A GALIZA IGNORADA

Witiza, un rei de Galiza que gobernou desde Tui con amplos apoios

Witiza, un rei de Galiza que gobernou desde Tui con amplos apoios
Retrato imaxinario de Witiza realizado por Manuel Iglesias Domínguez.
Retrato imaxinario de Witiza realizado por Manuel Iglesias Domínguez.  

Achegámonos á Galiza do século VII e VIII da man de Witiza, un monarca que gobernou desde Tui con amplos apoios entre a poboación galega e cuxo reinado se explica no contexto dun reino que seguiu mantendo a súa personalidade diferenciada no período visigótico. A figura deste monarca, albo dos ataques da historiografía españolista, danos chaves para comprender aquel tempo histórico e entender as razóns que explicarían o non asentamento dos musulmáns no país. Eis un extracto da peza publicada no número 303 de Sermos Galiza.


6A incorporación de Galiza ao reino visigodo non estivo exenta de conflitos. A conquista do país polos exércitos do rei Leovixildo, após unha guerra que rematou coa derrota en 585 de Andeca, o derradeiro monarca suevo que tiña derrocado previamente a Eurico pola súa dependencia fronte ao poder visigodo, non puxo fin á resistencia galega. Sen ir máis lonxe, no propio 585, un descendente do rei Miro, o mesmo que iniciara a política de cohabitación e achegamento do reino galego cos visigodos, revólvese contra as tropas invasores alongando a súa loita até 586. Á fin, Malarico, nome deste novo insubmiso galego, será tamén derrotado polo exército visigodo, fortemente despregado na Galiza segundo as crónicas de Xoán de Biclaro, sendo recluído nun mosteiro. Aínda así, a súa familia, ao igual que o resto da oligarquía galega, manterá as súas posesións territoriais até o punto de que o novo escenario só significou unha mudanza na esfera superestrutural, sen alterar as relacións de poder internas ou o papel dirixente da vella oligarquía sueva.

A personalidade de Galiza como realidade diferenciada dentro do espazo visigótico manterase ao longo de todo o período. A existencia de varias comunidades nacionais baixo o mesmo trono fica patente na escasa documentación que nos chegou do momento, sinalándose acotío que o reino dos visigodos estaba conformado por “Hispaniae, Gallie et Gallecie”. Así, por exemplo, a Crónica Biclarense indica que en 589 “o rei Recaredo reuniu nun santo sínodo os bispos de toda España, da Galia e da Galiza na cidade de Toledo”. Na mesma liña, o papa Gregorio ‘O Magno’ refírese ao mesmo monarca como “rei dos Godos e dos Suevos”. Outro tanto acontece a mediados do século VII, neste caso cunha lei de Bamba recollida no Liber Iudicium á que xa se ten referido Manuel Murguía, onde se afirma que o ámbito de aplicación da norma son os territorios de “España, a Galia e a Galiza”. Un autor contemporáneo, neste caso Isidoro de Sevilla, non dubida en destacar nas súas Etimoloxías as diferenzas entre hispanos e galegos.

[Podes ler a peza íntegra no número 303 de Sermos Galiza, á venda na loxa e nos quiosques]



x