Lembrando a Salvador Espriu, no seu centenario

Salvador Espriu non foi un político en activo, mais a súa escrita serviu de referencia para que moitos políticos de Cataluña defenderan seus dereitos nacionais. A puntualidade do poeta, naqueles temas de debate durante a ditadura franquista, suxeriu atención a unha voz, que desde a literatura propiciábase unha contundencia decente que el consideraba que había que esgrimir sobre a realidade presente e, tamén, sobre o futuro de Cataluña. E nesa visión ordenada sobre Espriu, aprópiome das palabras de Joan Brossa, para dicir: “En política ser coherent equival a ser decent”.

O aborto, un dereito exclusivo da muller

As tres membros de Femen irromperon intanxíbeis, con todo o seu ardor de mocidade e opulencia de liberdade, no sacrosanto Parlamento español. Inaudito. A maioría das súas señorías quixeron ver neses xestos nítidos unha representación diabólica, desas que o propio S. Miguel o espadachín non pode despezar nin o hisopo de Rouco Varela exorcizar.

A crise da cultura e a defensa do propio

Fáltannos programas e propostas que suxiran un cambio cualitativo no mais elemental e urxente da actual cultura galega. Estamos asistindo a unha ampliación de contidos dosificados polo poder e ben distintos ao que atinxe a unha sociedade deprimida e non asistida no social, fronte a unha ruptura do modelo medio de benestar que xa non nos asiste. Perdemos capacidade de defensa ante tanta anomalía programada por gobernos, sexan centrais ou autonómicos, adeptos ao sistema, usufructuarios e partícipes do mesmo. Nesta vía, aínda podemos argumentar outras carencias e decadencias que hai algúns anos era impensábel predicir tal sometemento que protagonizou esa manada de voraces corruptos e de demagogos que reparten o botín baixo o teito das institucións.

A Cataluña da cidadanía e da dignidade

No Estado español hai unha idea simplista e allea aos aconteceres históricos daquel 11 de setembro de 1714: a invasión de Cataluña polas tropas borbónicas de Filipe V. Claro que os libros de texto escolares de caracter estatalista omitiron esa realidade histórica, do que aconteceu naquel 11 de setembro na defensa de Barcelona, onde foron asasinados miles de cataláns. Miles de encadeados e de exiliados. Así que as tropas casteláns impuxeron colonialismo, represión e o final das institucións nacionais de Cataluña. A nación catalana baixo un silencio impositivo. Mais a dignidade dos cataláns comezou a aflorar nesa raiceira patriótica lexitimando aspiracións de liberdade en terra asoballada. Durante todo o século XVIII a memoria do 11 de setembro non deixou de xermolar ese verdor de liberdade baixo a tiranía dos Borbóns. Toda esa potencia nacional rexurdía dunha maneira contundente, pragmática e contaxiante, como forza unificadora que foi respondendo a cada unha das contradiccións e inxerencias do Estado que atentaba contra esa rexa personalidade na nación catalana.

Emanciparnos na fala

Teño un presentimento emocional sobre o galego. A nosa fala continuará emancipando as raiceiras do noso espírito libre que ela inzou e nos ordenou en seu seo e nos pariu. E despois nos aleitou no medio hostil do ruralismo, no que nos conformou comunidade ampliada no común dunha conformidade singular, na que se entronizaron as esencias que orixinaron unha individualidade antropolóxica común, onde a fala se converteu na expresión mais lexíbel dunha comunidade estábel que veu a naturalizar a nosa nación. A propósito, non falamos de atributos ou de subxacencias formativas que emerxeron dunha antropoloxía que confirmou o estar no ser.