cultura
Todos os paxariños da Galiza, debuxados
Guía de Nacho Munilla e Pancho Lapeña

Todos os paxariños da Galiza, debuxados

A lavandeira voa espasmódica sobre a superficie da auga. Descende veloz como en dirección a se mergullar, roza rasante a tensa película do río, bícaa, e a súa traxectoria remonta cara ao ceo. É unha ave pequena, de plumaxe branca e negra, e que anuncia o tempo frío. Na Galiza é común, e é tamén unha das 33 protagonistas da Guía definitiva das aves da Galiza, promovida polo ornitólogo Nacho Munilla e o debuxante Pancho Lapeña.
"O nacionalismo nunca pasa de moda, e aínda menos na conxuntura actual"
ENTREVISTAMOS XOSÉ M. NÚÑEZ SEIXAS

"O nacionalismo nunca pasa de moda, e aínda menos na conxuntura actual"

O catedrático da Universidade de Santiago de Compostela, Xosé Manuel Núñez Seixas (Ourense, 1966), gañou o Premio Nacional de Ensaio por un volume denominado Suspiros de España: o nacionalismo español 1808-2018. Nunha entrevista a Sermos Galiza o historiador reflexiona sobre a concepto de nación, a situación do nacionalismo en Galiza e en Catalunya ou o por que das connotacións negativas que ten o termo para algunhas persoas.   
A outra Rosalía de Amherst
Poemas da estadounidense Emily Dickinson en galego

A outra Rosalía de Amherst

A analoxía resulta apetecíbel, pero presenta contraindicacións. Advírtenas no limiar de Herba abraiada (Rinoceronte, 2019 os propios tradutores, Marta Dahlgren e Manuel Forcadela: «É de especial interese a relación que a poesía de Emily Dickinson ten coa de Rosalía de Castro, en principio casual en termos históricos». Naceron e morreron nas mesmas décadas, engaden, e «manifestan un certo paralelismo temático visionario que está aínda por estudar». Mais axiña matizan.
Joám Trillo transcribe e revisa a 'Sinfonía nº2. Nas montañas da Galiza' de Andrés Gaos
A Xunta e Dos Acordes publican as partituras

Joám Trillo transcribe e revisa a 'Sinfonía nº2. Nas montañas da Galiza' de Andrés Gaos

Nas montañas da Galiza é a segunda das sinfonías creadas polo violinista e compositor Andrés Gaos (A Coruña, 1874-Mar de Prata, Arxentina, 1959). Escrita entre 1917 e 1919, exemplo de restauración culta, académica, das músicas populares, Gaos nunca a viu interpretada. A estrea sería o 28 de xullo de 1974 dentro das xornadas organizadas polo Centro Galego de Bos Aires co gallo do centenario do músico. Un ano máis tarde pasaría polo Teatro Colón da Coruña, dirixida por Rogelio Groba. A Orquestra Sinfónica da Galiza executaríaa en diferentes ocasións.
A Mostra de Cinema Etnográfico abre o prazo de recepción de filmes
No Museo do Pobo Galego en marzo de 2020

A Mostra de Cinema Etnográfico abre o prazo de recepción de filmes

O prazo para presentar filmes á Mostra de Cinema Etnográfico do Museo do Pobo Galego está aberto. Desde o 7 de novembro até o 8 de xaneiro, a organización recibirá as pezas das que sairán as que vaian a concurso na Sección Oficial da XV edición do certame.
Cultura para todas da man do Festi=

Cultura para todas da man do Festi=

O Festival de Artes Pola Inclusión Cultural da Coruña volve un ano máis á programación cultural da Coruña co obxectivo de «favorecer a inclusión e a accesibilidade de todas as persoas con diversidade funcional, sensorial ou cognitiva na vida cultural e artística»

Alvarellos revive a experiencia orixinal de ler a Rosalía

Alvarellos revive a experiencia orixinal de ler a Rosalía

Unha nova edición facsimilar tirada do prelo por Alvarellos Editora e o Consorcio de Santiago permiten as lectoras e os lectores «vivir a mesma experiencia que os que gozaron da edición primeira, publicada en 1881», pois ten a mesma tipografía e o mesmo estilo de edición. 

Berta Dávila intérnase na ficción do eu
'Carrusel' titúlase o seu novo libro

Berta Dávila intérnase na ficción do eu

Durante moitos meses, espertei  cedo cada día para non escribir nada. Despois tío Carlos morreu e pensei que necesitaba buscar o principio de todo isto. Así que que volvín a este cuarto de hotel. Agardaba atopalo igual que o deixara a outra vez". O primeiro parágrafo de Carrusel (Galaxia, 2019) é xa unha especie de mapa secreto para as súas 121 páxinas. Así, no último libro de Berta Dávila (Compostela, 1987) hai un complexo xogo de tempos narrativos, certo enfrontamento coa finitude, a vontade de escribir contra vento e maré e a imposibilidade case física de facelo, tabús que se veñen abaixo, o outro como liberación e ás veces condena.
Malandrómeda e Emilio José, entre os mellores discos estatais da década
Listaxe da revista catalá 'Rockdelux'

Malandrómeda e Emilio José, entre os mellores discos estatais da década

Dous discos galegos e en lingua  galega figuran na listaxe das mellores 50 gravacións estatais da década que agora remata. Trátase de Agricultura livre (2015), do ourensán Emilio José, no posto 32; e mais de Os corenta e oito nomes do inimigo (2016), unha das partes do díptico de Malandrómeda, dúo hip hop compostelán, no 37. O ránking vén de publicalo no seu número de novembro unha das publicacións de maior prestixio e veteranía da prensa musical pop do Estado, a catalá Rockdelux. O número especial da revista, de periodicidade mensual, conmemora 35 anos nos quioscos.
O pop de Ataque Escampe representará Galiza no festival Suns Europe das artes en linguas minorizadas
No Friuli do 15 ao 30 de novembro

O pop de Ataque Escampe representará Galiza no festival Suns Europe das artes en linguas minorizadas

É unha das máis veteranas bandas en activo da música galega e en galego, ao bordo das dúas décadas. A súa proposta é cadora máis mestiza: pop, soul, incursións na cumbia, trazos dub, algún ritmo krautrock. Ataque Escampe erán as representantes da Galiza no festival Suns Europe das artes en linguas minorizadas, que este ano decorrerá no Friuli entre o 15 e o 30 de novembro.
Somerset Maughan, por primeira vez en galego
'A lúa e seis peniques' trata "a historia do xenio que o sacrifica todo"

Somerset Maughan, por primeira vez en galego

Non atravesa o escritor William Somerset Maughan os seus intres de maior popularidade. E, porén, nun tempo foi sen dúbida un dos autores máis célebres e celebrados do mundo. A súa extensa obra, 21 novelas e máis dun cento de relatos, estaba inédita en galego. A editorial Hugin e Munin publica agora a versión galega de A lúa e seis peniques, un dos seus títulos de referencia.
A Biblia Kennicott regresa á Galiza 500 anos despois
Fará parte dunha mostra no Gaiás

A Biblia Kennicott regresa á Galiza 500 anos despois

O colofón da Biblia Kennicott estampouse o 24 de xullo de 1476 na Coruña. Ese día un importante comerciante xudeu, Isaac, fillo de Salomón de Braga, recolleu o seu encargo, unha das alfaias da ilustración medieval e, segundo a Xunta, “un dos manuscritos hebreos máis valiosos e fermosos do mundo”. Cincocentos anos despois regresa á Galiza dentro da exposición Galiza, un relato no mundo.
A Academia pecha o ano Fraguas cun simposio dedicado á súa figura

A Academia pecha o ano Fraguas cun simposio dedicado á súa figura

A Real Academia Galega pecha o ano Fraguas cun simposio dedicado ao etnógrafo que protagonizou o último Día das Letras Galegas. Entre o 26 e o 28 de novembro, máis de vinte especialistas afondarán na vida e na obra de Antonio Fraguas (Cotobade, 1905-Compostela, 1999). Contribúen á organización o Consello da Cultura Galega, o Museo do Pobo Galego e a fundación a nome do autor.
“Falo sobre a aniquilación e a derrota dunha clase social"
Pilar Pallarés / Poeta

“Falo sobre a aniquilación e a derrota dunha clase social"

Sete anos despois do último poemario de Pilar Pallarés (Culleredo, 1957), o editor de Chan da Pólvora, Antón Lopo, peta na súa gorxa. Logo da longa espera, chega aos andeis Tempo fósil, cunha delicada edición en azul prusia brillante deseñada por Manuel Martínez. No libro, a voz poética aborda –como un gato, con distancia e entrega absoluta–, a nada que, após erixirmos todo, imos deixar atrás.
Jules Verne regresa aos mares da Galiza
Tradución de 'Vinte mil leguas baixo dos mares'

Jules Verne regresa aos mares da Galiza

Jules Verne estivo dúas veces en Vigo. Non por coñecidas deixan de ser estas visitas fascinantes. Pero o máis fascinante é que antes de viaxar fisicamente fíxoo nunha das súas novelas, na célebre Vinte mil leguas baixo dos mares. Xerais publica agora unha tradución da obra, con limiar da escritora Ledicia Costas.
Mochilas “viaxeiras” para sentir a música

Mochilas “viaxeiras” para sentir a música

Unha acción pioneira do Concello de Nigrán permite que as persoas con xordeira e hipoacusia de toda Galiza gocen dunha forma de cultura que até o de agora non lles era accesíbel, podendo desfrutar dos concertos ao vivo grazas a unha nova tecnoloxía que transforma o son en vibracións.

O pintor Maside prepárase para a prensa
Mostra de bosquexos de viñetas

O pintor Maside prepárase para a prensa

Carlos Maside (Pontecesures, 1897-Compostela, 1958) tamén pintou en papel prensa. As principais cabeceiras do tempo anterior á Guerra Civil acolleron as súas sátiras debuxadas, as súas estampas populares, os seus retratos deformados. A Fundación Laxeiro, con sede en Vigo, inaugura este 25 de outubro unha exposición sobre as súas viñetas na prensa.
Unha obra sobre policías infiltrados nos movementos sociais, premio Laudamuco de teatro
Escribe Xavier Lama e publica Positivas

Unha obra sobre policías infiltrados nos movementos sociais, premio Laudamuco de teatro

Na miña alma ouvea un lobo é o título da peza coa Xavier Lama (Guntín, 1962) gañou a primeira edición do premio Laudamuco de teatro, organizado polo Concello de Brión. Baseada en feitos reais, trata da infiltración de policías nos movementos sociais ingleses. O texto, publicado por Edicións Positivas, acaba de chegar ás librarías.
Cruces como símbolo de rebeldía antifascista e feminista
'A VOLTA DAS NOVE'

Cruces como símbolo de rebeldía antifascista e feminista

O tradicional evento no que o Instituto de Estudos Miñoráns homenaxea as nove persoas asasinadas por falanxistas no 36 encara a súa última semana de actividades, que este ano estiveron centradas na lembranza da represión contra as mulleres do Val Miñor.

Poemas na carne viva da Bretaña
Antoloxía de autoras do século XX

Poemas na carne viva da Bretaña

Ivonet Omnes foi un clérigo bretón que viviu no século XIV. Copista de profesión, a el atribúeselle o primeiro verso en lingua bretoa: “me am ous vn amoric ioliuic indan an del mé”. “Teño un amoriño ben feitiño baixo as follas e eu...”, di, na versión da profesora María Lopo que abre Canto e contracanto. Antoloxía de poetas de Bretaña (Xunta, 2019).
Pilar Pallarés fala no ciclo sobre literatura da AS-PG
22 de outubro na Ral Academia Galega

Pilar Pallarés fala no ciclo sobre literatura da AS-PG

É unha poeta cuxa traxectoria aparece puntuada de longos silencios. A súa última declaración titúlase Tempo fósil (2018) e foi un dos libros máis celebrados da tempada. Pilar Pallarés fala esta terza feira, 22 de outubro ás oito do serán, na Real Academia Galega na Coruña dentro do ciclo 70minutos.com, organizado pola AS-PG.
Pantis, proxecto electrónico de Rubén Domínguez, presenta un anticipo do seu segundo disco
'Baldíos' endurece o seu son

Pantis, proxecto electrónico de Rubén Domínguez, presenta un anticipo do seu segundo disco

Rubén Domínguez é unha presenza ubicua na música independente galega. Antes integrante de bandas tan sólidas e intensas como Telephone Rouges ou Cudevaso e agora membro de Chicharrón, Pantis é o seu proxecto individual. Electrónica derivada de certas vías kraut, letras intimistas en galego, a súa última gravación amosa un particular endurecemento sonoro.
A tradución ao castelán de 'Seique', mellor ficción para as librarías de Madrid
Narración de Susana Sánchez Arins

A tradución ao castelán de 'Seique', mellor ficción para as librarías de Madrid

Seique (Através, 2015) é unha non ficción que xoga a ser ficción pero que conta unha verdade. A primeira obra narrativa de Susana Sánchez Arins (Vilagarcía de Arousa, 1974) trata da posguerra, é dicir, das consecuenciais sociais e políticas da instauración do fascismo na Galiza. Faino atravesada de dúbidas e incertezas, incoprora todo tipo de materiais, de coplas a ensaios, de contos a refráns. A súa tradución ao castelán, Dicen, acaba de ser premiada pola librarías de Madrid como mellor ficción.

 

O infinito amor de Gerald Durrel polo reino animal
'Os secuestradores de burros', en galego

O infinito amor de Gerald Durrel polo reino animal

O escritor inglés Gerald Durrell (1925-1995) viviu desde cativo entre animais. A tenra e divertida triloxía de Corfú, que comeza con A miña familia e outros animais (1956), certifícao: estas memorias de infancia na illa grega do mar Xónico están decisivamente atravesadas pola súa relación cos animais. A súa obra de ficción tamén e así o amosa a noveliña Os secuestradores de burros, agora en versión galega do tradutor Moisés Barcia.
 A Pomba do Arco celebra trinta anos de activismo cultural
26 de outubro

A Pomba do Arco celebra trinta anos de activismo cultural

Trinta anos de activismo e promoción cultural son os que celebrará a asociación cultural A Pomba do Arco de Foz o vindeiro 26 de outubro. Homenaxe un dos seus impulsores, o focego Xoán Carlos González Basanta, cea e un concerto conforman os actos da agrupación.
O Consello da Cultura recomenda aproveitar “a apertura do mercado literario británico”
Internacionalización da literatura

O Consello da Cultura recomenda aproveitar “a apertura do mercado literario británico”

Aproveitar “a apertura do mercado editorial británico á tradución de narrativa para público adulto” é unha das conclusións centrais do seminario sobre internacionalización da literatura galega en tradución ao inglés organizado polo Consello da Cultura Galega o pasado xuño. Ademais, a institución recomenda “mudar o sistema” e ofrece unha esquemática proposta ao respecto.
Aderyn, poesía noise pop
Proxecto da poeta Lorena Souto e o músico David Miranda

Aderyn, poesía noise pop

Os poemas de Fase de trema (Espiral Maior, 2012) son de vocación escura. Abismáticos. Intimistas e con certa desolación como medio ambiente. Destes materiais partiron a súa autora, Lorena Souto, e o músico David Miranda para crear Aderyn, proxecto noise pop nado na diáspora galesa. Fractura é o seu primeiro disco.
O folk fusión de Caldo abre a tempada cultural da Casa Manuel María
19 de outubro

O folk fusión de Caldo abre a tempada cultural da Casa Manuel María

Apenas tres instrumentos, guitarra, violín e pandeireta, abóndanlle a Caldo para facturar folk fusión, unha ligadura de “melodías de raíz” e “outros contextos musicais”. A súa proposta abre a nova tempada cultural da Casa Museo Manuel María de Outeiro de Rei este sábado, 19 de outubro, ás sete da tarde.
A semana galega do cinema árabe
Do 21 ao 25 de outubro en Compostela

A semana galega do cinema árabe

O bombeiro vasco Ignacio Robles negouse a participar, o 13 de marzo de 2017, nun operativo de seguridade no porto de Bilbo. Non quería facer parte das manobras que posibilitaban o envío a Arabia Saudí de armas fabricadas en Euskadi. Dese acto de desobediencia naceu A guerra comeza aquí, documental de Joseba Sanz que abre a edición número 17 do festival de cinema euroárabe Amal, en Compostela.
Galaicos, non castrexos: unha mostra redefine a historia galega

Galaicos, non castrexos: unha mostra redefine a historia galega

A exposición Galaicos, un pobo entre dous mundos, que se pode visitar no Museo de Pontevedra até o 2 de febreiro de 2020, racha cunha serie de tópicos asociados ao período comprendido entre a Idade do Bronce e o século VI da nosa era, como a terminoloxía de castrexos para definir o conxunto de pobos que habitaban no noroeste da Península Ibérica ou o mito do atraso e o illamento.

Os editores galegos do libro maldito de Peter Handke

Os editores galegos do libro maldito de Peter Handke

Preguntando entre bágoas recolle cinco textos de Peter Handke, premio Nobel de literatura en 2019, a medio camiño entre o dietario, o ensaio, o xornalismo contrario aos seus usos dominantes e unha escrita híbrida, sempre realista. O subtítulo expón o seu contido: “Apuntamentos sobre Iugoslavia baixo as bombas e arredor do Tribunal da Haia”. Foi un dos seus volumes malditos e da súa edición en castelán encargáronse dous galegos.
11.000 espectadoras no Estado na primeira fin de semana de 'O que arde'
O filme en galego con máis copias de estrea da historia

11.000 espectadoras no Estado na primeira fin de semana de 'O que arde'

Polas 49 salas de cinema do Estado en que a pasada sexta feira, 11 de outubro, se estreou O que arde pasaron durante a fin de semana máis de 11.000 espectadoras e espectadores. Segundo os datos fornecidos pola distribuidora do filme, Numax, trátase da “segunda mellor estrea independente” e o “sexto mellor promedio absoluto por copia” desde a sexta feira.
A Real Academia Galega ofrece na Rede 200 publicacións propias desde o ano 1906

A Real Academia Galega ofrece na Rede 200 publicacións propias desde o ano 1906

O novo espazo web da Academia permite consultar todo o catálogo de monografías, composto por máis de 350 títulos, e descargar gratuitamente máis da metade. Sumase así ao portal das publicacións periódicas da RAG, tamén dispoñíbel na rede e que dá acceso aos 379 números do Boletín editados desde 1906, a Cadernos de lingua e La Tribuna, a revista de estudos da Casa-Museo Emilia Pardo Bazán.

 

Cinco poetas galegas na outra banda do Miño
Acto de Positivas en Vila Nova da Cerveira o 26 de outubro

Cinco poetas galegas na outra banda do Miño

Unha expedición de poetas galegas cruzará o vindeiro 26 de outubro o río Miño. Trátase de Arancha Nogueira, Eduardo Estévez, Xabier Xil Xardón, Quico e Raúl Gómez Pato. Lerán a súa obra na libraría Porta XIII, de Vila Nova da Cerveira.
As orixes galegas de Luís Camões

As orixes galegas de Luís Camões

É fillo do exilio galego do século XIV. Descendente dun daqueles cincocentos rebeldes que, por loitar contra Castela, se viu na obriga de refuxiarse en Portugal.
Brais Arribas á procura doutros significados para o nihilismo
Publica un ensaio enraizado no “pensamento débil”

Brais Arribas á procura doutros significados para o nihilismo

Existen outros nihilismos máis alá da abulia e o relativismo, a desorientación e a irresponsabilidade, o escepticismo extremo e a lei do máis forte que constrúen os usos convencionais do termo. A identificalos e propolos como vía práctica da filosofía dedica o profesor Brais Arribas (Huesca, 1980) o seu último libro, Vir a menos. Crítica da razón nihilista (Axóuxere, 2019). “Imos tentar rehabilitar na medida do posíbel a noción de nihilismo”, advirte na Introdución.
Hip hop e clásicos do metal core no Castañazo Rock 2019
Os vascos Soziedad Alkoholika encabenzan o cartaz

Hip hop e clásicos do metal core no Castañazo Rock 2019

A segunda etapa do Castañazo Rock de Chantada é xa máis lonxeva que a primeira. Aquel epicentro bravú virou en dous días de festival e un cartaz co máis graúdo da escena punk, rock e hip hop da Galiza e do Estado. Desta volta, Soziedad Alkoholika encabezan unha cita cuxa primeira xornada o 1 de novembro estará centrada no rap.