Cultura
O xiro pop de Budiño
'Fulgor' é o seu sétimo disco

O xiro pop de Budiño

Hai 22 anos que Xosé Manuel Budiño debutou en disco con aquela peza chave do novo folk galego, Paralaia. Seis discos despois ensaia un sorprendente e maduro xiro pop no seu novo traballo, Fulgor, que acaba de colocar na rúa e presentará o vindeiro 15 de marzo na Sala Capitol de Compostela.
 

A revista británica Songlines escolle Deixaas entre os mellores discos europeos do ano

A revista británica 'Songlines' escolle 'Deixaas' entre os mellores discos europeos do ano

A “lírica exploratoria”, os seus “dinámicos concertos” ou a súa “frenética” paixón multiinstrumentista son algúns dos argumentos escollidos pola revista musical británica Songlines para salientar Deixaas, o último disco de Mercedes Peón, entre o mellor facturado en Europa o pasado ano.
 

“O feminismo é un movemento atractivo porque demostra que o debate non ten por que ser excluínte”
Inma López Silva, escritora

“O feminismo é un movemento atractivo porque demostra que o debate non ten por que ser excluínte”

Ademais de novela, Inma López Silva (Compostela, 1978) practica unha sorte particular de ensaio: a medio camiño entre a análise crítica, a literatura memorialística e o texto de intervención. Chámame señora, pero trátame coma a un señor (Galaxia, 2019), a súa última obra, subtítulase Memoria persoal do machismo na cultura. “As escritoras podemos escribir un relato distinto. Debemos facelo”, afirma, “porque a literatura pode ofrecer alternativas a esta realidade que parece natural e inamovíbel, pero pode cambiar”. Eis un extracto da conversa publicada no número 334 de Sermos Galiza.

O premios María Casares substitúen as xerras de Sargadelos por pezas de Paula Pereira
En protesta contra a deriva da histórica compañía

O premios María Casares substitúen as xerras de Sargadelos por pezas de Paula Pereira

Unha intepretación do rostro de María Casares a cargo da ceramista Paula Pereira (Arcade, 1986) será o trofeo da 23ª edición dos premios de teatro María Casares, outorgados pola Asociación de Actores e Actrices de Galiza. As pezas substituirán ás tradicionalmente empregadas de Sargadelos.
 

O “triángulo de furias” de Rosalía de Castro
Helena González propón unha antoloxía feminista da poeta

O “triángulo de furias” de Rosalía de Castro

“Isto non é outra escolma. É un reto. O reto de leres como feminista a poesía rosaliana”. Con esta contundencia abre a profesora Helena González Fernández (Vigo, 1967) o limiar a Rosalía feminista, a escolma de poemas de Rosalía de Castro que vén de elaborar para Edicións Xerais. “Deberás disporte a ler desde o 'triángulo de furias”, advirte ao lector.
 

O teatro reina na fin de semana
Que facer?

O teatro reina na fin de semana


Ópera en directo

Compostela
Palacio de Congresos
Sexta feira
20.30h

A ópera A Traviata, de G. Verdi, será interpretada en directo por Laura Alonso, Carlos Alberto Velázquez e Igor Makarov.

Vértice de...

O Zeca volve aos escenarios
Rescate en disco de dous concertos inéditos de José Afonso

O Zeca volve aos escenarios

Galinhas do mato (1985) foi o derradeiro disco en vida de José Afonso. Xa moi enfermo, a súa voz apenas comparece en dúas cancións. O seu testamento ficou así demediado. Mais os arquivos, oficiais e oficiosos, adoitan agochar sorpresas. O vindeiro 6 de abril publicarase a gravación de dous concertos inéditos do Zeca, un de 1968 e outro de 1980.
 

Iria Pinheiro gaña o premio Maruxa Villanueva de interpretación teatral
'Anatomía dunha serea' é o seu último traballo

Iria Pinheiro gaña o premio Maruxa Villanueva de interpretación teatral

O xurado da décimo oitava edición do premio Maruxa Villanueva de intepretación teatral decidiu outorgarlo á actriz Iria Pinheiro. “Destacamos a súa valentía na reivindicación do feminismo e na capacidade para empregar a arte e avisibilidade como actriz para causas xustas e necesarias”, sinalou.
 

O testemuño como liberación
Tradución galega de 'Se isto é un home', clásico sobre o Lager nazi

O testemuño como liberación

“Fun capturado pola milicia fascista o 13 de decembro de 1943”, comeza un dos libros máis importantes de todos os libros importantes escritos no século XX: Se isto é un home (1947), de Primo Levi. A súa versión galega vén de saír do prelo, traducida por Xoán Manuel Garrido Vilariño e publicada por Xerais.
 

Libros para educar na emancipación
A Biblioteca de Pedagoxía publica a famosa carta da Escola de Barbiana

Libros para educar na emancipación

“Este libro non se escribiu para os docentes, senón para os pais. É un chamamento a organizarse. Os autores somos un grupo de oito rapaces da escola de Barbiana. Outros compañeiros nosos, que están a traballar, axudáronnos os domingos”. Este é o inicio dun dos máis célebres textos da pedagoxía emancipadora europea, Carta a unha profesora, orixinal de 1967 e cuxa versión galega vén de publicar a editorial Kalandraka.
 

Arqueólogos descobren en Valdeorras pintura esquemática prehistórica
“Dos máis importantes conxuntos peninsulares”

Arqueólogos descobren en Valdeorras pintura esquemática prehistórica

A pintura esquemática ibérica asóciase ás primeiras culturas metalúrxicas, maiormente na Idade do Cobre ou Calcolítico e na de Bronce. A esa escola pertence o achado dos arqueólogos de Sputnik Labrego e Estela Arqueoloxía en Casaio (Carballeda de Valdeorras): “Un dos conxuntos máis importantes do noroeste peninsular”.
 

Trote e A sombra da lei obteñen 30 candidaturas nos Mestre Mateo

'Trote' e 'A sombra da lei' obteñen 30 candidaturas nos Mestre Mateo

Trote, de Xacio Baños, e A sombra da lei, de Dani de la Torre, son as gañadoras da previa dos premios Mestre Mateo: cada un dos filmes suma 15 candidaturas. Son dous filmes de vocación e filosofía diferente, pero erixénse desde xa e até a gala do vindeiro 2 de marzo nas favoritas.
 

Estrea en salas Trinta Lumes, un achegamento ao Courel no bordo do irreal
Primeira longa de Diana Toucedo

Estrea en salas 'Trinta Lumes', un achegamento ao Courel no bordo do irreal

Trinta Lumes conta a historia de Alba, unha rapaza do Courel que na tardiña dun día de outono entra en contacto co invisíbel. A primeira longametraxe de Diana Toucedo (Redondela, 1983) transita entre o real e a fantasía para falar sobre a construción do mito, a extinción ou o traballo. Proxectada e premiada en non poucos e importantes festivais, esta sexta feira estréase en seis salas galegas e tres do resto do Estado.
 

Sardiña: a poeta Miriam Reyes pensa a lingua
Presenta o seu primeiro libro en galego

'Sardiña': a poeta Miriam Reyes pensa a lingua

"Sardiña reflexiona sobre unha lingua que non é súa e, ao tempo, perténcelle”. Así resume a editorial Chan da Pólvora o novo libro de Miriam Reyes (Ourense, 1974), unha das poetas ibéricas de maior relevo e que agora se estrea en galego. Esta quinta feira en Compostela e a sexta en Vigo presenta a obra.
 

Golfostela, escaparate do underground pop da capital
22 de febreiro na sala Malatesta

Golfostela, escaparate do 'underground' pop da capital

A variedade preside a subterránea escena musical compostelá. Golfostela será o festival autoxestionado que dea conta dela. O vindeiro 22 de febreiro, na sala Malatesta, haberá pop, blues, rock alternativo e sons máis duros.
 

Un cento de domingos con Sumrrá
O combo de jazz celebra a súa residencia nas Crechas

Un cento de domingos con Sumrrá

O jazz non é unha teoría, é un acontecemento. Non unha idea, senón unha práctica. Así parece entendelo Sumrrá, o trío compostelán que este domingo, 10 de febreiro, fará o seu concerto número 100 na Casa das Crechas de Compostela. O escenario como hábitat preferente en que a música nace, muta, desenvólvese, afirma a súa praxe.
 

“O pensamento e a escrita e a arte son sobre todo un exercicio de sentido do humor”
Antón Lopo, escritor e editor

“O pensamento e a escrita e a arte son sobre todo un exercicio de sentido do humor”

Extraordinario (Galaxia, 2018) é unha historia de emancipación. De opresión e liberdade. De identidades sufocadas e ningún medo a voar. O relato en primeira persoa da construción dunha vida non dominada. A novela que lle valeu a Antón Lopo (Monforte de Lemos, 1961) o premio Narrativa Breve Repsol tamén se pode ler, explica o autor, “como un longo poema en prosa”. Que, dalgunha maneira, engade, arremeda o conto do parrulo feo. “Subxace a cuestión do monstro”, afirma a Sermos Galiza, “porque o monstro tamén é extraordinario, aquilo que non encaixa na idea obvia de normalidade. O artista, por exemplo”. Fundador da editorial de poesía Chan da Pólvora hai case tres anos, poeta, performer, as estratexias artísticas de Lopo non respectan ningunha fronteira. Eis un extracto da entrevista publicada no número 332 de Sermos Galiza.

Estrea das 23 obras producidas no Chanfaina Lab
Sesión continua de filmes rodados en San Sadurniño

Estrea das 23 obras producidas no Chanfaina Lab

Vinte e tres filmes rodados en San Sadurniño conforman a sesión continua que, o vindeiro sábado, 9 de febreiro, se proxectarán na Casa da Cultura da localidade. Trátase das obras producidas no último Chanfaina Lab durante a primeira fin de semana de setembro do pasado ano.
 

A banda lucense Kalte Sonne e a exploración do post metal
Presenta disco compartido cos chineses Alpaca

A banda lucense Kalte Sonne e a exploración do post metal

Kalte Sonne circula por lugares musicais pouco transitados. Nin sequera no metal, xénero dado ao extremismo sonoro e, nalgunhas zonas, á investigación formal. Formada en Lugo en 2013, a banda dedícase a ese peculiar subxénero que responde á etiqueta de sludge metal. Agora presenta disco, compartido cos chineses Alpaca.
 

Dorna de palabras
Número 41 da máis veterana revista literaria

'Dorna' de palabras

A máis veterana das revistas literarias galegas, Dorna, vén de publicar o seu número anual, o 41. Poesía, narrativa curta, tradución, escrita dramática e poéticas compoñen este repositorio de voces novas e consagradas situadas en pé de igualdade.
 

50 protagonistas das Letras Galegas, nunha antoloxía en italiano

50 protagonistas das Letras Galegas, nunha antoloxía en italiano

Entre o 17 de maio de 1963, cando un grupo de galeguistas decidiron conmemorar un século da publicación de Cantares Gallegos, e o de 2011, dedicado ao poeta Lois Pereiro, transcorreu medio século de homenaxes. La letteratura galega. Autori e testi pércorreo para o lectorado italiano.
 

Galiza e Portugal mostran antergos indistinguíbeis que comparten con grupos non españois
Estudo xenético das universidades de Oxford e Compostela

Galiza e Portugal mostran antergos indistinguíbeis que comparten con grupos non españois

O estudo, publicado por "Nature Communications", foi elaborado polas universidades de Oxford e Santiago de Compostela e nel constátase tamén importantes diferenzas entre comunidades separadas por menos de 10 quilómetros. Apunta tamén que a poboación galega é a que máis carga de ADN africano ten no Estado español.

Luís Zahera, Goya ao mellor actor de reparto

Luís Zahera, Goya ao mellor actor de reparto

O actor galego lembrou no seu discurso as palabras do seu pai: "Fillo, moito tes que traballar para non ter que traballar". Galiza estivo presente noutras categorías e o filme de Dani de la Torre fíxose con tres premios, os de mellor dirección de fotografía, mellor dirección artística e vestiario. 

Literatura de África a Galiza
Das africanas praias

Literatura de África a Galiza

O semanario Sermos Galiza estreou este 2019 a sección “Das africanas praias”, unha escolma de textos de mulleres africanas ou afrodescendentes da man de Xoán Costa. “É bon contribuír, desde aquí, a internacionalizar unha maneira de ver África e a súa problemática reflectiva a través da literatura sen interferencias interpostas”, explica.

Poemas da Galiza que se perdeu escritos en Nova York
Francisco Álvarez 'Koki' publica 'A memoria das palabras'

Poemas da Galiza que se perdeu escritos en Nova York

“Onde eu vivo viven polacos, italianos, rusos. Ninguén sabe quen son eu, nin que existe Galiza a miña patria”. E, porén, Francisco Álvarez, Koki (A Guarda, 1957), residente en Nova York desde hai décadas, resístese. “Na nosa casa fálase galego, sexa na Galiza, en Nova York ou na China”. E escríbese, porque Koki é poeta e o seu último libro titúlase A memoria das palabras (Edicións Fervenza, 2018).
 

A II Gala dos Medios en Galego reclama en Pontevedra unha lei de publicidade institucional
Touriñán anima a sociedade e os medios a "sacar peito coa nosa lingua"

A II Gala dos Medios en Galego reclama en Pontevedra unha lei de publicidade institucional

As persoas participantes no evento sinalaron que a situación do idioma é "preocupante mais non irreversíbel" e solicitan "máis apoio das administracións". O secretario xeral de Política Lingüística, Valentín García, asegurou que os medios en galego "terán sempre as portas abertas".

Se isto non se amaña, Santa Bolaña
Procesión laica en honra de Vidal Bolaño

"Se isto non se amaña, Santa Bolaña"

O pasado 22 de decembro, ao caer da tarde, unha estraña, singular romaría atravesou Compostela. Músicos, teatreiros, espontáneas, algún rostro coñecido pola televisión, simples amantes da troula, celebraban Roberto Vidal Bolaño, a súa vida, a súa obra, a súa ollada sobre a cidade. A procesión da Santa Bolaña volvía á améndoa histórica da capital.
 

A música como encontro: Martirio e os alalás
Proxecto con Uxía, Carmen París e Ugia Pedreira

A música como encontro: Martirio e os alalás

“Promover, fomentar e difundir a arte como encontro”. Velaquí o obxectivo expreso de Enredadas, o espectáculo de coplas e alás que ofrecerán o 9 de marzo en Compostela Martirio, Uxía, Carmen París e Ugia Pedreira.

O cinema das mulleres centra a Escolma de Sarria
22 e 23 de febreiro

O cinema das mulleres centra a Escolma de Sarria

O que algunha crítica atinou a sintetizar como Novo Cinema Galego continúa á conquista de novos territorios. Unha das últimas fronteiras atravesadas é a da muller: as cineastas ocupan posicións cunha serie de filmes que o pasado ano inzaron festivais e carteleiras. A cuarta edición da Escolma de Cinema Galega de Sarria céntrase no fenómeno.
 

Memoria histórica coa coruñesa casa do ilustrado Xosé Cornide
EIRA DAS MOURAS

"Memoria histórica" coa coruñesa casa do ilustrado Xosé Cornide

O arqueólogo e museólogo Felipe-Senén publica un outro capítulo da sección “Eira das Mouras”, desta vez sobre a Casa Cornide, mansión antolóxica da Galiza do século XVIII que non pasa desapercibida e que agocha unha ensombrecida historia. Eis un extracto da información publicada no número 331 de Sermos Galiza.

O teatro completo de Manuel María, en Foz
Presentación do volume o 31 de xaneiro

O teatro completo de Manuel María, en Foz

As 33 obras de teatro escritas por Manuel María están, desde hai uns meses, dispoñíbeis nun só volume. Encargouse de recompilalas e editalas a profesora Pilar García Negro. De publicaras, a casa museo do escritor, localizada en Outeiro de Rei. Esta quinta feira, ás 20.30, García Negro e o secretario da fundación Manuel María presenta esta obra dramática completa en Foz.
 

“Teño máis de setenta libros publicados, pero nunca percibín un recoñecemento”
Úrsula Heinze

“Teño máis de setenta libros publicados, pero nunca percibín un recoñecemento”

Úrsula Heinze (Köln, 1941), é unha das escritoras alófonas máis senlleiras da cultura galega. Afincada en Santiago de Compostela desde finais dos anos setenta, a súa voz destacou na literatura infantil e xuvenil e na narrativa para adultos das décadas dos oitenta e noventa, chegando a ser a primeira muller en gañar premios da categoría do Merlín ou do Blanco Amor de novela. A pesar de que nunca abandonou a escrita pública, esta segunda década do século XXI ofreceunos o seu retorno á narrativa coas novelas Pon un psiquiatra na túa vida (Alvarellos, 2017) e, nos últimos meses, Delirios de pracer (Aira, 2018), unha obra audaz e que avanza por territorios practicamente inexplorados na literatura galega. Unha práctica, a de descuberta de novas perspectivas, que sempre se relacionou coa súa obra.

O intenso rock alternativo e confesional de Eels, en Compostela
Oito de setembro

O intenso rock alternativo e confesional de Eels, en Compostela

A súa proposta, incardinada na nación alternativa que realimentou o rock estadounidense nos noventa, é singular. Intensa e confesional, Eels son en realidade o seu cantante, compositor e letrista: Mark Oliver Everett. Estarán por primeira vez en Galiza o oito de setembro, en Santiago de Compostela.
 

O periódico da banda deseñada galega
Segundo número da 'Viñeta de Schrödinger'

O periódico da banda deseñada galega

“A lenda da BD galega di que rara é a revista que supera o número 1”, afirma o editorial do segundo número da Viñeta de Schrödinger, “a maior parte das veces as publicacións de banda deseñada rematan pechando”. E, porén, aquí está o segundo número da única publiación periódica dedicada ao cómic galego.
 

O Beato Morgan e a Galiza do século X
Galiza no mapa

O Beato Morgan e a Galiza do século X

A obra dos monxes de Tábara, da que se descoñece a data exacta –foi realizada entre o ano 922 e o 958– non recolle ningunha referencia a León ou Castela e evidencia que Gallecia e Spania servían para denominar realidades diferentes. De feito, non hai alusión ningunha a Spania nesta cartografía.