Opinión

Sara Olmedo

“Levántate e anda! Coma en Irlanda!”

Calquera persoa que coñeza un pouco a historia de Irlanda ou mesmo estivese alí, pode saber que a sociedade irlandesa e a galega son moi similares. Dende os celtas á inmigración pasando pola ocupación doutro país ou as clases sociais. Pero que sabemos das súas linguas?   Ambos somos bilingües: Irlanda co Gaélico ou Irlandés (lingua nai) e o Inglés (lingua por ocupación inglesa)...

Ramón Varela Díaz

Endesa

Endesa pecha centrais térmicas en León e Aragón  cando debería pechar As Pontes, o complexo mais contaminante.

Juan Carlos Piñeiro

Cando se puido cambiar a política

Os feitos traumáticos son unha parte importante na formación do carácter das persoas e tamén da sociedade. “Aquelo que non nos mata fainos máis fortes” dixo Nietzsche.   243 metros de mono casco achegáronse á nosa fermosa costa en novembro de 2002, traía 77.000 toneladas de cambio na percepción social da política. Unha, para min nefasta, decisión de distanciar o problema...

Teresa Barro

Picaresca disfarzada de política

O que a xente quer é política democrática. O que non quer é politiqueo e que os que se apresentan como políticos prediquen moral hipócrita e patriotismo trampulleiro, e compitan entre eles para ver quen apaña o mando, os cartos e a vida de luxo que tanto cobizan. Se en vez de politiqueiro s houbese robotes programados para governar, seguro que a xente os votaba, de aburrida que está de que...

Xosé Lois García

Cataluña: entre o compatíbel e a confusión

Na Cataluña actual existen varios síndromes, no que respecta a localizadas furias e contencións, no contexto dunha dialéctica bastante entendíbel polos que vivimos en Barcelona, dentro deste enorme escenario con actores de cruzada medieval. Desde fora non se aprecia a esa ampla sociedade plural que existe e que representa a Cataluña vital das liberdades individuais e colectivas. Cando algo non...

Laura Novelle

Discapacidade (s): sen heroísmo e con dignidade

O 3 de decembro celebrouse o Día Internacional das Persoas con Discapacidade . Algo máis de 231.000 persoas en Galicia temos esta condición (e 39.000 temos recoñecida tamén a situación de dependencia). Ata aquí os últimos datos oficiais, publicados pola Xunta en 2017. Agora, imos falar da realidade.    Detrás deses números hai discapacidades, en plural. Hai persoas con...

Denís Poupariña

Dez de dez

Non sei nin cando empezou esta temporada. Van 18 xornadas e semella que pasou un mundo. Demasiada dor e xiros para una afección acostumada a transitar pola Segunda nesta segunda época coma quen vai andar polo Río Rato. Relativa tranquilidade, iso si, no deportivo, porque no que hai fóra del, este Lugo é como quen vai pola estrada de noite sen luces. Sabe un que a facilidade para...

Xosé Mexuto

Ben pola oposición

Acertou de cheo a oposición no Parlamento ao axir conxuntamente fronte ao veto do PP a determinadas comparecencias na comisión de sanidade. Feixoo ten un grave problema coa democracia, non entende que esta non existe se non hai equilibrios de poder, se o executivo non pode ser realmente fiscalizado polo lexislativo. Aceptar mansamente a sabotaxe do PP nesta materia tería sido tanto como para...

Carlos Alberto Sánchez

Coidar a leira

A vitoria ante o Zaragoza volve tapar o que levamos tempo comentando. O sistema de Natxo non está completo. Probablemente, a explicación está nos homes que utiliza e o resto de futbolistas que descarta. É dicir, Natxo trata de adaptar os seus homes a un sistema no canto de adaptar un sistema para as características dos futbolistas que ten ás súas ordes. De momento, supera sempre os...

Miguel Anxo Fernán Vello

Notas ao vivo: Catalunya (31)

Téñolle certa estima como lector ao xornal suízo Le Temps , con sede en Xenebra e tal vez o máis importante da Confederación Helvética. Le Temps , que entrevistou con grande interese no seu día a ex deputada exiliada da CUP Anna Gabriel e no cárcere Jordi Cuixart , acaba de titular un editorial do seguinte xeito: “Catalunya, o proceso que España non pode gañar”. E matiza o editorial do...

Xoán Antón Pérez Lema

A degradación da asistencia sanitaria primaria

22 xefes de servizo e unidade de atención primaria do SERGAS da área sanitaria de Vigo (máis do 80% dos da área, a máis poboada deste país) veñen de demitir. Segundo din, até de agora organizaron as carencias da sanidade pública, mais “non se pode organiza a miseria”, xa que “o sistema mantense só polo sobreesforzo dos profesionais”. A presión asistencial e a saturación dos recursos chegou até...

Iolanda Teixeiro Rey

Violencias de xénero

Podemos as persoas relacionármonos sen esa teima polo xénero? O xenerocentrismo , nunha sociedade que reclama os dereitos dos LGBT (lesbianas, gais, transexuais/transxéneros e bisexuais) parece un concepto caduco máis propio daqueles tempos en que a reprodución era indispensavel para a subsistencia da familia ou clan. Mais nun mundo superpovoado, que sentido ten? Os xéneros son debedores...

Victorino Pérez Prieto

A revista Irimia chega ao número 1000

A revista Irimia chegou ao seu número 1000, un feito relevante na historia das publicacións galegas e en galego, co que só ten parangón A Nosa Terra . A chave deste feito é a aposta xenerosa por Galiza que se fixo desde o comezo e que soubo manterse ao longo de máis de tres décadas, xunto coa gratuidade e o tesón dos cristiáns e cristiás galegas que a fixeron e a apoiaron neses 38 anos,...

Luís Bará

Se non che chega este mundo faite astronauta

A participación de Sabela Ramil no Reality OT é un fenómeno social e mediático de grande repercusión en Galiza (e tamén fóra). A súa decisión de cantar en galego e a escolla do repertorio é un sopro de ar limpo e fresco que nos pon diante do espello das nosas frustracións, contradicións, expectativas e fortalezas.   A primeira reflexión que esperta é a do papel da televisión...

Pedro Alonso Iglesias

Lost in Paradise. Galifornia está aí…(II)

Rematabamos a primeira parte deste artigo calificando como irresponsábel e covarde a acción de governo de Feijoo en materia de política forestal e de medio rural. Nesta segunda parte procede, pois, expór as razóns nas que se sostén esa rotunda afirmación. Indo por partes, comezaremos pola irresponsabilidade.     Cambiou o tempo   A irresponsabilidade...

Denís Poupariña

Libertadores

O telexornal con maior audiencia da nosa terra abría o domingo coa previa dun partido entre dous equipos arxentinos que se celebraba a centos de quilómetros. Estaba por diante de calquera nova socieconómica local. A final da Copa Libertadores vendeuse como unha cita para a historia. Una lección do Vello Continente para os indíxenas, que non foran quen de manter a orde na celebración da final...

Xoán Carlos Domínguez Alberte

O único lugar onde ficar inmóbil

A poeta ourensá Arancha Nogueira amosa con contundencia outra nota nova de voz. A súa estrea literaria producírase xa en 2013, con  Andar descalza , obra coa que obtivera o premio de poesía Francisco Añón. Neste certame volveu resultar galardoado en 2018 o seu título  spleen en catro tempos , publicábel en vindeiras datas polo Concello de Outes.   Agora, este mesmo...

Xosé Mexuto

Sobre Eslovenia

Este domingo Quim Torra falaba en termos gabanciosos da vía eslovena cara á independencia, o que tampouco constitúe unha novidade na historia do nacionalismo catalán, sempre atento aos movimentos xeopolíticos e, loxicamente, aos avatares que levaron no seu día ao aparecimento de novos estados en Europa. Na súa época Jordi Pujol aludira tamén a Lituania e ao seu proceso de emancipación...

María Sabarís

Non é só polo fútbol

Hugo Mallo explicou a importante vitoria do Celta en Vila-real cunha única palabra: equipo. E fixoo sen rodeos, entendendo que a idea que move os xogadores é o equipo, unha rede (inter)conectada de pernas solidarias que se axudan cando ven as do compañeiro fraquear. Este é o novo Celta, un equipo que por fin sabe ao que xoga, volvendo a ser un colectivo no que as pezas unidas fan un todo. A...

Xesús Veiga

A reconversión argumental de Casado e Rivera

Os resultados das recentes eleccións en Andalucía poden merecer distintas análises, dependendo do criterio utilizado para realizalas. As urnas deixaron constancia de varios fenómenos: diminución moi forte no apoio ao PSOE, perda significativa de votos por parte do PP, medre relevante experimentado por C's, nova demostración de que a unión electoral de Podemos e IU non suma as cifras obtidas...

Manuel Mera

Francia, cando o povo marca liña

Todos e todas preguntámonos cales van ser as consecuencias das mobilizacións do último mes en Francia. Un conflito que nacendo en sectores afectados polo aumento do gasóleo estendeuse axiña a outras franxas da povoación empobrecidas polas políticas regresivas de Macron , que son un paso máis nas que practicou a socialdemocracia e centro-dereita anteriormente. Moitos e moitas pensan que se...

Carlos Alberto Sánchez

O Dépor electrocútase só, e perde voltios polo camiño

Non resulta moi comprensible que un equipo que está feito para buscar O obxectivo do ascenso se bote a durmir na súa propia casa con todo un tempo por disputarse. E, por iso, pasou o que pasou. Un empate que dá noxo, non polo Numancia, que estivo máis cerca de conseguir incluso o terceiro gol, senón pola inexplicable segunda parte do Deportivo recuado no seu campo, como se dun equipo vistante...

Xoán Antón Pérez Lema

Mais Galicia fronte a Vox

Un 11% do 58% de andaluces que votou este día fíxoo pola radicalidade extremodereitista de Vox. Case un 6,4% do censo. Moitísima xente.   A epifanía de Vox veu dada pola propaganda que lle fixeron todos os partidos unionistas. Dende un PSOE que quixo garantir o Goberno andaluz dividindo o voto da dereita ou que lle vén mercando o modelo territorial españolista e uninacional á...

Miguel Anxo Fernán Vello

Notas ao vivo: Posfascismo (30)

Lendo a Enzo Traverso un entende que o concepto de “posfascismo” permite distinguir unha realidade nova do fascismo respecto do fascismo histórico, e lembra o historiador a un Pier Paolo Pasolini, sempre visionario, que xa en 1974 observaba a aparición dun “novo fascismo” fundado no modelo antropolóxico consumista do capitalismo neoliberal, pois para o poeta e cineasta boloñés xa o réxime...

Cibrán Arxibai

Fixo moi ben a SXPL

Fixo moi ben a Secretaría Xeral de Política Lingüística (SXPL) cando, mirando de esguello, deixou pasar o 30 aniversario da Lei de Normalización Lingüística . Non interesaba abrir un debate público sobre a situación do galego. Moito mellor lanzar desde a aparataxe institucional mensaxes adormecedores, pílulas homeopáticas que mantivesen o devalo do galego. As cadeiras de San Caetano xa...

Bieito Lorenzo

Aprendendo das eleccións andaluzas

  Realmente a primeira conclusión que se pode sacar das eleccións andaluzas é que non pasou nada especialmente sorprendente.   Trump , Bolsonaro , Salvini. .. O avance da extrema dereita ou, directamente, do feixismo, en Europa e no mundo, non é algo exclusivo de Andalucía. Nin do Reino de España. De feito, e sen ánimo de quitarlle ferro, nin sequera gañou de vez,...

Luís Bará

Morrer por riba das nosas posibilidades

O deterioro do sistema sanitario público galego é unha realidade que cada día sofren tanto as profesionais que traballan no SERGAS como as persoas usuarias que están á agarda dunha cita médica, dunha intervención cirúrxica, dunha consulta en atención primaria ou pediátrica, etc.  Malia a dedicación e profesionalidade do persoal médico e de enfermaría, a saúde pública está aberta en...

Miguel García

Democracia, distopia e protecção de dados

Há uma anedota —popularizada pela jornalista Marta Peirano neste monólogo imprescindível—que se está a converter num clássico para ilustrar os perigos da recompilação de dados sensíveis de carácter pessoal, com independência de que as intenções originais fossem boas ou más. Quando, em Maio de 1940, os nazis ocuparam a Holanda, encontraram uma ajuda imprevista para a identificação e...

Mariña Pérez Rei

Fatalidade de turismo

Será que vivimos no século máis exhibicionista ou que o viaxeiro pasou do elitismo de Stendhal ao simple voyeur de clase media que mide a vida en megapíxeles. Non é un fenómeno galego senón universal. Xunto á xentrificación residencial das grandes urbes vemos en Venecia os turistas pasando polo torno coma poldros. Neste esgotamento de modelo, cómpre buscar novos horizontes. O turista...

Xosé Lois García

O silencio da voz, entregándose a Vox

Os silencios son caprichosos cando non deixan de selo para os que se refuxian neles e ceden a palabra a sincréticos autoritarismos. Por tanto, autosilenciarse colectivamente ten as súas consecuencias. Se nos silenciamos e non poñemos voz de disidencia aos problemas colectivos que nos afectan estaremos colaborando cos que relativizan problemas claves que nos afectan ou renunciamos a debater e...

Denís Poupariña

Nin gol, nin 'golo', nin 'goal'

Para explicar a singularidade das linguas en ocasións alúdese á multiplicidade de termos que teñen para expresar un determinado concepto. Aí está o galego e as mil formas que ten para a chuvia e ós seus fenómenos. Algo semellante ocorre co finés e a neve. E no polo oposto está o Lugo e a súa incapacidade para pronunciar a palabra gol en calquera idioma. A amnesia da dianteira albivermella vai...

Nemésio Barxa

Que ocorre na pintureira monarquia borbónica espanhola?

Acumúlansenos  as noticias negativas de tal jeito que já não sabemos a que atender nem sobre que opinar. O desprestigio da Justiça espanhola no sentir popular adquire dimensões que exigem  tomar medidas urgentes de cara a todos os processos mais ou menos mediáticos em curso, mas também em todo o âmbito da Administração de justiça pois resulta polo menos ridículo assistir ás greves,...

Iolanda Teixeiro Rey

Vox Populi

Vox populi é unha expresión latina que significa coñecido por todos, eis, do dominio público . E coñecido por todos son os auxes dos fascismos na Europa. En tempos de crises inducidas polo proprio sistema capitalista botar man dos fascismos é o xogo nas democracias de moedeiro nas que nos movemos. Á subida dos fascismos dos tempos dos nazis temos que lle engadir hoxe, a falla dun modelo...

Manuel Mera

Voto exterior, dereitos e deberes

Nun programa encol de Cuba, feito pola televisión pública do Estado español, no marco da visita do presidente Pedro Sánchez a este país, aparecían centos de persoas fronte ao consulado na illa procurando a cidadanía. Seica este ano chegarían a cen mil os que terían este dereito. Unha imaxe que pretendía de xeito subliminal dar unha visión negativa da situación na illa. Agora ben, asemade...

María Sabarís

Puro Celta

A pesar dos asubíos inxustos, maleducados e egoístas, o Celta volveu contra o Huesca ao camiño de ser o Celta. Volve ao seu ADN, á súa historia, ao balón, ao gol, á canteira. Volveu á vitoria a pesar do ambiente hostil de parte da grada. Esa parte da grada á que non lle vale a idea de Cardoso como antes non lle valía a de Mohamed . Esa parte da grada paternalista que vive no...

Miguel Anxo Fernán Vello

Notas ao vivo: Sobre a Galiza invadida (29)

Exprésao perfectamente Castelao no Sempre en Galiza: “Sucedeu que Galiza foi vencida e asoballada polos Reis Católicos. (...) Sucedeu que a nosa Terra foi invadida por elementos civís, eclesiásticos e militares da Corte, alleos ao país”. Por outra banda, conta o historiador Emilio González López na súa memorábel obra La insumisión gallega. Mártires y rebeldes  (1963) como o...

Carlos Alberto Sánchez

Dani Giménez suma para ascender

Como partido, foi atractivo para o espectador. Pero desde o punto de vista práctico, o punto sumado en Cerro del Espino sabe a pouco porque a media inglesa da que todo o mundo fala nalgún sitio ten que dar un punto de inflexión. Xa se verá se resulta tan positivo como algúns vaticinan. Tamén é certo que dá a impresión que en Cerro del Espino algún dos grandes da categoría de prata han...

Xosé Mexuto

Se todo se move á dereita, entón emerxe Vox

A inclinación de todo o taboleiro andaluz era cara á dereita e ese escorregamento colocou Vox no Parlamento autonómico con 12 asentos e após totalizar case 11 por cento do voto. Un comeza a gañar cando impón o temario e cando gaña o status de principal albo dos argumentos do resto dos actores. A pesar de ser unha forza extraparlamentar que en 2015 non chegou a 1 por cento do voto, Vox...

Xoán Antón Pérez Lema

Presos políticos en folga de fame

Os deputados cataláns de Junts per Catalunya Jordi Sànchez (antigo presidente da Assemblea Nacional de Catalunya-ANC) e Jordi Turull (conseller de Presidencia con Puigemont) veñen de decidir unha folga de fame para denunciar, ao xeito da tradición da non violencia do Mahatma Gandhi e do alcalde de Cork, Terence Mc Swiney , a parálise dos seus recursos de amparo fronte ás interlocutorias...

Manuel Veiga Taboada

O referendo do 78 contado ás novas xeracións

Hai poucos días, unha xornalista fíxome varias preguntas sobre o referendo da Constitución e sobre o ambiente daquela época. Conteille algunhas anécdotas. Por exemplo, como ao final da festa dalgunha parroquia rematabamos todos cantando o himno galego, moitos incluso co puño erguido, e sen que viñese moi a conto. Lembreille a cara que puñan moitas mulleres, criadas nun ambiente relixioso,...

Luís Bará

Nunca Máis e a Dignidade Galega

O 1 de decembro é xa para sempre o Día da Dignidade Galega . Naquel domingo chuvioso de 2002, máis de 200.000 persoas asolagaban con paraugas e berros de carraxe a praza do Obradoiro de Compostela. Era a contundente resposta dun pobo que se erguía en pé de loita fronte ao desastre ambiental do Prestige e fronte á incompetencia dos gobernos da Xunta e de Madrid.   Nunca Máis ,...

Xesús Veiga

O uso dos recursos públicos

Hai poucos días certificaronse oficialmente, por parte do Banco de España, os resultados numéricos do resgate financeiro practicado polas autoridades gobernamentais seguindo as esixencias da Comisón europea e doutras instancias internacionais: dos algo mais de 54.000 millóns de euros destinados ao salvamento de 14 entidades financeiras estímase que serán recuperados uns 14.000 millóns. Ou...

Duarte Correa

Gañarmos o futuro

O vindeiro martes 4 de decembro o profesorado do ensino público galego vai a eleccións, ese día elixiremos a nosa representación sindical entre sete candidaturas que se presentan.   Nas últimas semanas os taboleiros sindicais e as mesas das salas de profesorado enchéronse de propaganda das distintas opcións sindicais, e nesta ocasión algunhas desas opcións están a empregar...

Xosé Mexuto

Borrell tense que ir xa

Borrell non ten máis saída digna que deixar o sempre apetitoso Ministerio de Asuntos Exteriores e rumar cara á súa casiña, cara ao seu lar. Non é soportábel que no consello de ministros sente unha persoa que utilizou información confidencial para vender un pacote de accións e minimizar as súas perdas. E se el non o ve así, Sánchez teno que cesar e teno que facer xa. E se Sánchez non o fai,...

Denís Poupariña

Que non escampe a chuvia en Lugo 

"Nunca choveu que non escampara é un dito tópico". A resignada asunción sobre que cando as nubes descargan nada vai ser posible. Só queda agardar a que a natureza deixe de estourar para volver á rutina. As malas xeiras mudan na calma e a tempestade sempre vai marcar os tempos da acción. É unha expresión compatible co "mexan por nós e temos que dicir que chove". Proverbios contrarios á...

Manuel Monge

Que facer na Coruña coas distincións a alcaldes da ditadura?

Estamos ante un problema que era difícil de resolver antes da aprobación da Lei da Memoria Histórica de 2007. Hoxe é bastante máis fácil porque nos últimos anos numerosos concellos, con alcaldías de diversa significación política  aprobaron a retirada de rúas e distincións honoríficas a alcaldes e alcaldesas da ditadura franquista, como resultado dunha demanda social, do traballo de...

Manuel Mera

Arxentina, os retos da esquerda

O triunfo de Bolsonaro vese por algúns como un suicidio das clases populares, que seica tiñan que votar á socialdemocracia para se salvar, e por outros como a consecuencia lóxica dunha esquerda inconsecuente, que desfixo en boa medida as organizacións de masas e esnaquizou a súa mensaxe de cambio. Ao que cómpre engadir, como un aspecto importante, o crecente poder dos medios de comunicación...

Carlos Alberto Sánchez

O Dépor “lidera” a proba de wáter-polo

O partido en Riazor co Osasuna foi o encontro máis feo que xogou o Dépor na casa esta temporada. O peor partido. Pero gañou. E foi o máis feo porque Riazor foi unha auténtica piscina. Mais que xogar ao fútbol alí xogouse ao wáter-polo. Hai anos que non se ve un encontro así en Riazor, un dos mellores campos de España para a práctica do fútbol polas súas extraordinarias condicións para...
x