MOSTRA SOBRE A CULTURA GALEGA NO EXILIO

A Galiza que sobreviviu ao fascismo en América

A Galiza que sobreviviu ao fascismo en América
Fotograma do filme 'A cicatriz branca', de Margarita Ledo.
Fotograma do filme 'A cicatriz branca', de Margarita Ledo.  

Trece paneis, un interesante programa de conferencias e proxeccións do filme A cicatriz branca conforman GalizAmérica, a mostra itinerante coa que a Deputación de Pontevedra quere lembrar a cultura galega do exilio antifascista. Inaugúrase esta quinta feira na Sala das Cunchas do Concello do Grove
 


“Sempre se dixo que Galiza foi submisa co franquismo e iso non é certo, o exilio é unha consecuencia da represión e polo tanto unha forma de loita”, indicou Carmen Carreiro, comisaria da exposición cando o crítico e escritor Ramón Nicolás. A propia Carreiro explicou a estrutura dunha iniciativa “que vai percorrendo diferentes fitos históricos do exilio e o espertar da conciencia galega a través dos intelectuais emigrados”.

O primeiro apartado de GalizAmérica relaciona exilio e represión. Detense nos portos e nas embarcacións que levaron centos de galegos e galegas comprometidas coa democracia de Europa a, maiormente, América Latina. Despois, a exposición debulla “a xenerosidade de América” e o nacemento dalgúns dos centros galegos máis importantes.

Na parte final, os contactos e vías de comunicación entre os exiliados do interior e e os do exterior centran a pescuda. “Incidimos especialmente nos programas de radio, na publicación de manifestos e na edición de libros e de revistas na diáspora e que serían impensábeis aquí”. A mexicana Vieiros -nucleada arredor do cineasta Carlos Velo- ou as arxentinas Correo Literario ou Galicia Emigrante -con Luís Seoane entre os promotores; esta última contava tamén edición radiofónica- foron algunhas delas.

“Este é un proxecto clave para entender a nosa lingua e a súa evolución nestes anos escuroes que foron os do fascismo, que obrigou a que as persoas exiliadas mantiveran viva a nosa cultura alén das nosas fronteiras”, sinalou o responsábel de Cultura da Deputación pontevedresa, Xosé Leal, “unha homenaxe a todas esas persoas que loitaron polo mantemento da cultura galega nunha América que naquel momento foi o facho no que prendeu a nosa lingua”.

GalizAmérica, que arrinca no Grove, pasará despois por Gondomar (do 5 ao 21 de outubro), na Guarda (do 25 de outubro ao 10 de novembro), en Redondela (do 15 de novembro ao 2 de decembro) e en Poio (do 5 de decembro ao 23 de decembro).

As conferencias correspondentes serán de Rosario Portela -Arredor do libro, para unha historia da edición galega, no Grove o 13  de setembro-; Pilar Cagiao -O galeguismo no Uruguai, en Gondomar o 5 de outubro-; Mónica Rebolo e Philip Duncan -Sempre en Galiza, a voz dos galegos no Río da Prata e Avelino Rodríguez no exilio, respectivamente, na Guarda o 25 de outubro-; Uxío Breogán Diéguez -O galeguismo no exilio americano, en Redondela o 15 de novembro-; e Margarita Ledo -Recuperar a fala, recuperar a alma, en Poio o 5 de decembro.

De Margarita Ledo tamén se poderá ver o filme A cicatriz branca (2012). “É unha obra de xénero, feminista pero que se grava integramente e opr primeira vez na diáspora e en lingua galega”, expuxo a cineasta na presentación do programa. As proxeccións serán o 14 de setembro no Grove, o 14 de outubro en Gondomar, o 9 de novembro na Guarda, o 15 de novembro en Redondela e o 16 de decembro en Poio.



x