Memoria
Mondoñedo lembra os seus mártires pola liberdade
Monumento aos antifascistas

Mondoñedo lembra os seus mártires pola liberdade

Siervo González Rivas, Graciano Paz Amieiro e Manuel Rodríguez Núñez simbolizan en Mondoñedo a causa da liberdade e a democracia. Asasinados en 1938 por unha partida de falanxistas e gardas civís, un monólito lembra desde este sábado o seu compromiso.
 

Compostela nomea Alcalde de Honra a Ánxel Casal
Lorca Fillo Adoptivo e Xohana Torres Predilecta

Compostela nomea Alcalde de Honra a Ánxel Casal

A reparación política de Ánxel Casal culmina, dalgún xeito, a vindeira cuarta feira ás oito do serán. O Concello de Santiago de Compostela, do que foi alcalde polo Partido Galeguista antes de ser asasinado polos fascistas en 1936, nomearao Alcalde de Honra.
 

“O fascismo non foi derrotado como ideoloxía en ningunha parte”
Francisco Martínez, Quico

“O fascismo non foi derrotado como ideoloxía en ningunha parte”

Francisco Martínez, Quico (Cabanas Raras, O Bierzo, 1925) é o único membro vivo da Federación de Guerrillas de Galiza e León. Entrevistamos o que foi dirixente guerrilleiro durante máis de cinco anos aproveitando a súa recente visita a Galiza, onde participou en diversos actos de restauración da memoria antifranquista.

Un gafo elefantiásico [por Xoán Costa]

Un gafo elefantiásico [por Xoán Costa]

A  Estafeta de Santiago do vinte e dous de marzo de 1814 quéixase da presenza na Quintana dun “gafo elefanciaco” que causa horror pola súa deformidade, mete medo e pode infectar a saúde pública, sobre todo despois da destrución dos establecementos “piadosos”

...
Editorial Sermos328: Feixoo falta ao respecto á memoria

Editorial Sermos328: Feixoo falta ao respecto á memoria

Non responde á casualidade que Feixoo escenificase o discurso de Fin de Ano diante do lenzo pintado por Castelao como tributo á memoria de Bóveda. Foi un aceno político perfectamente estudado e que se insire na estratexia...

Siervo, Graciano e Manuel, a homenaxe a tres mariñaos bos

Siervo, Graciano e Manuel, a homenaxe a tres mariñaos bos

O 12 de xaneiro de 2019 Mondoñedo ergue un monólito en lembranza e homenaxe de Siervo González, Graciano Paz e Manuel Rodríguez. Os tres procedían do exercito dos máis, aqueles que enterraron en solo civil Leiras Pulpeiro, fixéronse xentes de ben naquelas milicias dos bos que construíron o soño republicano e morreron, como os mellores, asasinados polo fascismo.
 

O Portugués matachín de Cruzul

O Portugués matachín de Cruzul

Foi un mal besta para os seus e así o lembran. O seu nome mete medo e até o silencio cala para non citalo. Perdéronse a conta das súas vítimas pero foron moitas. Din que era humano pero a xente de ben discúteo, só nos deixou mortos, o fin dun soño, a noite pecha e onde hoxe estamos.

 

Memoria (dixital) de Ricardo Mella
Unha web dispoñibiliza materiais sobre o anarquista vigués

Memoria (dixital) de Ricardo Mella

A súa figura hoxe esvaecida contrasta coa envergadura da súa vida e obra dacabalo dos séculos XIX e XX. Pensador anarquista e emprendedor a prol da clase obreira, xornalista de idea e combate e organizador das forzas do traballo, Ricardo Mella morreu en 1925 na súa cidade natal, Vigo. A Guerra Civil acabou de eliminar a súa memoria. A esta situación arreponse a web www.ricardomellacea.info.
 

Un monólito lembrará en Mondoñedo as vítimas do franquismo
Participarán todos os grupos políticos municipais

Un monólito lembrará en Mondoñedo as vítimas do franquismo

Hai 80 anos, os sublevados contra o lexítimo Goberno da II República -en concreto, un piquete de falanxistas e gardas civís- asasinaban os en Mondoñedo Siervo González Rivas, Graciano Paz Amieiro e Manuel Rodríguez Núñez. Unha iniciativa veciñal inaugurará o vindeiro 12 de xaneiro un monólito na súa lembranza e “de todas as vítimas do franquismo”.
 

Fradegunda e o voo do pergameo…

Fradegunda e o voo do pergameo…

A escritora Emma Pedreira e o escritor Héitor Picallo resgatan para Sermos Galiza a historia do pergameo de Fradegunda, que cumpriu 1.120 anos e que tras un periplo polo país foi parar ao Arquivo Histórico Universitario de Compostela.

Galiza nun mapa saxón do século XIII
Galiza no mapa

Galiza nun mapa saxón do século XIII

De autor descoñecido e datado no século XIII, no mapa de Ebsfort apenas dedica un lugar subsidiario á Península Ibérica. Esa desatención contrasta co espazo dedicado a Galiza, designada na cartografía como Gallicia regio, isto é reino de Galiza, así como as dúas cidades máis importantes, Santiago de Compostela, asociada á súa grandiosa catedral, e Brigantia, ligado ao seu faro, enclave chave das relacións marítimas galego británicas. Eis un extracto da información publicada ao respeito no número 327 de Sermos Galiza.

Carlos Monasterio, o martirio dun irmandiño

Carlos Monasterio, o martirio dun irmandiño

Foi un dos militantes de referencia nos tempos iniciais do movemento nacionalista. Asinante do manifesto da asemblea de Lugo en 1918, directivo da Irmandade da Fala da Coruña, candidato a concelleiro na coalición republicano nacionalista en 1922, activista no tecido social da cidade, morreu asasinado polo franquismo en Fraga, Catalunya, a onde acudira a combater contra o fascismo.

A rebeldía contra Castela das fillas de Pardo de Cela
A Galiza Ignorada

A rebeldía contra Castela das fillas de Pardo de Cela

O asasinato de Pardo de Cela en 1483 por orde dos Reis Católicos non representa a derrota definitiva da rebelión galega contra Castela. As súa fillas Beatriz e Constanza de Castro darán continuidade á loita do pai, non desmerecendo o valor e a perseveranza do seu predecesor. A primeira mantivo a lealdade á causa pola que morreu seu pai coas armas na man até 1487, morrendo a segunda en combate coas forzas castelás no castelo de Caldaloba en 1484. Eis un extracto da información publicada ao respeito no número 326 de Sermos Galiza.

A lección da escola asasinada polo fascismo

A lección da escola asasinada polo fascismo

A escola republicana era unha muller que quería cambiar as cousas, que sabía que o ensino era unha das mellores armas para acabar coa desigualdade. Por iso, o misóxino franquismo descargou sobre ela a súa ira. Baleirouna de coñecemento para enchela de crucifixos e desbotou das súas aulas a xente comprometida. A represión sobre a escola foi o maior dos castigos, pero hai leccións que é imposíbel borrar da historia. Eis un extracto da peza publicada no número 326 de Sermos Galiza.

A folga do mar de 1978 en Celeiro, o legado de 77 días de mobilización mariñeira
Este 14D faise o 40 aniversario

A folga do mar de 1978 en Celeiro, o legado de 77 días de mobilización mariñeira

Foron setenta e seis días e setenta e seis noites nos que o mar parou en Celeiro. Arredor de catrocentos mariñeiros, as tripulacións de máis de dezaoito embarcacións e un nacente sindicalismo que se abría paso fronte á hostilidade do poder e doutras organizacións de clase de máis tradición, puxeron en cuestión o modelo de relacións laborais do mar no Cantábrico galego.

80 anos do asasinato do militante nacionalista Manuel Pérez Losada
A represión en Pereiro de Aguiar

80 anos do asasinato do militante nacionalista Manuel Pérez Losada

Esta por facer a crónica do nacionalismo galego naquel Pereiro de Aguiar que fixo república. A organización da sección local do Partido Nacionalista Republicano de Ourense en Santa Cristina de Vilariño, a constitución das agrupacións do Partido Galeguista en Cobas e Triós, o maxisterio de Ben-Cho-Shey e Manuel Luís Acuña e tamén os asasinatos viles de Antonio Dopazo e  Xoán Blanco Martínez.

Cambre resgata o Conde de Andeiro

Cambre resgata o Conde de Andeiro

O 6 de decembro de 1383 era asasinado no Palacio Real de Lisboa Joam Fernandes de Andeiro, un dos máis grandes diplomáticos do século XIV europeo, grande estratega e político, ennobrecido co título de Conde de Ourem e que pasaría á historia como Conde de Andeiro, freguesía do concello de Cambre, onde nacera en 1320. O Concello resgatou esta quinta feira, día 6, a súa figura.

O noso Ramón Muñiz
In memóriam

O noso Ramón Muñiz

Personifica o esforzo dunha xeración por dotar a Galiza dun movemento nacionalista que voltase a situala na historia. Nado en Ourense por volta de 1942, Ramón Muñiz de las Cuevas ficará sempre presente a carón das grandes loitas do pobo galego e dos esforzos da nosa sociedade por autorganizarse. 

Colonias [por Xoán Costa]

Colonias [por Xoán Costa]

Nestes días en que a esencia do patriotismo español toma de novo corpo en Xibraltar, con fermosas palabras a falar das relacións futuras, de cosoberanía, ou con outras máis feras destinadas a falar de traizón e outras cousas, lembrei unha gravura de Rafael Bordalo...

A matanza de Noia de 1910

A matanza de Noia de 1910

O 24 de novembro de 1910 a Garda Civil abría fogo contra unha manifestación de tres mil persoas que protestaban en Noia contra a suba do imposto de consumos. A política do mauser volvíase a facerse presente en Galiza como sostén do réxime da I Restauración, provocando nove feridos e a morte de Ricardo Alonso Arias, un mariñeiro de Manle que deixaba cinco fillos, e dunha moza de dezaseis anos chamada Consuelo Queiro Gómez.

Noite de temporal. Novelar o real [por Xoán Costa]
O naufraxio do 'Santa Isabel': máis de 200 vítimas

Noite de temporal. Novelar o real [por Xoán Costa]

Corre a noite do dous de xaneiro de mil novecentos vinte e un. A néboa é densa perto da Illa de Sálvora. O vapor correo Santa Isabel embarranca, posibelmente por confundir a posición do faro vello da illa co novo. A bordo estaban duascentas...

Gumersindo Salinas: De asasino en Oseira a verdugo en Vigo

Gumersindo Salinas: De asasino en Oseira a verdugo en Vigo

Era da mesma feitura cun Francisco  González “O Rabioso”, a facer mal entre as xentes de ben de Vigo ou dun Florentino González Vallés, a sementar morte por Lugo, A Coruña ou Donostia e tamén dun Victoriano Suanzes Suanzes, o home do saco para os bos de Asturias e...

Exeria, a viaxeira galega do século IV
A Galiza Ignorada

Exeria, a viaxeira galega do século IV

Fai parte daquela xeración de ouro que alumeou o espertar cultural galego nas centurias do baixo Imperio. Os diarios de Exeria achégannos unha visión case única do mundo naquel tempo de mudanza e preséntanos unha muller libre e culta, impugnado o papel que aquela sociedade lle tiña reservada ás do seu xénero. A escritora viaxeira e rebelde é a expresión dunha Galiza que camiñaba pola rota do progreso. Eis un extracto da peza, publicada no número 322 de Sermos Galiza.

A casa de Bernarda, un refuxio en Santalla
Sermos322

A casa de Bernarda, un refuxio en Santalla

Coñecemos máis un caso de mulleres que sufriron a dor da represión. A Bernarda deixárona sen Antonio, mais fronte ao medo, ela soubo manter abertas as portas do seu fogar aos fuxidos. Eis un extracto da peza escrita por María Xesús Escudeiro.

A Coruña recupera a memoria rebelde do 68 galego
O Facho e Alexandre Bóveda presentan o 16N “Galiza 1968. A consciencia avivada” 

A Coruña recupera a memoria rebelde do 68 galego

O local da Asociación Cultural Alexandre Bóveda acolle esta sexta feira 16 de novembro ás 20:30 h a presentación do volume Galiza 1968. A consciencia avivada, nun acto no que participarán María Xosé Bravo, presidenta de Alexandre Bóveda, e os coautores da publicación Pilar Allegue Aguete, Manuel Romero Labarta e Henrique Harguindey Banet.

A revolta de Sarria de 1870

A revolta de Sarria de 1870

A chispa que prendeu o lume en Sarria foi o cobro do imposto persoal, porén as razóns do descontento e da revolta son máis de fondo. O catorce de novembro de 1870 soldados dunha compañía do rexemento de Murcia e números da Garda Civil desprazados a Sarria, respondendo a unha petición do alcalde da localidade, abren fogo contra a veciñanza de Betote, deixando unha persoa morte, dúas feridas graves que morrerían aos poucos días e arredor de sesenta con feridas leves.

A asociación O Galo debate sobre un século de nacionalismo galego
Quinta feira 15 de de novembro en Compostela

A asociación O Galo debate sobre un século de nacionalismo galego

No axitado tempo histórico que vai de 1916 a 1918 naceu o nacionalismo galego. A primeira data corresponde á fundación das Irmandades da Fala, a proto organización política dos galeguistas. A segunda, á publicación do seu manifesto despois da Asambleia Nazonalista de Lugo. A asociación cultural O Galo convoca un debate para repasar un século desa historia. Será a quinta feira, 15 de novembro, en Compostela.
 

Gran Guerra, reflexión necesaria
Análise no centenario do remate da conflagración

Gran Guerra, reflexión necesaria

Hai un século que rematou a Primeira Guerra Mundial, tamén chamada a Gran Guerra, foi concretamente o 11 de novembro de 1918, aínda que os pactos de rendición, asinados polas potencias triunfantes e aquelas que perderon a guerra adiáronse até o ano 1919. 

As outras velutinas [por Xoán Costa]

As outras velutinas [por Xoán Costa]

Calquera de nós coñece hoxe a palabra velutina en referencia a ese insecto tamén chamado vespa asiática e iso malia a non aparecer nos dicionarios académicos, nin con este valor nin con outro.

Mondoñedo conmemora un século de nacionalismo na vila
Sábado 10 de novembro

Mondoñedo conmemora un século de nacionalismo na vila

Ilustres cidadáns mindonienses realizaron achegas ao Manifesto da Asambleia Nazonalista de Lugo, redactado entre o 17 e 18 de novembro de hai xustamente un século. O colectivo cultural Memoria da Mariña conmemora o sábado 10 de novembro cen anos de nacionalismo en Mondoñedo.
 

Calendario patriótico [por Xoán Costa]

Calendario patriótico [por Xoán Costa]

Chegadas estas datas do ano os almanaques agrícolas saían, e aínda saen, das imprentas. De periodicidade anual e completa información sobre eclipses, fases lunares e marés, prognósticos meteorolóxicos e previsións para todo o ano, santoral e os períodos máis axeitados para as diferentes tarefas agrícolas, refráns, adiviñas, contos, as datas das feiras e consellos para todo tipo de tarefas, estes obxectos comunicacionais foron moi populares desde o século XIX.

Señora e señorita [por Xoán Costa]

Señora e señorita [por Xoán Costa]

En 1901 Franza lexisla por vez primeira sobre o voto das mulleres, limitado a aquelas que non teñan marido para as representar. En paralelo con ese debate, a sociedade “Le suffrage des femmes” lanzou unha carta-manifesto sobre o uso da palabra señorita.

 

...
Os templarios na Galiza

Os templarios na Galiza

A sección creada por Sermos Galiza para divulgar a nosa historia á marxe de visións estereotipadas e interesadas céntrase desta vez na presenza dos templarios no país. Eis un extracto da peza que publicamos no número 318 de Sermos Galiza.

Rachar a débeda con Francisco Carballo
Roteiro en Maceda

Rachar a débeda con Francisco Carballo

Medio cento de persoas participaron no roteiro cultural pola vila de Maceda para percorreren os lugares de Francisco Carballo cando se van facer catro anos do seu falecemento.

Máis alá da versión oficial da Coruña
Filme sobre Domingos Merino

Máis alá da versión oficial da Coruña

Os longos anos de hexemonía pacovazquista na Coruña ocultaron as outras cidades posíbeis. Esta é a tese da que partiron Paula Quiroga e Lois Alcayde para o seu documentario sobre Domingos Merino, rexedor entre 1979 e 1981, que se estrea o vindeiro 25 de outubro.
 

25.000 mortes en Galiza pola gripe de 1918
A ÚLTIMA PESTE

25.000 mortes en Galiza pola gripe de 1918

1918 ficou para sempre na memoria das persoas que nos precederon como o ano da gripe. A pandemia, considerada como a última e máis mortífera das pestes da historia da humanidade, desembarcou na Galiza no mes de outono provocando varias miles de mortas e mortos. Ao tempo, evidenciou os problemas da sociedade galega, o carácter das políticas dos gobernos da quenda e agudizou as contradicións do réxime da I Restauración. Eis un extracto da peza que publicamos ao respecto no Sermos Galiza número 317.

Quico, o último guerrilleiro, fala en Foz
Terza feira 16 de outubro

Quico, o último guerrilleiro, fala en Foz

Francisco Martínez, Quico, o último guerrilleiro, protagonizará a mesa de debate A guerrilla antifranquista na Mariña e en Galiza. Será en Foz a terza feira 16 de outubro, na Casa da Cultura.
 

De como Darwin chegou a Pontevedra, por Xoán Costa

De como Darwin chegou a Pontevedra, por Xoán Costa

Cara ao ano de 1900, segundo os datos de Foro-ciudad.com, Pontevedra non chegaba a 20.000 habitantes, aproximadamente a metade da Coruña, mentres que Santiago e Ferrol andarían polos 25.000, Lugo 27.000 e Vigo  23.000. Só Ourense, con 15.000 habitantes, ficaría por...