Opinión

Rosa Enríquez

O león, a morte, o desexo

    La mujer que amé se ha convertido en fantasma. Yo soy el lugar de sus apariciones Juan José Arriola   O mellor de ignorar todo sobre un director de cinema é que se pode ver o seu traballo con certa liberdade, sen tantas ideas preconcibidas, que, en moitos casos, limitan e contaminan a nosa percepción. Eu ignoraba todo de Nobuhiro Suwa . Non vira...

Miguel Anxo Fernán Vello

Notas ao vivo: Berta Cáccamo (2)

Fóisenos Berta Cáccamo . Inesperadamente. E no mundo da pintura galega, no mundo da Pintura, levantouse un ar de orfandade, precipitouse un refacho de tristura xeral e inmediata cando se tivo noticia do seu pasamento. Pablo Neruda escribiu aquilo de que a morte “sopla un sonido oscuro”, e cando escribo estas liñas, días despois da partida da artista, persiste un son escuro entre nós, un son...

Xesús Veiga

Os epitafios de Fernández Gayoso

A recente comparecencia de Fernández Gayoso nunha Comisión do Congreso proporcionou un motivo adicional á reiterada frustración provocada polo tratamento dispensado á crise e afundimento das Caixas galegas nas Cámaras parlamentarias.   A pesar de que o ex-directivo de Caixanova pediu desculpas polos erros cometidos, cando concretou o enunciado autocrítico xeral só falou da súa...

Millán Fernández

Isra-Hell: estado terrorista, oprobio da humanidade

  Un asento vai  invitar aos meus pasos libres a que descansen pra que él ande no meu lugar e coñeza o sabor do correr co vento. Ibrahim Nasrallah: poeta, novelista, profesor, xornalista, pintor e fotógrafo palestino residente en Xordania   Ás veces un ten que vomitar o que leva dentro, no canto de escribir documentada e...

Xandra Martínez

Venezuela: A festa da democracia que non será televisada

O vindeiro 20 de maio celébranse eleccións presidenciais, a consellos municipais e lexislativos estatais en Venezuela. Achéganse entre o silencio dos medios de comunicación do estado español; os que difundían a actualidade política de Venezuela diariamente desde a óptica da oposición radical, agora, sumidos nun profundo mutismo, ocultan un novo proceso democrático.   Da...

Beatriz Gutiérrez Caneda

Querida Victoria

Coñecina en 1993. Por aquel entón eu estreaba os 26 con ilusión e ganas de cambiar o mundo. Coma todos. Cando cheguei a aquel instituto de Pontevedra pensei que sería máis doado do que foi. Normas non escritas, un alumnado problemático, profesores que levaban anos na ensinanza. E eu que acababa de saír da facultade, cos meus zapatos de cores e un sorriso nos beizos.    Ao...

Xosé Mexuto

A xente non lle falla ao galego

Iso é así. A grande maioría do país tenlle lei ao galego. Quérelle ben. Se reparades, poucas causas hai no país -se algunha- que mobilicen tanto -que sexan tan transversais, por usar ese palabro- como a causa colectiva pola dignificación do idioma que nos dá nome.   Esta quinta feira Compostela voltou a acoller unha multitude comprometida con outro futuro distinto para a lingua....

Adela Figueroa

Cincuenta anos depois

Andar a procura de papeis perdidos pelas gavetas traz-nos algumas surpresas. Há dous achádegos que tive a sorte de topar: um feixe de poesias inéditas de Ánxel Fole nuns papeis velhos, creio que dalgum livro de contas,  e um “boletin” dos estudantes da Universidade Galega datado em Galicia, 8 de abril de 1968.   Um mês antes do maio francês já Santiago fervia em protestas...

Iolanda Teixeiro Rey

Letras galegas: de guímaros e suicidas

Todo empezou por un viño nunha cea dun interesante encontro herculino de psicanálise onde se falava de Sade e da esencia da perversión. O viño era tan bon que deu parola a preguntármonos que era a verba guímaro coa que se bautismara aquel gorentoso viño. Eu só lembrava que Franco Grande definía ese vocábulo como un adxectivo semellante a espilido, vivo, activo e sagaz. Meu irmao pequeno, o...

Manuel Veiga Taboada

A UPG, o quintanismo e a Marea, tres críticas

  A UPG. É o único partido de Europa que aínda se reserva o dereito de admisión. Para entrar na UPG, un debe ser previamente invitado. No caso de pedir o acceso directamente, a solicitude debe ser aceptada, o que non sempre ocorre. Isto chama a atención nun partido que administra cotas de poder moi pequenas.   Con todo, esta práctica non sería...

Manuel Mera

O Estado Galego, unha loita que vén de lonxe

O vindeiro mes de novembro conmemórase o centenario da Asemblea Nacionalista de Lugo , que foi un paso decisivo na conformación do ideario do nacionalismo galego. Entre outros aspectos, a Asemblea acordaba unha autonomía integral para Galiza nunha Federación Ibérica incluíndo a Portugal. Tamén proclamaba igualdade de dereitos para a muller, pedía a representación proporcional no sistema...

Carlos Alberto Sánchez

Dépor: borrón e conta nova

O Dépor acaba a temporada en Riazor como empezou. Reiterándose nos erros. Enfrontándose coa derrota desde o minuto 2 de partido. Con iso está case todo dito. O peor de cometer erros non é caer neles unha vez. A reiteración é a que desespera. É manifestar unha nula capacidade profesional para aprender a rectificar e evitar que se repita sempre a mesma tara deportiva. Ver o Dépor caer unha e...

Xoán Antón Pérez Lema

Recentralización e supremacismo españolista

Escoitelle a Artur Mas nun acto político en Galicia que un 40% das persoas con residencia en Madrid e as Castelas respostaron nunha enquisa que pensaban que os cataláns  falaban catalán  “por amolar”. Lembrei este detalle hai moi poucos dias, cando un avogado toledano, ao me pedir unha sentenza que gañaramos no Despacho contra un grande banco español, engadiu medoñento: “no estará...

Miguel Anxo Fernán Vello

Notas ao vivo: Réxime de etnocidio (1)

A decisión da dirección da CRTVG de suprimir o “Diario Cultural” após 28 anos nas ondas é un paso máis no programa etnocida que perpetra o Partido Popular no noso país. Contrariamente ao xenocidio, que asasina os corpos físicos dos pobos, o etnocidio mátaos na súa alma, no seu espírito, como ben establece o antropólogo Pierre Clastres . E lembremos aquí, ao fío disto, o que expresaba Ramón...

Lois Alcayde

Fodédevos!

Cando se di que o humor debe proceder de abaixo a arriba arguméntase, e sen falta de razón, que toda a crítica debe levar na punta da lingua a faísca da retranca fronte ao palco, o estourido do riso contra os reservados da primeira planta do teatro. Isto ocorre de abaixo a arriba, de arriba a abaixo adóitase responder co desdén do silencio e, coma neste caso, co cuspe. Que te cuspan ou mexen...

Xoán Carlos Domínguez Alberte

Rebeldía galega contra a inxustiza

  Con este título encétase unha nova oferta editorial creada por Sermos Galiza S. A.. que constitúe o primeiro número da revista  De Nós. Monografías con perspectiva galega .   O volume inclúe traballos de Xosé Álvarez, Xosé Ramón Ermida (coordinador do monográfico), Eliseo Fernández, Francisco Rodríguez, Xan Fraga, Xosé Manuel Suárez, Lucía Veciño e mais Antón...

Teresa Barro

A violación

Para xulgar a violación é preciso entender de onde provén e a que responde. A violación xorde das ideas supremacistas que se teñen do que son as mulleres e para que son, e úsase tamén para castigar, torturar e amedrontar.   A violación é como matar e torturar: é reducir un ser humano a nada. Nas guerras é unha das armas que se usan para aterrorizar, asoballar e...

Xosé Lois García

A nosa lingua, mastro das nosas letras

O 17 de maio, “Día das Letras Galegas”, é unha data que confirma identidade e, tamén, respecto polo legado de permanencia no noso idioma. O idioma galego é o noso maior monumento inmaterial que confirma un profundo sentimento que manifesta a maior cimeira do que somos e do que non podemos ser alleos ao que nel expresamos, na palabra como nas letras. A homenaxeada deste ano é María Victoria...

Manuel Bragado

O 'Diario Cultural' é máis que un programa de radio

Soubemos onte á noite da   intención da dirección da CRTVG de suprimir o  Diario Cultural  da grella da programación da vindeira tempada da Radio Galega . Unha pésima noticia para o fráxil ecosistema da lingua e cultura galega que podería perder unha das súas trabes de ouro, un engrenaxe moi potente capaz de alentar cada tarde toneladas de biodiversidade e esperanza. Unha...

Cheikh Faye

As bestas

Eu teño un cabalo desde hai catro ou cinco anos, comprouno meu irmán, costou uns cento cincuenta euros. Era un cabalo novo, pero tiña que medrar para poder traballar. Estivo un tempo, case un ano, na casa, comendo e trotando, atado cunha corda alí fóra. Converteuse nun cabalo forte e tranquilo, de cor pardo, e moi intelixente. Respecta a meu irmán e a Dame, meu fillo pequeno, a min non me...

María Sabarís

O día da marmota

#onosoderbi pasou por Balaídos con pena e sen gloria. Vinte minutos duroulle ao Celta a intensidade e a motivación necesaria para enfrontar un partido considerado como o máis importante do ano. Falaban as previas dun derbi 'descafeinado' e foi si, pero para o Celta. O equipo volveu ofrecer de novo unha imaxe pobre de solemnidade, sen a atitude necesaria para 'matar' o partido cando tivo a...

Manuel Mera

Folga xeral galega: pasando á ofensiva

As manifestacións do Día Internacional da Clase Traballadora organizadas pola CIG foron un éxito de participación, especialmente en Vigo, o que ten transcendencia, dado que é a maior cidade da nación galega. Os medios de comunicación evitaron unha valoración da capacidade de convocatoria de cada unha das centrais sindicais, ou omitiron, ou mediante a mentira, intentaron de agochar ou...

Carlos Alberto Sánchez

Un derbi sen gas

Pouco derbi en Vigo. Un partido soso. Con pouca faena. Puxo máis o público celeste na bancada e os 300 que foron da Coruña que o que fixeron os futbolistas sobre o terreo de xogo. Malia que sabían que disputaban un derbi, ambos preferiron xogar un partido de solteiros contra casados, onde o único que semellou aproximarse a un derbi foi o exceso de testiculina nalgunhas das entradas. Entradas...

Xoán Antón Pérez Lema

O supremacismo de "Hablamos español"

Aquela “Galicia Bilingüe” dos anos 2008, 2009 e 2010 guindou de todo a máscara e presentouse este sábado n’A Coruña a faciana descoberta como plataforma “Hablamos español”. Canda grupos parellos de Euskadi, Catalunya, Nafarroa, as Illes ou o País Valencià queren que no ensino non se use lingua distinta do castelán ao longo e largo de todo o Estado español. Vaites, vaites… O mundo ao revés....

Maurício Castro

Binormativismo: tentativa de resposta a um problema que nom se colocou

Som da opiniom de que todo isto do chamado “conflito normativo” que arrastamos há décadas manifesta umha impotência: a de avançarmos, como formaçom social, na adoçom e normalizaçom do galego como língua nacional.   Nom sendo isso possível até hoje, pola estrita correlaçom de forças esmagadoramente desfavorável a um galego em posiçom relegada, e tendo em conta a posiçom...

Nemésio Barxa

Tribulações de um reintegracionista para modificar seu apelido

Seu apelido ou seu nome. Ultimamente neste digital esta-se a reivindicar o direito que todos temos de reintegrar ao galego nossos apelidos ou nomes deturpados ou castelanizados. Eu ao remate de este escrito vou deixar um resumo dos trámites e condições que devem darse para obter a modificação. Mas, primeiro, vai uma mensagem para os que comigo compartem as teses reintegracionistas e que podem...

Xosé Mexuto

Desaparecida ETA

Desaparecida ETA, agora o pobo vasco poderá decidir libremente o seu futuro. Así sería de acreditarmos na mensaxe de fondo que o Estado español e as súas terminais propagandísticas machucaron durante décadas. Lembraredes aquela música: "En democracia pódese defender calquera proxecto político, sempre que se faga por vías pacíficas e non violentas". Mais agora sabemos, visto o visto en...

Ricardo Vales

Apuntes sobre a reformulación portuaria da Coruña

Unha época non se pecha ordenadamente ao empezar a seguinte. Cada época arrastra consigo unha reminiscencia do pasado, cecais unha idea, un conxunto de valores ou mesmo restos e fragmentos dun sistema económico e político xa superado. E canto máis longa foi a etapa anterior, máis vacilante é o inicio. Definir unha cidade auténtica é definir o que será público, perfectamente preconcebido e non...

Manuel López Foxo

Son tempos de volver a construír país desde o goberno

Coa perspectiva e a madurez que nos dá o paso do tempo, unha das poucas certezas que temos é que nada gañou Galiza como nación co desencontro  entre o galeguismo do interior e o nacionalismo do exilio, ou co desencontro histórico desde comezos dos anos sesenta entre o galeguismo e o nacionalismo, e non digamos xa cos desencontros no seo do nacionalismo galego ao longo da súa historia. A...

María Sabarís

Lamentos celestes

Lamentarse do que puido ser e non foi leva á nada. Lamentarse do que non se pode cambiar só crea frustración. A tempada do Celta é a que é, canto antes o asumamos, antes comezará o traballo para mellorala. Eu non son das que pensan que está a ser unha tempada tan desastrosa. É unha tempada normal en termos numéricos, o esperable. O do ano pasado, aínda que me repita, foi unha excepción. O...

Xesús Veiga

O comezo simbólico do poscastrismo

Os cambios rexistrados hai poucos días na cúpula da Administración estatal cubana tiveron unha ampla repercusión mediática a pesar de que xa foran anunciados algún tempo atrás.Talvez existían dúbidas sobre a realización efectiva de semellantes previsións oficiais ou cecais fose o indiscutíbel impacto simbólico da retirada parcial de Raúl Castro os motivos que explican o grande volume de...

Lois Alcayde

Os adeuses

Existe unha deslocalización intencionada dos espazos do común. Dous dos elementos esenciais para entender a economía galega, o campo e o mar, son os novos terreos edificables onde o negocio lucrativo acaba en mans duns poucos. Galicia é nos últimos anos o relato da despoboación.    Contamos no noso seo con 3.600 vilas pantasma, lugares sen un só habitante. Temos...

Iolanda Teixeiro Rey

Há 'manadas' e 'manadas'

Disque os lobos van en manadas. Disque algúns machos da especie humana tambén. Disque as manadas conteñen entre dous e seis lobos, e anque os humanos digan da ferocidade dos lobos nouturnos, estes endexamais serían quen de fazer o que eses cinco lle fixeron a esa moza nos Sanfermíns. Porque os lobos gozan dun ánima, son animais, eis, sensibeis. Capaces de empatizar. E aos lobos andamos a os...

Manuel Mera

Deterioro (planificado) da sanidade pública galega

Coa escusa do desequilibrio orzamentario, da falta de recursos por mor da crise e da comparación con outros territorios e estados da contorna, que realizaron duros axustes sobre a sanidade pública, fóronse dando pasos na privatización da xestión de servizos, impoñendo o “copago” nos medicamentos, e precarizando as condicións de traballo. Medidas que de vagar van deteriorando este servizo...

Carlos Alberto Sánchez

Crónica dun descenso anunciado

Non por sabido ou esperado resulta menos catastrófico e decepcionante este descenso. E menos aínda cando o funeral foi amortallándose coa celebración do título de Liga do equipo adversario sobre o propio terreo de xogo onde se velaban aos protagonistas do afundimento entre asubíos, apupos e cánticos.    O Dépor constatou, por méritos propios, que foi un dos equipos máis...

Xoán Antón Pérez Lema

Foi unha violación colectiva

Aplicar o Dereito Penal en democracia non é doado. Na dúbida cómpre resolver a prol do acusado e a prol do menor castigo. Non partillo a obsesión polas grandes penas, senón que prefiro que éstas sexan efectivas. Tampouco acredito nos linchamentos nin nas reformas lexislativas en quente e mesmo penso que éstas prexudican os sectores sociais máis indefensos. En realidade, se os feitos de...

Olga Brañas

A Permanente Revisable é para as manadas

Eu créote, compañeira.  A sentenza da Manada retrasouse durante meses. Retrasouse porque os xuíces non o tiñan claro. Porque había señores da repulsiva xustiza que dubidaban entre absolvelos ou non. Entre considerar se unha rapaza de 18 anos metida nun portal e á que lle roubaron o móbil despois de gravala sendo agredida, sentiu ou non pracer.    O xuíz Ricardo...

Henrique del Bosque Zapata

SOS Democracia

Que no Reino de España estase a vivir unha atmosfera irrespirábel para as liberdades e os dereitos é algo que só se pode negar desde a renuncia intelectual ou desde o rendemento de pleitesía e de vasalaxe. Non se trata aquí de facer un relatorio, de sobra coñecido, do cúmulo de actuacións coactivas, represivas e de persecución contra a discrepancia e a disidencia políticas, tratadas e...

Xoán Carlos Domínguez Alberte

As escollas electivas

A finais de abril deste ano a plataforma virtual  blogaliza , en vigor dende 2003, pechou as portas. Nela albergábase o  blogomillo , ou conxunto de bitácoras existentes en galego.   Esta é, como non pode ser doutro xeito, unha efectiva mostra máis dunha planificada morte por inanición exercida, dende hai tempo, dende as altas instancias do poder, contra calquera...

Xurxo Martiz Crespo

Os 'gallegos' de Fariña

Contaba un exiliado republicano español que o despoxaran da súa nacionalidade unha vez chegado á Arxentina, pasando de ser español a ser galego. É de todos sabido, incluso dos máis castizos centralistas, que en países como Cuba, Arxentina, Uruguai ou Venezuela non existen españois, son todos galegos ou vascos.    A emigración vasca á Arxentina, Uruguai ou a Venezuela,...

Sara Olmedo

Carta a miña filla

Santiago de Compostela, 26 de abril de 2018   "Querida futura filla,   Aínda non naciches, de feito non estás planeada ata dentro moitos anos, e xa temo pola túa vida. Pola situación que vivimos, teño a necesidade de explicarche este pánico.   Teño medo de que na escola che digan que non podes traballar de maior nun emprego porque é de homes....

Carme Adán

A xustiza pola man

  Aqués que ten fama de honrados na vila roubáronme tanta brancura que eu tiña, botáronme estrume nas galas dun día, a roupa decote puñéronma en tiras. Rosalia de Castro   Señores xuíces: estamos fartas de escoitar e repetir palabras como igualdade, paridade, accións positivas… É tempo, como afirmaban as sufraxistas, de feitos claros e rotundos que...

Iria Vázquez Silva

A manada non é un caso aillado; é un caso ao descuberto de violencia institucional

Pouco dura a alegría na casa feminista. Logo da folga e mobilizacións do 8 Marzo, logo de berrar que o machismo nos fai máis pobres, que nos fai traballar gratis na casa, que nos fai traballar con maior precariedade (con temporalidade e parcialidade), que nos condea a unhas pensións paupérrimas, que nos está asasinando e violando; logo de visibilizar todo este contexto de discriminación e...

Xosé Lois García

M'agrada el groc! Defensem el groc!

Non hai dúbida de que estamos perdendo dereitos civís dunha maneira vertixinosa, que provoca esta dereita gobernamental e que está retomando as depredadoras prácticas fascistas que estiveron vixentes durante corenta anos. É evidente que estamos perdendo dereitos democráticos -se algunha vez estiveron normalizados neste país- a realidade nega esa pretensión de confirmar que estamos...

Rubén Cela

O papel (ón) da esquerda española. Son galego, sòc catalá (II)

A resposta que desde Madrid se lle está a dar ao proceso soberanista catalán non é explicábel –exclusivamente- pola acción política do tándem PP/Ciudadanos. Necesariamente, a dereita partidaria española precisa doutros soportes para unha operación dese calado. O papel dos medios de comunicación, da xudicatura e a Unión Europea están a ser cruciais. Non o é menos, o papel da esquerda española....

Xosé Mexuto

Portugal 1974, Espanha 1975

Em Portugal um movimento insurrecional pôs fim à ditadura. Em Espanha o ditador morreu na cama após deixar atado e bem atado quem iria ser o seu sucessor como chefe do estado, um Bourbon. Em Portugal a revolução abriu espaços de progresso graças ao impulso popular. Em Espanha as elites franquistas pactuaram a modélica transición  com a esquerda estatal e uma fração -a mais ligada com a...

Manuel Veiga Taboada

Por que todos, de esquerdas ou de dereitas, estamos tan confusos?

Confusos e angustiados. A todos os niveis. Non entendemos os problemas da nosa casa pero tampouco os internacionais. Non entendemos por que bastantes dos nosos fillos, contando coas maiores facilidades, fracasan no instituto, néganse a estudar, nin entendemos por que os EEUU bombardean Damasco, xusto cando o goberno sirio está a punto de vencer o Estado Islámico que é o noso inimigo. Incluso...

Carlos Morais

Carta pola liberdade de Jesús Santrich 

Camarada Trichi, meu caro amigo:   Lembro com absoluta nitidez aquele lusco-fusco bolivariano, quando nos conhecimos pessoalmente na tua humilde morada transumante. Choviscava. Um aroma doce impregnava a atmósfera. Embora ainda nom te recuperaras de um desses aleivosos contratempos que acompanham a quem luita de verdade polo socialismo, passamos horas conversando. Escuitavas...

Nemésio Barxa

Os reais (reais?) parabéns á justiça

No ano de 2013, último do que tenho dados completos, o Tribunal Europeu de Direitos Humanos admitiu a trámite treze demandas apresentadas contra o Reino de Espanha em materias do Convenio Europeu de Direitos Humanos, das que rejeitou quatro, condenando ao Estado espanhol nas sete restantes por considerar a existencia  de vulnerações de diversos artigos do Convenio (CEDH), percentagem...
x