Memoria
Que a planta creza sa e no seu rego
ENSINO

Que a planta creza sa e no seu rego

O franquismo depurou máis de dúas mil mestras e mestres republicanos nos concellos coruñeses e castigou unha cuarta parte deles. Foron expulsados, trasladadas ou suspendidos durante meses ou anos. Todo o corpo docente sufriu un proceso que empezou no 36 e continuou nos anos corenta. Unha tese doutoral explica o proceso de destrución da escola para instaurar un modelo “que educará as novas xeracións no tradicionalismo e no autoritarismo”. Eis un extracto da reportaxe publicada no Sermos Galiza 272.

Da legalización das Irmandades da Fala á Asemblea Nacionalista de Lugo (1918-2018)
ANÁLISE

Da legalización das Irmandades da Fala á Asemblea Nacionalista de Lugo (1918-2018)

Entre o 17 e o 18 de novembro de 1918 tiña lugar a Asemblea Nacionalista de Lugo, un episodio fundamental no avance do nacionalismo. Con motivo do 99 aniversario da histórica asemblea, o profesor da Universidade da Coruña Uxío-Breogán Diéguez achega unha análise ao respeito. Eis un extracto da análise publicada no Sermos Galiza 272.

O BNG leva a Bruxelas o franquismo após Franco
Esta segunda feira, día 20

O BNG leva a Bruxelas o franquismo após Franco

Baixo o título Franquismo despois de Franco, o BNG, Bildu, Compromís e ERC levan a Bruxelas o momento de “involución democrática” que vive o Estado español e que “dá alas á extrema dereita”. Fanno esta segunda feira, día 20, xusto cando se fan 42 anos da morte do ditador.

Sen avances en Meirás, un morto enterrado nunha cuneta
Non hai consenso

Sen avances en Meirás, un morto enterrado nunha cuneta

Representantes do PP, do PSOE, de Marea Atlántica, do BNG e de Sadamaioría debateron esta sexta feira nas xornadas de memoria e democracia da UDC na Coruña sobre o asunto do Pazo de Meirás, as maneiras de afrontalo e os posíbeis usos futuros. Non hai consenso nin por onde empezar.

Arxentina fai xustiza coas vítimas que nega España

Arxentina fai xustiza coas vítimas que nega España

Comezaron na Coruña unhas xornadas de memoria democrática coa intervención de Máximo Castex, un dos avogados que iniciou hai sete anos a querela arxentina, o único proceso xudicial aberto en todo o mundo contra os crimes do franquismo entre 1936 e 1977, impulsado pola denuncia dun galego, Darío Rivas, e que sofre unha constante obstrución por parte da xustiza española malia as advertencias de Nacións Unidas, a última delas hai apenas dous meses.

Os viquingos no Reino de Galiza
HISTORIA

Os viquingos no Reino de Galiza

As primeiras novas sobre a estadía dos viquingos no noso país poderían remontarse ao século VIII. Segundo o historiador sueco Melvinger, botando man das crónicas árabes, o primeiro contacto teríase producido en 795. Porén, o portugués Helio Pires, autor dunha monumental tese de doutoramento sobre a presenza dos pobos nórdicos na Galiza e Portugal, considera moi débil a hipótese do sueco e mantén como data da primeira incursión a tradicional do 844. Eis un extracto do publicado no Sermos Galiza 271.

Os nomes do terror, o ensaio máis vendido dos últimos catro meses
Segundo o Taboleiro do Libro Galego

'Os nomes do terror', o ensaio máis vendido dos últimos catro meses

Os nomes do terror. Galiza 1936: os verdugos que nunca existiron -volume editado por Sermos Galiza- é, segundo o Taboleiro do Libro Galego, o ensaio máis vendido dos últimos catro meses. Así o certifica a enquisa a sete das principias librarías do país realizada pola páxina web de crítica e creación literaria Cicloxénese Expresiva.
 

Víctor Casas, o patriota que pariu Cinta Rei
Este 12-N, 81 cabodano do seu asasinato

Víctor Casas, o patriota que pariu Cinta Rei

Foi o militante simbol para todas aquelas xeracións formadas nas filas das Irmandades da Fala e do Partido Galeguista. Moitos anos despois do seu asasinato, os que seguían fieis á causa patriótica, seguíanmo sinalando como o espello onde debían mirarse aquelas que tentaban darlle continuidade á loita.

O Outono da memoria comeza esta sexta feira coa apresentación de Os nomes do terror
En Cuntis

O Outono da memoria comeza esta sexta feira coa apresentación de 'Os nomes do terror'

Esta sexta feira 10 de novembro a Casa da Cultura Roberto Blanco Torres de Cuntis acollerá a partir das 20 horas a  apresentación do libro Os nomes do terror (Sermos Galiza). Nela participarán dous dos seus autores, Pepe Álvarez e Xoán Carlos Garrido. A obra, que indaga na lista de represores que perpetraron crimes após o golpe fascista, achega información sobre os nomes destes verdugos e as súas formas de actuar.

Primeira manifestación veciñal da Transición en Compostela: a xente perdeu o medo a saír á rúa
16 de xuño de 1976

Primeira manifestación veciñal da Transición en Compostela: a xente perdeu o medo a saír á rúa

Foi o 16 de xuño de 1976, logo de dous anos de reivindicacións e de 16 mortes en accidentes de tráfico no barrio do Castiñeiriño, en Santiago de Compostela, cando botou a andar a primeira manifestación autorizada no período da chamada Transición. A asociación veciñal acolleuse á recente lei que regulaba o dereito de reunión e o gobernador civil autorizou a mobilización e dous lemas para as faixas, aínda que censurou outros dous. “A mobilización anunciouse nos días anteriores polos altofalantes do campo da festa e a marcha foi acompañada dun jeep cargado de grises”, lembran na asociación veciñal.

Actualidade de Outubro
Un século do asalto ao Palacio de Inverno

Actualidade de Outubro

1917 acabou por bautizar o século XX. A centuria curta, a época da revolución, o período soviético. O comunismo en acto ou o socialismo realmente existente. A repercusión dos feitos de Outubro é dificilmente mensurábel. A cen anos da entrada dun grupo de militantes bolxeviques no Palacio de Inverno de Petrogrado, historiadores críticos, escritoras compañeiras de viaxe e políticas encadradas no espazo político que abriu a Rusia dos soviets avalían a súa actualidade.

A memoria antifascista ocupa a Deputación de Pontevedra
A institución impulsa unha semana de actos de reparación

A memoria antifascista ocupa a Deputación de Pontevedra

Cinco días de conferencias, poemas, exposicións e concertos servirán á Deputación de Pontevedra para reivindicar a memoria antifascista. Entre a vindeira segunda feira e o 10 de novembro, o ente provincial quere "render homenaxe ás persoas e organizacións que loitaron pola democracia e a liberdade".
 

Colón, galego?
HISTORIA

Colón, galego?

Hai un Colón xenovés, un Colón corso, un Colón francés, un Colón inglés pero tamén un Colón portugués, vasco, catalán, para algúns nado en Barcelona e para outros nas illas, español, reclamando a súa paternidade Andalucía, Extremadura ou Aragón, e mesmo grego ou armenio. A reivindicación da galeguidade de Colón foi iniciada nos anos finais do século XIX polo pontevedrés Celso García de la Riega.

Cangas acolle este serán a presentación de Os nomes do terror

Cangas acolle este serán a presentación de 'Os nomes do terror'

Delacións, escuadras negras, terror nacional católico, paseos, listas de desafectos. Así se impuxo o fascismo na Galiza de 1936. Por primeira vez, un libro monográfico dedícase a recoller investigacións e estudos sobre a identidade e as tácticas dos verdugos. Os nomes do terror. Galiza 1936: os verdugos que nunca existiron, editado por Sermos Galiza, preséntase este serán, ás oito, no salón de plenos do Concello de Cangas.
 

O paradoxo da fronteira do Miño
A memoria gráfica arraiana entre Salvaterra e Monção

O paradoxo da fronteira do Miño

O relato colectivo dunha singular comunidade humana, a que producía a fronteira entre Galiza e Portugal á altura de Salvaterra do Miño, poderá observarse esta fin de semana na localidade arraiana. A asociación cultural Lazoiro reuniu máis de 60 fotografías, achegadas por veciñanza de ambas as dúas ribeiras do río, que amosan o gran paradoxo do Miño: a mellora das comunicacións foi paralela ao arrefriamento das relacións humanas.
 

Os nomes do terror apreséntase na Guarda e en Monforte
Primeira monografía sobre os verdugos do 36

'Os nomes do terror' apreséntase na Guarda e en Monforte

A primeira obra monográfica sobre os que reprimiron e mataron na Galiza de 1936 vaise apresentar esta semana na Guarda e en Monforte de Lemos. Os nomes do terror. Galiza 1936: os verdugos que nunca existiron, editado por Sermos Galiza, reúne 13 investigacións que tratan o golpe fascista de Franco e as súas repercusións inmediatas pero cun obxecto de estudo pouco visitado, os vitimarios.
 

Suspendida a presentación de Os nomes do terror en Nigrán polo loito oficial

Suspendida a presentación de 'Os nomes do terror' en Nigrán polo loito oficial

O Instituto de Estudos Miñoranos e Sermos decidiron suspender temporalmente a presentación programada para hoxe en Nigrán do libro Os nomes do terror. Galiza 1936: os verdugos que nunca existiron, editado por Sermos. A razón, o loito oficial decretado pola Xunta debido á vaga de incendios, que afectou especialmente á zona. Non haberá actos públicos durante tres días.
 

Compostela afirmou o poder do Reino da Galiza coa cuñaxe de moeda propia

Compostela afirmou o poder do Reino da Galiza coa cuñaxe de moeda propia

O estatus conseguido polo bispo Diego Xelmírez para Galiza incluíu a competencia de cuñar moeda en Santiago de Compostela, unha potestade que na Idade Media só ostentaban os monarcas, e un símbolo que destinou para incrementar a soberanía política e o poder económico do Reino, alén de servir para impulsar a construción da Catedral. Investigacións recentes atribúenlle ao Mestre Mateo a iconografía xacobea das moedas saídas da ceca compostelá.

Unha ponte para evidenciar fronteiras [por Xoán Costa]

Unha ponte para evidenciar fronteiras [por Xoán Costa]

A Real Orde de 26 de febreiro de 1880 aproba o proxecto presentado polo arquitecto Pelayo Mancebo para construír unha ponte sobre o Miño que comunicaría España con Portugal, aínda que toda a prensa vendía que uniría Tui con Valença. No mesmo ano, en agosto, apróbase o concurso para a adxudicación do camiño de ferro que haberá de comunicar a estación de Guillarei coa ponte de Tui.

A asociación Alexandre Bóveda chama a repensar a Revolución Rusa
Seis intelectuais reflexionarán sobre 1917

A asociación Alexandre Bóveda chama a repensar a Revolución Rusa

O principal acontecemento sociopolítico do século XX non é un expediente pechado. O levantamento bolxevique contra o zarismo aínda constitúe obxecto de estudo, debate e polémica. De esperanza e depósito de aprendizaxes. A agrupación cultural Alexandre Bóveda vén de convocar seis intelectuais a, en semanas sucesivas a partir da vindeira segunda feira 9 de outubro, "repensar a revolución, 1917-2017".
 

x