Lingua
Con r [por Henrique Harguindey]
COMO DICILO?

Con r [por Henrique Harguindey]

Dende hai séculos, tras aquel tempo dos irmandiños, moitos galegos e galegas perderon a fe nas súas propias forzas, na súa capacidade para mudaren a súa condición e o seu futuro e interiorizaron o papel de servos e criados que a nación galega segue asumindo e afondando. A...

“Son de Singapur e falo galego”
"Galego sen fronteiras"

“Son de Singapur e falo galego”

Quosh naceu en Singapur e estuda en Oxford. Domina moitas linguas, entre elas o galego. Estuda lírica medieval galega e interésanlle os idiomas minorizados. É un dos alumnos dos cursos de lingua e cultura galegas “Galego sen fronteiras”.

Moitos bicos [por Henrique Harguindey]
Como dicilo?

Moitos bicos [por Henrique Harguindey]

Dixemos no anterior artigo que o bico é segundo unha definición moi simplista da Academia Galega: "1. Boca das aves. 2. Boca das persoas e de certos animais". Máis completa podería ser estoutra, tirada do dicionario online de portugués...

O comité técnico de árbitros exclúe o galego das actas
Denuncia da Mesa

O comité técnico de árbitros exclúe o galego das actas

A Mesa pola Normalización Lingüística denuncia que o Comité técnico de árbitros e árbitras incumpre a lexislación sobre o uso do galego como lingua propia de Galiza “vulnerando os dereitos lingüísticos da cidadanía ao non poderen as árbitras e árbitros...

Bicos [por Henrique Harguindey]
Como dicilo?

Bicos [por Henrique Harguindey]

Unha das palabras máis populares do noso idioma -tanto entre propios como entre foráneos- é bico. A palabra esperta entre nós un inmediato sentimento de agarimo e de dozura. E, naturalmente a súa pegada na nosa lingua foi grande, tamén no eido da fraseoloxía.

O Dicionario da Academia incorpora léxico da Rede

O Dicionario da Academia incorpora léxico da Rede

O Seminario de Lexicografía da rúa Tabernas -a rúa coruñesa onde se atopa a Real Academia Galega- deu entrada no Dicionario da institución a numerosas palabras novas. Moitas delas están relacionadas coa Rede: ciberataque, ciberseguridade, blogosfera, ciberacoso ou xestor/a de comunidade, por exemplo.
 

Moi difícil [por Henrique Harguindey]
Como dicilo?

Moi difícil [por Henrique Harguindey]

Cando unha acción resulta moi difícil de realizar, que costa moito traballo facela, dicimos en galego figuradamente que custa ferro e fariña ou que custa ferro e fouce. En español, o seu equivalente sería costar Dios y ayuda.

De ollo
Como dicilo?

De ollo

A palabra ollo, inicialmente ‘órgano do sentido da vista’, pode adquirir diferentes significados (o ollo dunha pataca, os ollos do queixo, o ollo dunha agulla, etc) e formar parte de numerosas expresións (a ollo, botar un ollo, ter de ollo, entrar algo ou...

Farruco [por Henrique Harguindey]
Como dicilo?

Farruco [por Henrique Harguindey]

Choncha, Suso, Lela ou Canducho son formas familiares de nomes de persoas en galego para Concepción, Xesús, Manuela e Cándido. Son o que se coñece co termo técnico de hipocorísticos. A esta categoría pertence tamén Farruco, un dos hipocorísticos de Francisco,...

Mico [por Henrique Harguindey]
Como dicilo?

Mico [por Henrique Harguindey]

É frecuente, en distintas linguas, a partir de voces como mi, miá, miañ, miñá, mix, mic, etc.  construír palabras relacionadas co gato e as súas accións, palabras onomatopeicas que evocan os sons emitidos por este animaliño. Por exemplo, en galego, miar, miañar, miadela, miadura e a propia denominación familiar que usamos para o gatiño : mico, mica  (ou micho, micha).

Tocar [por Henrique Harguindey]
Como dicilo?

Tocar [por Henrique Harguindey]

Aí atrás citabamos unha nosa cantiga popular (pousa, pousa e non me toques  aquela cousa)  que utiliza o verbo tocar xogando co dobre sentido do verbo. A ambigüidade nace  entre os dous significados que o dicionario da Academia...

De cortar o alento [por Henrique Harguindey]
Como dicilo?      

De cortar o alento [por Henrique Harguindey]

Entre os motivos polo que se pode producir nunha persoa un corte momentáneo do alento, unha interrupción da respiración, está o dunha repentina e fortísima impresión. Bate nela coma un lóstrego mais decontado se recupera, senón morrería.

 

Podemos falar...

Letras Galegas á beira do Támesis
Bota a andar a Rede Galega en UK

Letras Galegas á beira do Támesis

O pasado domingo 13 de maio comemorouse en Londres o Día das Letras galegas nun acto que se dedicou por completo a celebrar a lingua e a cultura galega con diferentes actividades para crianzas e maiores. O acto foi ademais o momento elexido para a presentación da asociación Rede Galega en UK (REGA-UK), organizadora do evento. 

O relato paso a paso dun novo tributo multitudinario ao galego
Minuto a minuto

O relato paso a paso dun novo tributo multitudinario ao galego

Queres reviver a marcha pro-galego deste 17M? Tanto se estiveche nela como se non, neste texto poderás acompañar o desenvolvimento dunha nova demostración de que a sociedade galega quer galego e outra política lingüística desde as institucións públicas, nomeadamente desde a Xunta.

“Hai que reforzar o uso real e práctico da lingua”
Marcos Maceira, presidente da Mesa pola Normalización Lingüística

“Hai que reforzar o uso real e práctico da lingua”

O Día das Letras Galegas volve pór sobre a mesa vellos e novos problemas que conviven arredor do noso idioma. Pero hai quen traballa día a día para poder arranxalos. Marcos Maceira, presidente da Mesa pola Normalización Lingüística desde 2014 e portavoz da plataforma cidadá Queremos Galego, é un convencido da importancia da mobilización social a prol dos dereitos da lingua, da que di, “é cada vez máis activa”. Eis un extracto da entrevista publicada no Sermos Galiza 296.

#Microespañolismos, pequenos relatos na rede sobre a discriminación lingüística
Máis de 40 mil chíos contra o mito do bilinguismo harmónico

#Microespañolismos, pequenos relatos na rede sobre a discriminación lingüística

Vas a unha cafetaría. Pides un café con leite. "Un café con leche?". "Ben, se non o ten con leite póñamo con 'leche'". Que galego-falante non viviu unha situación dese estilo? A iniciativa #microespañolismos, posta en marcha polo BNG nas vésperas do Día das Letras Galegas, está a ser un auténtico fenómeno viral. 40 mil chíos vistos en algún momento por máis de 700 mil persoas. E a onda -moi activa na Galiza, tamén en Catalunya- continúa a se propagar.

A ASPG chama a participar na manifestación de Queremos Galego este 17M
Tamén a se facer asinante de 'O Diario Galego'

A ASPG chama a participar na manifestación de Queremos Galego este 17M

A Asociación Socio-Pedagóxica Galega considera que "grazas ao activismo social, o galego conseguiu pequenas vitorias que dan mostra da nosa forza". Aliás, aínda fica moito por "avanzar", salienta o colectivo, que chama a secundar masivamente a manifestación de Queremos Galego do Día das Letras Galegas 2018.

Máis canteiros [por Henrique Harguindey]
Como dicilo?

Máis canteiros [por Henrique Harguindey]

Como prometimos a semana pasada, continuamos co mesmo asunto no canto de abandonalo. No canto de, velaí unha nova locución equivalente a ‘en lugar de’.

 

O Dicionario da Lingua Portuguesa da Porto Editora recolle como segunda acepción de...

O Colexio Paraixal de Teis organiza a xornada normalizadora “A lingua importa”
Esta sexta feira 11M

O Colexio Paraixal de Teis organiza a xornada normalizadora “A lingua importa”

Esta sexta-feira o C.E.I.P. Paraixal de Teis e Acorda. Cultura Cooperativa organiza xunto á Associaçom Galega da Língua a xornada “A lingua importa”, unha iniciativa nada co gallo do Día das Letras Galegas que pretende concienciar as crianzas do centro vigués da importancia de protexer, empregar e respetar a lingua galega.

Canteira [por Henrique Harguindey]
Como dicilo?

Canteira [por Henrique Harguindey]

Non me estou a referir á expresión de uso maiormente futbolístico ou deportivo en xeral –mais tamén trasladábel a outros eidos- senón a unha locución que creo de orixe recente e ámbito galego: facer canteira ‘provocar rotura e destrozo´.

Tanto ten galinha que galiña, o importante é que poña ovos!
O debate sobre o binormativismo

Tanto ten galinha que galiña, o importante é que poña ovos!

Desde o reintegracionismo e desde correntes que adiren a norma oficial mais son partidarias do achegamento ao portugués xorde a iniciativa de fomentar o convivio entre as dúas opcións ortográficas para así garantir a supervivencia do idioma