a-fondo
Sermos Galiza publica en aberto o A FONDO sobre Carvalho Calero
Publicouse polos 25 anos do seu falecemento

Sermos Galiza publica en aberto o A FONDO sobre Carvalho Calero

O 26 de marzo de 2015 o semanario Sermos Galiza saía á rúa cun A FONDO especial sobre Ricardo Carvalho Calero con motivo dos 25 anos do seu falecemento. Recuperamos o monográfico cando a Real Academia Galega vén de dedicir que o ferrolán sexa a figura á que se lle dedica o Día das Letras Galegas 2020.

Tecidos e traxes: patrimonio cultural
ESPECIAL SOBRE ANTONIO FRAGUAS

Tecidos e traxes: patrimonio cultural

As vestimentas tradicionais de Galiza tamén foron motivo de estudo por parte de Antonio Fraguas, quen afirmaba que “para atopar a raíz e a esencia do noso traxe, debemos comezar polo coñecemento da materia prima para a súa elaboración”. Do seu legado fica hoxe o Premio Antonio Fraguas de Investigación sobre o Traxe Galego.

O patrimonio arqueolóxico ao servizo da construción nacional
ESPECIAL SOBRE ANTONIO FRAGUAS

O patrimonio arqueolóxico ao servizo da construción nacional

Antonio Fraguas tivo a fortuna de contar como profesor no instituto de Pontevedra con Lousada Diéguez, quen lle inculcou o interese pola recollida e conservación de todo o patrimonio cultural. Desde o Seminario de Estudos Galegos catalogou e estudou o patrimonio arqueolóxico coa intención primordial de fixar os alicerces da nación galega.

"Torrente Ballester tivo un protagonismo moi forte na Falanxe de Ferrol e tamén a nivel galego e estatal"
Eliseo Fernández, historiador

"Torrente Ballester tivo un protagonismo moi forte na Falanxe de Ferrol e tamén a nivel galego e estatal"

O historiador Eliseo Fernández é o autor do último caderno monográfico A FONDO que acompaña o semanario en papel Sermos Galiza e que revela o activismo de Gonzalo Torrente Ballester na Falanxe. "Resulta complicado explicar como os anos chave da traxectoria vital dun personaxe do relevo de Torrente son hoxe practicamente ignorados", advirte na publicación. Conversamos con el sobre este traballo.

A literatura oral na vida e obra de Antonio Fraguas
ESPECIAL SOBRE ANTONIO FRAGUAS

A literatura oral na vida e obra de Antonio Fraguas

Antonio Fraguas recolleu lendas e cantigas populares, formas de expresión e de entender o mundo. Fíxoo para construír un discurso sobre a cultura. A súa tendencia innata a fixarse en contos, lendas e demais manifestacións da literatura popular xuntouse co feito de medrar entre persoas nas que esas formas literarias xermolaban.

Don Antonio Fraguas, lección moral para o nacionalismo cultural
ESPECIAL SOBRE ANTONIO FRAGUAS

Don Antonio Fraguas, lección moral para o nacionalismo cultural

A figura de D. Antonio Fraguas Fraguas, dedicatario das Letras Galegas do presente ano, constitúe un exemplo de compromiso moral e de dignidade senlleiros na historia da Galicia recente. O mundo do que procedía traza os horizontes da súa vocación intelectual e da realidade social que examina e traduce en termos culturais.

A (in)utilidade da antropologia galega
ESPECIAL SOBRE ANTONIO FRAGUAS

A (in)utilidade da antropologia galega

Na história da humanidade muitos saberes considerados inúteis acabaram por ter grande relevância na vida das pessoas. Do ponto de vista académico a antropologia galega é cada vez mais débil nas três universidades públicas galegas e apenas pode ser estudada na “Universidad Nacional de Educación a Distancia” (UNED) nos seus campus da Corunha e Pontevedra principalmente, e sem uma visão de destaque para a Galiza como objeto-problema e terreno de estudo.Paradoxalmente a antropologia galega reinventa-se fora do âmbito universitário através do CSIC-INCIPIT, o Museu do Povo Galego e outras organizações como AGANTRO (Associação Galega de Antropologia), liderada por uma geração jovem, muito dinâmica e com uma visão dominante entre os seus membros de que a antropologia galega tem que ter um papel público e estar ao serviço das necessidades sociais da Galiza.

Antonio Fraguas en Lugo
ESPECIAL SOBRE ANTONIO FRAGUAS

Antonio Fraguas en Lugo

O autor homenaxeado co Día das Letras Galegas pasou unha parte fundamental da súa vida en Lugo, a onde chega con 45 anos e unha experiencia docente de vinte anos en centros oficiais e privados. A súa pegada en Lugo non só tivo a ver co ensino. O seu ronsel ficou tamén no ámbito cultural.

Ser quen de volver camiñar
ESPECIAL SOBRE ANTONIO FRAGUAS

Ser quen de volver camiñar

Nuns días esfarelouse todo o traballo realizado durante máis dunha década a prol da cultura propia e da súa lingua no Seminario de Estudos Galegos. Nuns días rompeuse o soño acariñado coas mans dun Estatuto de Autonomía para Galicia. Nuns días perdeu Fraguas a súa cátedra gañada con moito esforzo e converteuse nun dos exiliados en terra. Eis unha ollada ao ensino e á investigación após o golpe de Estado.

1936: A noite caeu sobre a Estrada
ESPECIAL SOBRE ANTONIO FRAGUAS

1936: A noite caeu sobre a Estrada

Antonio Fraguas deixa Compostela para se instalar na Estrada. Comeza alí o curso como catedrático de Xeografía e Historia en 1933 e desenvolverá no centro o labor docente até o curso 1935/1936. Do seu paso pola Estrada trata este artigo.

Antonio Fraguas Fraguas: unha sombra que agrada
ESPECIAL SOBRE ANTONIO FRAGUAS

Antonio Fraguas Fraguas: unha sombra que agrada

Falando do compañeiro e amigo Xaquín Lorenzo “Xocas”, Fraguas dixera: “é unha sombra que agrada, que sabemos que nos axuda, un membro de todo,sempre disposto a servir”. Estas palabras podemos agora dedicarllas, pois grazas á súa bondadosa sombra medrou o coñecemento e interese sobre a realidade cultural do noso país.

Antonio Fraguas e o Seminario de Estudos Galegos
ESPECIAL SOBRE ANTONIO FRAGUAS

Antonio Fraguas e o Seminario de Estudos Galegos

Antonio Fraguas faría parte do Seminario de Estudos Galegos (SEG) no mesmo grupo que Ricardo Carvalho Calero, Sebastián González García-Paz ou Xoaquín e Xurxo Lourenzo Fernández. No seo do SEG e até o golpe de Estado, seguiría desenvolvendo pesquisas que o confirmarían como un excelente investigador.

A nana do bolígrafo
Texto sobre María Victoria Moreno escrito pola súa filla

A nana do bolígrafo


Esta é miña nai, Maria Victoria Moreno. Escollín esta fotografía porque é das que recollen a súa forma de ser: unha muller    
dedicada 

ao 
ensino...

Leccións de vida
Evocación de María Victoria Moreno

Leccións de vida

Nos primeiros meses do 2005 decidimos enviar a novela Donde el aire no era brisa ao X Premio de Novela Corta Manuel Díaz Luís do concello de Monleón, en Salamanca. Cando a miña esposa recibiu a chamada telefónica anunciándolle que resultara gañadora do premio, encheuse de xúbilo. Había moito tempo que non a vía tan leda e axiña comezamos a preparar a viaxe: ela, a súa 

filla 

e 

máis eu.

Entrar no entroido galego

Entrar no entroido galego

Pola candeloria metade do inverno vai fóra... rebentan as mimosas en ouros, o toxo mostra o alecrín, volven os nubeiros de paxaros, o oso sae do seu letargo... Os deuses pagáns, tradicionais ou inventados, cada cal coa súa historia, Meco, Momo, Urco, Ravachol... presiden a eira ou a praza... o instinto festivo céibase de xeito especial no sur do mítico río do esquecemento, tal como se lle chama ao Limia.

A Fondo: É tempo de entroido, é tempo de festa!
Un monográfico de 16 páxinas

A Fondo: É tempo de entroido, é tempo de festa!

Boteiros, fulións, cigarróns e pantallas toman o A Fondo, o caderno de análise, desta semana. Dezaseis páxinas adicadas ao entroido galego que acompañan o número 188 do semanario Sermos Galiza. Felipe-Senén, Federico Cocho, Laura R. Cuba, Tamara M. Pastoriza, Flavia Carou e Felipe Castro López achégannos un bocado desta festa ancestral, que mantén tradicións ao tempo que atopa novas formas de celebración na Galiza contemporánea.

“Por mulleres, labregas e galegas, seguen a ser marxinadas e invisibilizadas”
Lucía Veciño Souto, coordinadora do A Fondo187

“Por mulleres, labregas e galegas, seguen a ser marxinadas e invisibilizadas”

Lucía Veciño Souto é graduada en Historia, na especialidade de Historia de Xénero Contemporánea e é quen asina os textos do A Fondo18, o caderno de análise que acompaña o Sermos280, ao redor das mulleres labregas da primeira metade do século XX. Unha ollada necesaria sobre os casos de resistencia e de oposición en que as mulleres foron protagonistas.

"O galego marca calidade, orixe, autenticidade e confianza"
Valentín García, secretario xeral de Política Lingüística

"O galego marca calidade, orixe, autenticidade e confianza"

Valentín García Gómez é o secretario xeral de Política Lingüística, área da Xunta de Galicia que impulsou, en colaboración co Parlamento e co Foro Enrique Peinador, os XXIV Premios de Publicidade en Galego, uns galardóns que se sustentan no Plan de dinamización da lingua galega no tecido económico e que foron entregados o pasado mes de novembro. Conversamos con el ao respeito.

Cen anos 'Da Terra Asoballada'
A Fondo de Sermos Galiza

Cen anos 'Da Terra Asoballada'

O mesmo ano en que os bolxeviques tomaron o Palacio de Inverno en Petrogrado, Ramón Cabanillas publicaba unha das súas obras maiores, Da Terra Asoballada. Libro de poemas chave no ambiente cultural das Irmandades da Fala, Sermos Galiza celebra os seus cen anos cun A Fondo. Esta quinta feira presentarase en Cambados, dentro dos actos do 58 cabodano do Poeta da Raza.
 

Xa na rúa un A Fondo con todo sobre Miro Casabella
No Sermos 255

Xa na rúa un A Fondo con todo sobre Miro Casabella

Sermos Galiza lanza un A Fondo sobre Miro Casabella con motivo do festival que se vai realizar en homenaxe ao cantautor e que está axendado para o 29 de xullo en Cambre. O A Fondo Xa está na rúa, nos pontos de venda habituais, como suplemento do Sermos255, disponíbel tamén na nosa loxa.

A FONDO

Que xornalismo temos? Que xornalismo necesitamos?

Estamos de aniversario no Sermos en papel: catro anos na rúa -a primeira entrega saíu o 8 de xuño de 2012- e alcanzamos o número 200. Con tal motivo achamos ben facermos unha análise de como está o xornalismo na Galiza e se ese é o xornalismo que precisamos.

COORDINA BELéN TAJES

A Fondo: A educación musical na Galiza

O A Fondo desta semana dedicámosllo á educación musical, regrada e non regrada, no país. Coordinado por Belén Tajes, música, cantante, compositora e especialista en Musicoterapia, o caderniño é unha radiografía de todo canto achega a música tradicional.

A Fondo: A Galiza das irmás
MULLERES NAS IRMANDADES

A Fondo: A Galiza das irmás

Dedicamos o A Fondo desta semana, coordinado pola investigadora Cilia Torna, ás mulleres das Irmandades da Fala. Elvira Bao, Amparo López Jean, María Miramontes, Pilar Durán, Carmen e Micaela Chao... neste caderno escribimos sobre todas elas, que traballaron pola igualdade absoluta entre a muller e o home.

A Fondo: O noso abril
170 ANIVERSARIO

A Fondo: O noso abril

O 26 de abril de 1846 tiveron lugar os fusilamentos dos Mártires de Carral que culminaron con 25 días previos de loita. É a nosa revolución. Unha revolución que mudará Galiza nunha nova época de reivindicación de si propia. Con motivo do 170 aniversario do noso abril, recuperamos os feitos no A Fondo. Á venda na loxa.

A Fondo: A diversidade funcional na Galiza
Coordina Adrián R. Bravo

A Fondo: A diversidade funcional na Galiza

No monográfico desta semana tratamos a realidade da diversidade funcional na Galiza, un traballo coordinado por Adrián R. Bravo, que nos leva a coñecer o labor que realizan diversas entidades e colectivos no país.

A Fondo: Lembramos Xosé Chao Rego
Á venda na loxa

A Fondo: Lembramos Xosé Chao Rego

Xosé Chao Rego protagoniza a nova entrega do A Fondo que publicamos no Sermos Galiza 187. Coordinado por Alfonso Blanco, neste número escriben Xaquín Campo Freire, Helena Villar Janeiro, Beatriz García Turnes, Moncho Paz, Baldomero Iglesias, Daniel López Muñoz e Xabi Blanco.