O presidente da RAG non se pronuncia sobre se 'pulpo' pode ser vocablo galego

O presidente da RAG non se pronuncia sobre se 'pulpo' pode ser vocablo galego
Cartaz da Festa do Polbo de 1984
Cartaz da Festa do Polbo de 1984  

Alonso Montero deixa en mans de "especialistas en lexicografía" a aceptación ou rexeitamento do termo español dentro do dicionario da Academia galega, tal e como pediu o Concello do Carballiño apelando á "pragmática", argumento que defenden como "filolóxico e científico".



"Demostrar que a palabra pulpo é a que se utiliza normalmente malia non estar considerada galega pola normativa dos últimos anos". Este é, segundo o Instituto de Estudos Carballiñeses, o obxectivo do informe que encargou o Concello do Carballiño para amparar a petición que elevou á Real Academia Galega para que inclúa no dicionario o nome en español do produto protagonista da súa festa máis senlleira, a do polbo, que este 2014 cumprirá 52 anos. 

A RAG terá que se pronunciar sobre se acepta ou non a proposta do rexedor Argimiro Marnotes (PP). Porén, o seu presidente, Xesús Alonso Montero, non quere anticipar cal é o seu posicionamento sobre se o termo español pode ou non ser considerado tamén galego e non descarta, por tanto, que pulpo se torne oficial. "Eu non son a Academia, son parte da Academia e teño a miña opinión ao respecto pero non a vou adiantar porque pode que despois non prospere o meu punto de vista", declarou Alonso Montero ao lle preguntar pola petición do alcalde carballiñés. Acrecentou o presidente da RAG que a institución recibe este tipo de solicitudes --incluír palabras do español no léxico do galego-- "todos os días".

Non obstante, Alonso Montero cualificou de "científica" a maneira de proceder do Concello do Carballiño ao elevar a súa petición á RAG e destacou que se a proposta se rexistra axiña haberá unha resposta antes de finais de xaneiro. O presidente da Academia galega non se pronuncia e di que a decisión a deben tomar "especialistas en lexicografía".

"Sempre foi pulpo", é verdade; mais tamén foi sempre xuego e xuez e jueves

O argumento esgrimido polo Concello do Carballiño para reclamar que a RAG acepte o termo pulpo como galego --que nesta vila da comarca do Arenteiro "sempre se dixo pulpo"-- non necesita de informe ningún para ser defendido. Ben coñecida alí é a anécdota acontecida hai algúns anos durante unha conexión en directo en que unha xornalista da TVG corrixiu unha polbeira do lugar de Arcos, a aldea carballiñesa que fixo famoso este produto, cando se referiu ao cefalópodo polo seu nome en español. E a polbeira respostou sen dubidar: "iso de polbo dicídelo alá, na capital; aquí dicimos pulpo". 

E si, é verdade. No Carballiño sempre se dixo pulpo. Porén, non é esta unha variante dialectal da palabra que na nosa lingua designa este animal, polbo, senón unha mostra máis de que o galego está inzado de españolismos que son consecuencia da imposición desta lingua estranxeira como única aceptábel e mesmo da prohibición do idioma propio da Galiza durante os anos da ditadura. "A lingua é dinámica como as sociedades e hai palabras que non existían mais que, por ser utilizadas, xa están recoñecidas", acrecenta Avelino Muleiro, director do Instituto de Estudos Carballiñeses, en declaracións a un xornal ourensán.

Seguindo o argumento da "pragmática" ao que apelan Muleiro e o alcalde Marnotes, un percorrido por esta vila permitiríanos ouvir termos como xuego en lugar de xogo; xuez e xueza para designar un xuíz ou unha xuiza; carretera para se referiren a unha estrada; lunes ou jueves para mencionar a segunda e a quinta feiras; ou espalda para falaren das costas. É a "pragmática" a xustificación "científica, filolóxica e antropolóxica" con que o Concello do Carballiño quere remachar a reclamación de oficialidade para un españolismo?