henrique Harguindey]

Da palabra latina rūga ‘enruga da cara’ procede –como é doado constatar- o galego enruga/arruga ; simplemente se lle engadiu o prefixo en ou a. Actualmente a normativa só contempla como...

Dereitos e tortos, virados e revirados [por Isidro Novo]
PALABRAS CON MEMORIA

Dereitos e tortos, virados e revirados [por Isidro Novo]

Acelindrar.- Poñer dereito, endereitar.

Exemplo: Voute acelindrar como non fagas o que eu che mando.

Lugar de escoita.- A Estrada, Vigo, etc.

Fonte.- Manuel Cabada Castro.

 

Andavía.- (Ademais de...

Non nos vale esta Valedora
A Mesa e a CIG esixen a dimisión de Milagros Otero polos seus ataques ao galego

"Non nos vale esta Valedora"

Os esforzos da Valedora do Pobo, Milagros Otero, por refrendar o discurso lingüístico do Partido Popular e os seus ataques lexislativos á lingua galega levaron a que A Mesa pola Normalización Lingüística e a CIG Ensino esixan a súa dimisión. Así o escenificaron esta mañá nunha concentración perante a sede da institución, ao carón do Parlamento de Galiza en Compostela, coa palabra de orde "Valedora dimisión".
 

Do mundo vexetal, moito ben e pouco mal [por Isidro Novo]
PALABRAS CON MEMORIA

Do mundo vexetal, moito ben e pouco mal [por Isidro Novo]

Camborcia.- Caniborcia, caniborcio, canafrecha, canabrazos. Planta umbelífera que pode producir inflamacións e bochas na pel.

Lugar de escoita.- Sabucedo (A Estrada).

Fonte.- Manuel Cabada Castro.

Outros apuntamentos.- Engade a...

Votaron [por Henrique Harguindey]
COMO DICILO?

Votaron [por Henrique Harguindey]

Moitos galegos e galegas levaron unha sorpresa ao sentiren o pobo catalán proclamar en voz alta unanimemente a súa vontade de votar.  Non por ignoraren esta vontade –que a maioría coñecía xa perfectamente- senón pola...

Todo ou parte aínda é da nosa aldea [por Isidro Novo]
PALABRAS CON MEMORIA

Todo ou parte aínda é da nosa aldea [por Isidro Novo]

Arrecadar.- (Ademais de significados xa rexistrados). Frear o carro coa parella de bois ou vacas. Tamén ten o significado de tatexar.

Lugar de escoita.- O Courel.

Fonte.- Dun vocabulario courelao.

 

Arrecadén.-...

A Valedora do Pobo avala o incumprimento da Lei de Normalización Lingüística
A Mesa esixe a súa dimisión inmediata

A Valedora do Pobo avala o incumprimento da Lei de Normalización Lingüística

A Valedora do Pobo vén de contradicir a Lei de Normalización Lingüistica nun escrito dirixido á Mesa. Nel apóiase na lexislación estatal para avalar que "os núcleos de poboación e demais topónimos serán designados na dúa denominación oficial e, cando fose necesario a efectos de identificación, en castelán". A Lei de Normalización, aprobada por unanimidade no Parlamento galego en 1983, especifica que "os topónimos de Galiza terán como única forma oficial a galega".
 

Suceso editorial dunha axenda escolar en galego

Suceso editorial dunha axenda escolar en galego

Unha das poucas axendas escolares en galego dispoñíbel no mercado, iniciativa do estudio de deseño IdeiaGráfica.net, está a piques de esgotar a súa tiraxe. "Sei que gustou", explica o deseñador gráfico responsábel da mesma, Daniel Alexandre Martínez Ces, "pero xa non quedan máis que os exemplares distribuídos en librarías e papelarías". É o segundo curso consecutivo en que existe a posibilidade de adquirir esta axenda en galego.
 

Que queiran, que non [por Henrique Harguindey]
COMO DICILO?

Que queiran, que non [por Henrique Harguindey]

As galegas e galegos que contamos xa unha certa idade (de setenta para enriba), lembramos ben que cando eramos rapazas e rapaces o galego impregnaba fortemente o “castelán de Galiza”. Teño aludido xa outras veces a esta presenza constante do...