Notas ao vivo: Antidemocracia española (73)

Que a día de hoxe se están producindo graves retrocesos no sistema democrático español é algo que resulta evidente e incuestionábel. ¿Mais pódese afirmar isto así ou habería que advertir que o propio Estado español (Réxime do 78) xa naceu con manifestas malformacións que o levaron a ser antidemocrático de facto?...

Notas ao vivo: Dous libros de poemas (72)

Chegaron ás miñas mans, case por azar, dous libros de poemas. E tal feito fíxome lembrar aqueles versos de Pablo Neruda que figuran nunha das súas “Odas ao libro”: (...) “Un libro,/ sin soledad, con hombres/ y herramientas,/ un libro/ es la victoria”. En realidade, visto dende outra perspectiva, todos os libros,...

Notas ao vivo: A Galiza que cae no silencio (71)

O declive demográfico de Galiza é un cancro social que reflicte perfectamente a realidade do país. O padrón do ano 2018 daba conta da existencia de 2.700.246 habitantes: só en dous anos tíñamos perdido case 20.000 nativos ou coterráneos. ¿E cantos mozos e mozas deixaron o noso país nos últimos dez anos? Hai...

Notas ao vivo: Fascismo, odio e ignorancia (70)

Seica unha entidade de claros alicerces ideolóxicos supremacistas e de nidia aboenza fascista, e franquista, acaba de entrar en “campaña” (aínda que a súa lida é teimosa e permanente) denunciando que os libros de texto de Lingua e Literatura galega “adoutrinan” aos estudantes. A tal entidade, presidida, ou iso...

Notas ao vivo: Morte das linguas (69)

Segundo a Unesco cada dúas semanas desaparece unha lingua no mundo. E, das aproximadamente 7.000 linguas vivas no planeta, unhas 2.500 están a día de hoxe en perigo de extinción. A Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura , diante do lingüicidio en marcha, di que implementar unha...

Notas ao vivo: As verdades de Chomsky (68)

Leva moitos anos Noam Chomsky —un dos pais da lingüística moderna e un dos críticos máis activos do capitalismo e das políticas internas e externas que levan a cabo os EE UU— dicindo verdades coma puños. Este socialista libertario ou anarco comunista, profesor emérito do Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts,...

Notas ao vivo: Escravitude (67)

Aínda lembran hoxe moitos no Brasil cando o presidente Lula da Silva liberou no seu día a máis de 10.700 escravos e escravas, cumprindo coa Declaración Universal de Dereitos Humanos (1948), que di no seu artigo 4 que “ninguén estará sometido a escravitude nin a servidume; a escravitude e a trata de escravos...

Notas ao vivo: Bibliotecas públicas (66)

Informa Sermos Galiza de que 78 concellos galegos carecen de biblioteca pública . 78 de 313, asignémolo así, para que se entenda mellor a realidade nefasta que sofre boa parte da poboación galega. E poñamos un exemplo: a cidade de Vigo, a máis poboada do país, segue, a día de hoxe, sen ter unha Biblioteca...

Notas ao vivo: Unión Europea criminal (65)

Un grupo internacional de avogados, entre os que se encontran nomes de alto prestixio profesional e académico —véxase, por exemplo, o profesor, Omer Shatz da Universidade de París—, dirixiu un documento (242 páxinas) á Fiscalía da Corte Penal Internacional da Haia no que se presentan probas que implican á Unión...

Notas ao vivo: Algo moi grave vai acontecer (64)

Digamos que o eixo terrestre ou eixo polar, xa dende as medicións realizadas a partir do ano 1900, se desprazaba, oscilaba, bailaba como un globo de esquerda a dereita, arredor duns 10 centímetros ao ano, como media; o que viña ser 10 metros, como media, nun século, o XX que deixamos. Mais agora sabemos pola...

Notas ao vivo: Pobres e sen fogar (63)

Leo un informe da Rede Europea de Loita contra a Pobreza que sinala que no Reino de España hai máis de 40.000 persoas sen fogar. E esta información coincídeme coa lectura dunha obra de Morton Baratz e William Grigsby do ano 1968 na que definen a pobreza como “unha privación severa de benestar físico e benestar...

Notas ao vivo: Mare Mortum (62)

O número de migrantes mortos no Mediterráneo teimando en entrar en Europa é superior a 35.000, tal como consta nun reconto aproximado que se realiza dende o ano 1993 pola rede United for Intercultural Action. Mais o número real de mortos, incalculábel, a maioría afogados no mar, é moito máis elevado, pois miles e...

Notas ao vivo: Duquesa de Hitler? (61)

Duquesa de Hitler ? Ou Duquesa de Mussolini ? Non, non. Trátase dun erro meu: Duquesa de Franco . Esta é a forma correcta: Duquesa de Franco e Grande de España. A neta máis vella do Ditador e filla de Carmen Franco xa cumpriu todos os trámites. Xa é Duquesa. E saíu publicado no Boletín Oficial do Estado. O tal...

Notas ao vivo: Rubores de España (60)

Corría o ano 1913 e Antonio Machado escribía “ Esa España inferior que ora y bosteza, / vieja tahúr, zaragatera y triste; / esa España inferior que ora y embiste / cuando se digna usar de la cabeza ”. Nada que ver Machado con Unamuno ou con Azorín ou con Baroja, ou con aquel Ganivet cuxa cegueira...

Notas ao vivo: Unión Europea e democracia amputada (59)

Afirmaba no seu día o escritor José Saramago —e referíase, sobre todo, ao ámbito europeo— que non se adoita reparar que vivimos nunha democracia “secuestrada, condicionada e amputada”. E engadía o premio Nobel portugués que o poder dos cidadáns, o poder de cada un de nós, limítase, na esfera política, a colocar...

Notas ao vivo: Pilar Pallarés (58)

Acaba de recibir a poeta Pilar Pallarés a máxima Homenaxe da Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (XXV edición), un recoñecemento e unha celebración que leva por título “A Escritora na súa terra” e que inclúe como elementos centrais o descubrimento dun Monólito conmemorativo, a plantación dunha...

Notas ao vivo: Mentiras políticas (57)

Asistimos ao esplendor da utilización das mentiras na política, até converterse estas nunha verdadeira praga. A inmensa maioría dos políticos no poder utilizan a mentira o mesmo que respiran e unha boa maioría dos que ambicionan o poder teñen na mentira unha arma doada. Hannah Arendt preguntábase por que sempre...

Notas ao vivo: Matar a cultura (56)

Das moitas reflexións existentes arredor da realidade da cultura elixo neste intre, dadas as circunstancias que vivimos, a que realiza o escritor e editor italiano Luciano Bianciardi, quen di que a cultura carece de sentido se non nos axuda a entender aos demais, a socorrer aos demais e, en definitiva, a evitar o...

Notas ao vivo: Tribunais e franquismo (55)

Xa o fiscal Carlos Jiménez Villarejo e o xuíz Antonio Doñate Martín demostraron no libro “Jueces pero parciales. La pervivencia del franquismo en el Poder Judicial”, publicado no ano 2012, que o franquismo e os seus fundamentos autoritarios e antidemocráticos continuaban a estar presentes nunha parte...

Notas ao vivo: A voltas coa estupidez humana (54)

Ben saben vostedes que existe un libro do húngaro István Rath Vegh , atribuído en forma de plaxio a Paul Tabori, que leva por título “Historia da estupidez humana”. E tamén é ben coñecido o ensaio do historiador e economista Carlo Maria Cipolla titulado “As leis fundamentais da estupidez humana”, un texto de...

Notas ao vivo: Capitalismo e democracia (53)

Acaba de ver a luz, publicado como obra póstuma, un novo título do eminente historiador catalán Josep Fontana (1931-2018) que non debe pasar desapercibido: “Capitalismo y democracia. 1756-1848. Cómo empezó este engaño”. Precisamente entre eses anos, mediados do século XVIII e mediados do século XIX, foi cando,...

Notas ao vivo: De presos políticos a parlamentares presos (52)

Lembro un manifesto asinado non hai moito tempo por 68 personalidades da sociedade vasca, entre elas o filósofo Daniel Innerarity , no que se dicía expresamente que en democracia non se poden criminalizar as mobilizacións democráticas e pacíficas, nin tampouco a disidencia política. “En democracia, votar non pode...

Notas ao vivo: Realidade e información (51)

Dende unha perspectiva xenética, permítanme certo desprazamento metonímico partindo das ideas do xenetista francés Antoine Danchin , os seres vivos serían “sistemas complexos” movidos pola información, e esta última sería o motor da vida. ¿E que sería a información no sentido propiamente xornalístico, diario,...

Notas ao vivo: Defende a Galega (50)

O colectivo de profesionais da comunicación Venres Negros (traballadoras e traballadores da CRTVG) que se define polo lema mobilizador Defende a Galega acaba de ser distinguido co Premio José Couso de Liberdade de Prensa na súa XV edición, un galardón creado polo Colexio Profesional de Xornalistas e o Club de...

Notas ao vivo: Banalidade política (49)

O termo “banal”, que procede do francés, utilízase para cualificar todo aquilo que carece de substancia ou que resulta insignificante, aínda que a voz francesa orixinal nos remita ao concepto do común ou, en interpretación máis negativa, do que non posúe interese. Hannah Arendt, como é ben coñecido, falounos da...

Notas ao vivo: Campos de concentración na Galiza (48)

En días nos que estamos, confusos e escuros, volve brillar o dito unha e outra vez por Eduardo Galeano , que ben sabía que a única maneira existente para que a historia non se repita é manténdoa viva. Mais corenta anos despois da morte do ditador Francisco Franco semella existir, como se está a ver en diferentes...

Notas ao vivo: Matemáticas en galego (47)

Ano 2019. Século XXI. A literatura escrita en galego, pola súa propia calidade e polo esforzo dos seus autores e autoras, é recoñecida en boa parte do mundo. O idioma galego, que é un idioma internacional, pai e nai do portugués, sofre, no seu propio territorio nativo ou nacional un Decreto de Plurilingüísmo...

Notas ao vivo: As cloacas do Estado (46)

Con este título, “Las cloacas de Interior” (2017), Jaume Roure s dirixiu un documental, con guión de Jaume Grau , sobre as supostas “cloacas” existentes nos “baixos fondos” do Ministerio de Interior do Reino de España cando era titular do mesmo Jorge Fernández Díaz . E tamén temos á nosa man a serie de...

Notas ao vivo: Poesía galega medieval (45)

Lembro que nunha conferencia pronunciada na Universidade La Sapienza de Roma sobre poesía galega —disto hai xa ben anos, e coido que a Lectora de Galego en dita universidade era a profesora Inmaculada Otero Varela —, tiven a fortuna inesperada de contar entre o público co profesor Giuseppe Tavani , que era...