Cultura
Tecidos e traxes: patrimonio cultural
ESPECIAL SOBRE ANTONIO FRAGUAS

Tecidos e traxes: patrimonio cultural

As vestimentas tradicionais de Galiza tamén foron motivo de estudo por parte de Antonio Fraguas, quen afirmaba que “para atopar a raíz e a esencia do noso traxe, debemos comezar polo coñecemento da materia prima para a súa elaboración”. Do seu legado fica hoxe o Premio Antonio Fraguas de Investigación sobre o Traxe Galego.

Galiza no Festival Amazigh do Rif
8 e 9 de xuño en Al-Hoceima

Galiza no Festival Amazigh do Rif

Os pobos amazigh habitan no norte de África e falan linguas bérberes. Son entre 14 e 25 millóns de persoas, principalmente localizados nos actuais Estados de Marrocos, Alxeria e Tunicia. E son protagonistas da sétima edición do Festival Internacional Amazigh pola Arte e o Patrimonio do Rif, en que Galiza terá un papel significativo.

O Museo Etnográfico Monte Caxado das Pontes
Eira das Mouras

O Museo Etnográfico Monte Caxado das Pontes

En marzo abría as súas portas na praza da vila das Pontes o novo Museo Etnográfco Monte Caxado, obra colectiva dun colexio guiada por un mestre referente, Xosé María López Ferro, que botara a andar no propio recinto escolar en 1984, naqueles anos nos que o territorio do concello sufrira unha forte metamorfose, o paso do rural ao industrial, presidido pola xigantismo da central térmica de Endesa. Eis un extracto da información, publicada no número 347 do semanario en papel Sermos Galiza.

Todo pronto para a homenaxe a Xabier P. Docampo
A cuarta feira 29 de maio

Todo pronto para a homenaxe a Xabier P. Docampo

A cuarta feira, 29 de maio, A Coruña acollerá un acto de homenaxe ao escritor Xabier P. Docampo organizado pola Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG) e a Asociación Cultural Alexandre Bóveda.

"Non podemos esquecer que as nenas e nenos van ser os lectores do mañá"
Entrevista a Alfonso Barreiro

"Non podemos esquecer que as nenas e nenos van ser os lectores do mañá"

O debuxante de banda deseñada Alfonso Barreiro (Noia, 1980) presenta esta sexta feira, día 24, na vila que o viu nacer, Troglo & Dita, a súa segunda obra. Un cómic en galego e destinado a ese público menos recordado dentro do xénero, o infantil. A historia, que encerra unha ensinanza final, ten por protagonistas dúas persoas cavernícolas ás cales as nenas e os nenos poderán acompañar durante o transcurso das súas experiencias vitais.

O patrimonio arqueolóxico ao servizo da construción nacional
ESPECIAL SOBRE ANTONIO FRAGUAS

O patrimonio arqueolóxico ao servizo da construción nacional

Antonio Fraguas tivo a fortuna de contar como profesor no instituto de Pontevedra con Lousada Diéguez, quen lle inculcou o interese pola recollida e conservación de todo o patrimonio cultural. Desde o Seminario de Estudos Galegos catalogou e estudou o patrimonio arqueolóxico coa intención primordial de fixar os alicerces da nación galega.

Guadi Galego revisa o seu cancioneiro en 'Immersion'
O seu novo disco sairá á venda en outubro

Guadi Galego revisa o seu cancioneiro en 'Immersion'

Once versións do seu propio cancioneiro e un inédito conforman Immersion, o novo disco de Guadi Galego, á venda en outubro. O primeiro adianto do traballo aparecerá o vindeiro 31 de maio e consiste nunha regravación da emblemática Cedeira, acompañada de Iván Ferreiro.

Xogo de tronos: un mal final pode arruinar unha serie?, por A. Castro
CRÍTICA DE CINEMA

Xogo de tronos: un mal final pode arruinar unha serie?, por A. Castro

Son máis de cine pero... en ocasións vexo series. E si, loxicamente Xogo de tronos tiña que ser unha desas series. Basicamente porque está feita cun despregue cinematográfico insólito superando moitos filmes e, por suposto, a maioría das series de televisión. Lóxico que me enganchara desde o primeiro capítulo. Tiven a miña fase de resistencia, seis anos de para ser exactos, pero esas reminiscencias O señor dos aneis e Dune (dous dos meus libros e filmes preferidos) foron determinantes para o irremediábel enganche.

Axenda para esta fin de semana

Axenda para esta fin de semana

Teatro Ob-sceno

Compostela

Salón Teatro

24-26.5.2019

19.00h

Continúa o ciclo Teatro Ob-sceno fóra do escenario coas pezas ‘Alicia morreu de sobredose’ de Rinoceronte Teatro, ‘Sofía’ de Inversa Teatro e ‘Pulso’ de...

A literatura oral na vida e obra de Antonio Fraguas
ESPECIAL SOBRE ANTONIO FRAGUAS

A literatura oral na vida e obra de Antonio Fraguas

Antonio Fraguas recolleu lendas e cantigas populares, formas de expresión e de entender o mundo. Fíxoo para construír un discurso sobre a cultura. A súa tendencia innata a fixarse en contos, lendas e demais manifestacións da literatura popular xuntouse co feito de medrar entre persoas nas que esas formas literarias xermolaban.

Don Antonio Fraguas, lección moral para o nacionalismo cultural
ESPECIAL SOBRE ANTONIO FRAGUAS

Don Antonio Fraguas, lección moral para o nacionalismo cultural

A figura de D. Antonio Fraguas Fraguas, dedicatario das Letras Galegas do presente ano, constitúe un exemplo de compromiso moral e de dignidade senlleiros na historia da Galicia recente. O mundo do que procedía traza os horizontes da súa vocación intelectual e da realidade social que examina e traduce en termos culturais.

A Executiva da Academia aposta en Carvalho Calero para o Día das Letras de 2020
Apoian a candidatura 13 académicas

A Executiva da Academia aposta en Carvalho Calero para o Día das Letras de 2020

Todo apunta a que Ricardo Carvalho Calero será a persoa a quen se lle dedique o Día das Letras Galegas de 2020. Trece integrantes da RAG, entre eles a Executiva, presentaron unha outra proposta sobre o ferrolán, alén da rexistrada por nove académicas e académicos e da que informara Sermos Galiza na mañá da terza feira.

A (in)utilidade da antropologia galega
ESPECIAL SOBRE ANTONIO FRAGUAS

A (in)utilidade da antropologia galega

Na história da humanidade muitos saberes considerados inúteis acabaram por ter grande relevância na vida das pessoas. Do ponto de vista académico a antropologia galega é cada vez mais débil nas três universidades públicas galegas e apenas pode ser estudada na “Universidad Nacional de Educación a Distancia” (UNED) nos seus campus da Corunha e Pontevedra principalmente, e sem uma visão de destaque para a Galiza como objeto-problema e terreno de estudo.Paradoxalmente a antropologia galega reinventa-se fora do âmbito universitário através do CSIC-INCIPIT, o Museu do Povo Galego e outras organizações como AGANTRO (Associação Galega de Antropologia), liderada por uma geração jovem, muito dinâmica e com uma visão dominante entre os seus membros de que a antropologia galega tem que ter um papel público e estar ao serviço das necessidades sociais da Galiza.

Oliver Laxe estrea en Cannes a súa homenaxe ao rural galego
Longa ovación do público ao primeiro filme en galego do festival

Oliver Laxe estrea en Cannes a súa homenaxe ao rural galego

O cineasta Oliver Laxe chegou a Cannes acompañado dos dous protagonistas de O que arde, o seu último filme. Benedicta Sánchez e Amador Arias son actores non profesionais e encarnan esta historia rodada no monte galego e en galego. A terza feira, 21 de maio, estreouse na sección Un Certain Regard e colleitou unha ovación de varios minutos das máis de mil asistentes.
 

Muiñeira, bulería e jazz para celebrar o Lorca galego
'Lorca namorado' estréase o 30 de maio

Muiñeira, bulería e jazz para celebrar o Lorca galego

As catro viaxes a Galiza de Federico García Lorca aínda non remataron. No seu esteiro naceron edicións e reedicións dos Seis poemas galegos -dúas no último ano-, roteiros que lembran o paso do poeta ou posicionamentos a prol dun Día das Letras para o escritor. E este 30 de maio, na Praza da Quintana de Compostela, estrearase un espectáculo musical ambicioso e mestizo, Lorca namorado.
 

Historias de Portozás
A mítica 'Mareas vivas' fai 20 anos

Historias de Portozás

Poucos produtos televisivos acadaron na Galiza o éxito de Mareas vivas. Audiencias desbocadas, personaxes convertidos en fenómeno de fans, actrices cuxa carreira despegou en Portozás. A serie, ideada por Antón Reixa, estreouse hai agora 20 anos. Eis un extracto da reportaxe publicada no número 346 do semanario en papel Sermos Galiza.

Antonio Fraguas en Lugo
ESPECIAL SOBRE ANTONIO FRAGUAS

Antonio Fraguas en Lugo

O autor homenaxeado co Día das Letras Galegas pasou unha parte fundamental da súa vida en Lugo, a onde chega con 45 anos e unha experiencia docente de vinte anos en centros oficiais e privados. A súa pegada en Lugo non só tivo a ver co ensino. O seu ronsel ficou tamén no ámbito cultural.

Arancha Nogueira gaña o Johán Carballeira  cun libro de “nostalxia da infancia”
Xerais publicará 'O silencio das gaivotas'

Arancha Nogueira gaña o Johán Carballeira cun libro de “nostalxia da infancia”

A infancia é época propicia á poesía. Polo menos a esa poesía que responde á definición da capacidade de se emocionar como se cada vez fose a primeira vez. Algo diso contén, a dicir da súa autora, O silencio das gaivotas, o libro co que Arancha Nogueira vén de gañar o premio Johán Carballeira do Concello de Bueu.
 

O humor irreverente de Xerardo Quintiá gaña o premio Fina Casalderrey de Literatura pola Igualdade
“Transgride os contos populares”

O humor irreverente de Xerardo Quintiá gaña o premio Fina Casalderrey de Literatura pola Igualdade

O País do Gran Furado protagonízao Toribia e a súa banda punk. “É unha obra que resalta polo seu humor irreverente, polas súa transgresión dos contos populares e por reivindicar a poesía, a alegría e a revolución”. As palabras son do xurado do II Premio Fina Casalderrey, que decidiu distinguir o mencionado conto de Xerardo Quintiá (Friol, 1970).
 

"Non temos medo á represión porque o que dicimos é totalmente obxectivo... estamos no noso dereito a dicilo"
Entrevista a Dios Ke Te Crew

"Non temos medo á represión porque o que dicimos é totalmente obxectivo... estamos no noso dereito a dicilo"

Jamas, Sokram e Mou son, con El Padre Murdock aos pratos, os Dios Ke Te Crew en 2019. Acaban de publicar o seu terceiro disco, O ciclo da serpe (Rapapoula), manifesto apocalíptico, aviso de incendio, en que diversas variacións da electrónica se apropian das músicas e textos e voces advirten da sen razón do modo de vida no capitalismo. “O futuro da humanidade pasa por reducir o noso impacto no planeta”, consideran, con humildade pero con firmeza, Mou e Sokram, que nesta entrevista con Sermos Galiza explican o seu primeiro regreso discográfico oito anos despois de Humanose. Na formación xa non está García MC. Eis un extracto da conversa, publicada no número 346 do semanario en papel.

Ser quen de volver camiñar
ESPECIAL SOBRE ANTONIO FRAGUAS

Ser quen de volver camiñar

Nuns días esfarelouse todo o traballo realizado durante máis dunha década a prol da cultura propia e da súa lingua no Seminario de Estudos Galegos. Nuns días rompeuse o soño acariñado coas mans dun Estatuto de Autonomía para Galicia. Nuns días perdeu Fraguas a súa cátedra gañada con moito esforzo e converteuse nun dos exiliados en terra. Eis unha ollada ao ensino e á investigación após o golpe de Estado.

Manuel Miragaia presenta o seu último libro, 'Galeguia'
Quinta feira 23 de maio en Compostela

Manuel Miragaia presenta o seu último libro, 'Galeguia'

Unha conferencia a dúas voces, de título Momentos de Galiza e Portugal, servirá a vindeira quinta feira, 23 de maio, para presentar a última obra de Manuel Miragaia (A Coruña, 1958), Galeguia. Será no Espazo Enocultural Vide, Vide! de Compostela ás oito e media do serán.
 

Poemas como filmes
Eduardo Estévez publica '[sen-fin]'

Poemas como filmes

Unha persoa sentada na cociña. Penumbra. Despois, a mesma persoa nun deserto. Está calmada, pero o seu rostro axítase lenemente. A imaxe regresa á cociña. Parece unha secuencia dun filme pero é o núcleo argumental dun poema. En concreto, dun poema do último libro de Eduardo Estévez, [sen-fin] (Positivas, 2019).
 

Sobre filmar na lingua propia
Libro colectivo de análise do cinema en galego

Sobre filmar na lingua propia

A foresta e as árbores son oito ensaios de oito autoras diferentes que reflexionan sobre un feito cadora menos inusual: realizar filmes en lingua galega. Porque a foresta e o cinema en galego e as árbores son os filmes en galego. Coordinado pola catedrática e cineasta Margarita Ledo, o volume é o segundo número da colección Pantallas da editorial Galaxia.
 

1936: A noite caeu sobre a Estrada
ESPECIAL SOBRE ANTONIO FRAGUAS

1936: A noite caeu sobre a Estrada

Antonio Fraguas deixa Compostela para se instalar na Estrada. Comeza alí o curso como catedrático de Xeografía e Historia en 1933 e desenvolverá no centro o labor docente até o curso 1935/1936. Do seu paso pola Estrada trata este artigo.

O street punk de Skacha, este sábado en Compostela

O street punk de Skacha, este sábado en Compostela

Nove anos despois da súa última gravación, Catro, Skacha regresa aos escenarios. Este sábado 18 de maio, a partir das nove e media na Sala Malatesta de Compostela, revalidarán a súa reestrea de hai unha semanas en Vigo. O seu street punk de bordos oi!, fundamental na música galega subterránea da mudanza de século, segue falando ao caso.
 

Antonio Fraguas Fraguas: unha sombra que agrada
ESPECIAL SOBRE ANTONIO FRAGUAS

Antonio Fraguas Fraguas: unha sombra que agrada

Falando do compañeiro e amigo Xaquín Lorenzo “Xocas”, Fraguas dixera: “é unha sombra que agrada, que sabemos que nos axuda, un membro de todo,sempre disposto a servir”. Estas palabras podemos agora dedicarllas, pois grazas á súa bondadosa sombra medrou o coñecemento e interese sobre a realidade cultural do noso país.

'Os irmáns Sisters', de Andrés Castro
CRÍTICA DE CINEMA

'Os irmáns Sisters', de Andrés Castro

Charlie e Eli Sisters son dous asasinos a soldo. En plena febre do ouro, o Comodoro encárgalles dar caza Hermann Kermit Warm, un científico cunha fórmula química que pode revolucionar a procura do prezado metal. Pero non son os únicos que van tras el.

Velaí unha fin de semana na que podes facer de todo

Velaí unha fin de semana na que podes facer de todo

Fraguas na Estrada: Letras galegas 2019

A Estrada

Diversos espazos

16-17.5.2019

A Asociación Cultural “A Estrada” lembra a figura de Antonio Fraguas con motivo do día das letras galegas. O 16 de maio, ás 20.30h nos Minicines...

Inscricións: a ollada do asasino, por Serxio Abalo
crítica literaria

Inscricións: a ollada do asasino, por Serxio Abalo

"Non entre ninguén que non saiba Xeometría, disque puña na porta da Academia de Platón", advírtesenos antes de pór o corpo a servizo do novo libro de poemas de Carlos Callón, Inscricións (Galaxia, 2019), como unha especie de premonición ou misericordia ante aqueles...

Os libros de Fraguas
Reedicións, biografías e escolmas polo Día das Letras Galegas

Os libros de Fraguas

Protagoniza o Día das Letras e, porén, Antonio Fraguas foi máis ca un escritor. Dedicouse sobre todo a distintas variacións da ciencia etnográfica. Rexistrou costumes populares e cantigas tradicionais, percorreu santuarios e viviu romarías, trazou xeografías do pequeno e rescatou historias esquecidas. E é tamén obxecto da usual inflación de títulos aparecidos polo 17 de maio.   
 

Antonio Fraguas e o Seminario de Estudos Galegos
ESPECIAL SOBRE ANTONIO FRAGUAS

Antonio Fraguas e o Seminario de Estudos Galegos

Antonio Fraguas faría parte do Seminario de Estudos Galegos (SEG) no mesmo grupo que Ricardo Carvalho Calero, Sebastián González García-Paz ou Xoaquín e Xurxo Lourenzo Fernández. No seo do SEG e até o golpe de Estado, seguiría desenvolvendo pesquisas que o confirmarían como un excelente investigador.

Mulheres que trazem o mar nos olhos: Sophia de Mello Breyner Andresen

Mulheres que trazem o mar nos olhos: Sophia de Mello Breyner Andresen

Poetas, professores e gestores culturais, reúnem-se hoje quinta e amanhã sexta-feira na Gulbenkian, em Lisboa, para discutir e estudar a obra de Sophia de Mello Breyner Andresen. São mais de trinta especialistas de todo o mundo a abordarem a obra da poeta no âmbito do seu centenário.

“Sinto que o recoñecemento da Universidade do Ceará é á miña xeración”
Cesáreo Sánchez Iglesias, escritor

“Sinto que o recoñecemento da Universidade do Ceará é á miña xeración”

O poeta que publicou hai 41 anos Silencios e conversas de inverno -primeiro elo dunha longa cadea de títulos-, activista cultural e social, figura inevitábel da literatura contemporánea, recibe a vindeira semana a medalla de mérito artístico Alberto Nepomuceno da Universidade Estadual do Ceará do Brasil. “Sinto que é un recoñecemento á miña xeración”, di Cesáreo Sánchez Iglesias a Sermos Galiza, “e acéptoo con todo o pudor e toda a sincera humildade”.
 

Faia Díaz e Vero Rilo levan 'Por unha peseta' a Outeiro de Rei
Sábado 18 de maio

Faia Díaz e Vero Rilo levan 'Por unha peseta' a Outeiro de Rei

Apatacón é a compañía musical e teatral que Faia Díaz -coñecida polo seu labor vocal en Coro do Encaixe ou De Vacas- e a contadora Vero Rilo puxeron en marcha coa idea de “investigar os límites e puntos de encontro das súas disciplinas”. O sábado 18 de maio amosarán algúns dos seus resultados na casa museo Manuel María, de Outrieo de Rei.
 

“Galiza demostra até que punto o Estado está construído de forma imperfecta”
Entrevista a Camilo Nogueira

“Galiza demostra até que punto o Estado está construído de forma imperfecta”

Máis de 700 páxinas ocupa a Camilo Nogueira (Lavadores, Vigo, 1936) a súa reivindicación histórico-política da nación galega. Subtitulado A razón resistente, Unha nación no mundo (Xerais, 2019) condensa a visión dun dos máis destacados dirixentes do nacionalismo galego no século XX, a suma do seu pensamento e os elementos centrais da súa proxección de futuro. En que a Unión Europea e o mundo lusófono seguen a configurar o horizonte. Eis un extracto da entrevista, publicada no número 345 do semanario en papel Sermos Galiza.

Antonio Fraguas tendeu pontes que viñan de Castelao a nós
ESPECIAL SOBRE ANTONIO FRAGUAS

Antonio Fraguas tendeu pontes que viñan de Castelao a nós

Desde as perspectivas do tempo engrandécense a vida e a obra de quen trazou esperanzas alboreiras para Galiza, logo perseguidas e frustradas por unha guerra, os silencios, a convivencia cos que resistiron e, non había outra, mesmo cos que apoiaron a ditadura. Sobrevivir coa dignidade do deber cumprido, de servir á Terra. Pois velaquí a síntese vital dun home bo e xeneroso, deses que cantamos no Himno Galego, dos que non dan a esquecemento da inxuria, que fan memoria de Nós, apagando o rancor tamén.

 Aínda Rosalía canta
O cantor guardés Tino Baz musica 11 textos da poeta

Aínda Rosalía canta

Rosalía de Castro escribiu cancións. Desta tese parte o cantor Tino Baz (A Guarda, 1972) para se enfrontar á obra da poeta, enmarcala musicalmente e ofrecer a súa “defensa e divulgación” da mesma. Si cantan es ti que cantas son 11 poemas e un epílogo que Baz ultima estes días nos Baixo Miño Estudios, en Tabagón (O Rosal).
 

Un fillo da aldea que traballou toda a vida por amor a Galicia
ESPECIAL ANTONIO FRAGUAS

Un fillo da aldea que traballou toda a vida por amor a Galicia

O atributo “da aldea” repítese como un refrán ao longo da biografía de Antonio Fraguas. Nunca deixou de selo. As súas raíces mantivéronse incólumes ao longo de noventa e catro anos, sen se veren afectadas polas mudanzas de residencia ou de situación persoal e profesional. Ocórreseme pensar no noso personaxe como un Titán popular, non pola súa estatura física, senón pola talla humana que foi medrando cos anos e, sobre todo, porque necesitaba o contacto permanente coa terra nutricia, da que tiraba a súa forza.

Filmes para celebrar o 17 de Maio
Semana de cinema galego no CGAI

Filmes para celebrar o 17 de Maio

O pioneiro da produción Víctor Ruppén, as fitas galardoadas nos últimos Mestre Mateo e o documental etnográfico serán os eixes da programación coa que o Centro Galego das Artes da Imaxe (CGAI) na Coruña celebra a semana do Día das Letras.
 

A gran noite do libro galego
IV Gala do Libro Galego

A gran noite do libro galego

A IV Gala do Libro Galego premiou, recoñeceu e tomou o pulso a ese universo amplo e diverso que xira en torno ao libro en galego. Foi en Compostela, no Teatro Principal, onde non faltaron os discursos e apelacións a favor da liberdade de expresión, de defensa da lingua e cultura propias do país ou da necesidade de medios en galego.

Pallarés e a estadounidense Mary Jo Bang len poemas na Coruña
Poetas Di(n)versos o 13 de maio

Pallarés e a estadounidense Mary Jo Bang len poemas na Coruña

A penúltima sesión do curso de Poetas Di(n)versos xuntará na Coruña dúas potentes voces femininas, a de Pilar Pallarés (Culleredo, 1957) e a da estadounidense Mary Jo Bang (Waynesville, Missouri, 1946). Será esta segunda feira, 13 de maio, no Auditorio do Centro Ágora.
 

A literatura infantil e xuvenil, protagonistas da 1ª edición de LIX Rianxo
Entre o 13 e 19 de maio

A literatura infantil e xuvenil, protagonistas da 1ª edición de LIX Rianxo

O concello de Rianxo acollerá, durante a vindeira semana, a primeira edición dun evento dedicado á literatura galega que ten a cultura lusófona como invitada. Durante todo o evento, diversas persoas do mundo da escritura e do audiovisual presentarán as súas obras ao público do municipio.