cultura
Sete académicos reivindican o impulso orixinal de Carvalho para o Día das Letras

Sete académicos reivindican o impulso orixinal de Carvalho para o Día das Letras

Ricardo Carvalho Calero será, á fin, protagonista do Día das Letras Galegas. E serao dunha maneira singular: dúas propostas distintas, rexistradas con apenas unhas horas de diferenza e por dous grupos de académicos distintos, apostan polo intelectual ferrolán. Sete membros da institución, todos asinantes dunha das dúas iniciativas, reivindican nun comunicado o impulso orixinal da candidatura.

'O des-en-freo', un documental sobre a poeta Emma Pedreira
17 de xuño na Coruña

'O des-en-freo', un documental sobre a poeta Emma Pedreira

A súa extensa e influínte obra poética comezou hai 20 anos con Diario bautismal dunha anarquista morta e chega a Antídoto (2018). Narradora premiada -vén de gañar o Jules Verne de literatura xuvenil-, Emma Pedreira (A Coruña, 1978) e agora obxecto de O des-en-freo, un documental de Daniel Chapela, Beatriz Pereira e Sara Piñeiro.
 

O Festival da Poesía deféndese do ataque do PP: “Ser independentista non é delito”
“Concorremos a subsidios institucionais desde a nosa fundación”

O Festival da Poesía deféndese do ataque do PP: “Ser independentista non é delito”

O emblemático, histórico Festival de Poesía do Condado vén de emitir un comunicado en que se defende das acusacións do Partido Popular, que rexistrou unha pregunta na Deputación de Pontevedra en que acusa de “apoloxía do independentismo” a un dos encontros poético musicais máis importantes e veteranos de Galiza. “Ser independentista non é delito”, retruca a organización.
 

Rosalía de Castro e as pantasmas do seu século
Reedición de 'El primer loco'

Rosalía de Castro e as pantasmas do seu século

A obra de Rosalía de Castro atravesa fulgurante as encrucilladas político sociais da súa época. E da época por vir. Intempestiva e radical como toda literatura importante, a súa quinta e última novela, El primer loco (1881), é mostra acabada desa condición. Unha nova edición, precedida por un denso e orixinal estudo dos profesores Germán Labrador e María do Cebreiro Rábade, confírmao.

Axóuxere Editora convoca as súas residencias para escritoras e pensadoras en Rianxo

Axóuxere Editora convoca as súas residencias para escritoras e pensadoras en Rianxo

“Os procesos de escrita literaria así como a propia tarefa do pensar requiren espazos e tempos axeitados para provocar esa intensidade que dá a nacer a obra creativa, espazos e tempos liberados de obrigas e determinantes externos”. Nesa filosofía basea Axóuxere Editora a convocatoria das residencias de escritoras e pensadoras, que organiza co apoio do Concello de Rianxo e a Deputación da Coruña.

O Cancioneiro da Vaticana e o Códice Calixtino do Vaticano, por primeira vez na Galiza
Na mostra 'Galicia, un relato no tempo' que abrirá en novembro

O Cancioneiro da Vaticana e o Códice Calixtino do Vaticano, por primeira vez na Galiza

Mil duascentas cantigas, algunhas de Meendinho, Don Dinís ou Afonso X, conforman o Cancioneiro da Vaticana, unha das fontes principais da lírica medieval galaico portuguesa e peza mestra da tradición literaria europea. Visitará Galiza por primeira vez dentro da mostra Galicia, un relato no tempo, organizada pola Xunta.
 

900 páxinas sobre 66 anos de pop na Galiza
O autor é o crítico Fernández Rego

900 páxinas sobre 66 anos de pop na Galiza

Das primeiras orquestras que, na década dos 50, iniciaron certa viraxe pop á escena máis recente, a do ano pasado: eis o arco temporal ao que o crítico Fernando Fernández Rego dedica Unha historia da música en Galicia (Galaxia, 2019), case 900 páxinas do primeiro esforzo sistemático sobre a materia.

“Tradición e vangarda” na Carballeira de Zas
2 e 3 de agosto

“Tradición e vangarda” na Carballeira de Zas

É a da Carballeira de Zas unha das citas principais do verán folk galego. A súa edición número 36 será o 2 e o 3 de agosto e a organización desvelou esta terza feira o seu cartaz. “Tradición e vangarda”, resumiu o director do festival Fidel Otero o seu programa. Susana Seivane, Baiuca ou os irlandeses Fourth Moon serán algúns dos protagonistas.
 

Blues global na fin do mundo
Festival en Fisterra do 28 ao 30 de xuño

Blues global na fin do mundo

O blues naceu nos Estados Unidos a inicios do século XX. Cruzamento de sonoridades africanas e europeas, sintetizado por afroamericanos sometidos a réxime de apartheid e semiescravatura, acabou como ingrediente principal do rock & roll. E estendeuse ao todo o mundo. O terceiro Fisterra Blues probarao do 28 ao 30 de xuño.

Un poema esquecido de Celso Emilio Ferreiro en homenaxe a Manuel Antonio
Publicado en La Noche en 1960

Un poema esquecido de Celso Emilio Ferreiro en homenaxe a Manuel Antonio

A Manuel Antonio; sempre no mar é un poema esquecido de Celso Emilio Ferreiro. Non se trata dun inédito, dado que se publicou o 24 de agosto de 1960 en La Noche, mais si descoñecido. Non aparece recollido na Poesía Galega Completa (Xerais, 2004) nin nos máis antigos tres tomos da Obra completa (Akal, 1978-1981). Exhumouno o crítico e ensaísta Xesús González Gómez.

Polas imaxes da Galiza Máxica
Visita guiada á mostra de fotos de Gustav Henningsen

Polas imaxes da Galiza Máxica

Máis de 80 fotografías de santuarios e romarías galegas conforman a mostra Galicia Máxica, do folclorista e historiador danés Gustav Henningsen. Localizada no Museo do Pobo Galego, a súa oficina de socios e socias organiza unha visita guiada a vindeira cuarta feira 12 de xuño, ás seis da tarde.
 

Os libros ocupan a Quintana dos Mortos
La Habana, cidade invitada da SELIC de Compostela

Os libros ocupan a Quintana dos Mortos

Durante dez xornadas consecutivas, do 7 ao 16 de xuño, os libros ocuparán a emblemática Quintana dos Mortos de Compostela. A terceira edición da Semana dos Libros de Compostela (SELIC), mostra de libraráis e editoriais con 32 postos, contará ademais con La Habana como cidade invitada.
 

Memoria filmada do galeguismo do interior
Imaxes inéditas dos 50

Memoria filmada do galeguismo do interior

Daniel Calzado Poceiro, galeguista, fora alcalde de Tomiño na II República. Exiliado en Bos Aires, destácase como activista político e cultural. As imaxes, datadas de 1951, 1952, rexístrano de volta en Galiza. Visita a Editorial Galaxia, en Vigo, e ao seu redor atópanse Otero Pedrayo, Ramón Cabanillas, Francisco del Riego, Manuel Gómez Román, Illa Couto.
 

A húngara Mariann Máray gaña o premio Compostela de álbum ilustrado
“Atevida aposta plástica” de 'O can de Mimo'

A húngara Mariann Máray gaña o premio Compostela de álbum ilustrado

A “atrevida aposta plástica reforzada pola multiplicidade cromática próxima á estética naif e ao mundo da infancia” de O can de Mimo valeulle á húngara Mariann Máray a décimo segunda edición do Premio Internacional Compostela de Albums Ilustrados. Fallouse esta quinta feira.
 

Os simios dominarán o mundo
A distopía clásica de Boulle, en galego

Os simios dominarán o mundo

A imaxe é icónica. Charlton Heston cae axeonllado nunha praia perante os restos da estatua da Liberdade. A civilización occidental tal e como a coñecía extinguírase baixo o dominio dos primates. O planeta dos simios, filme emblemático da ciencia ficción máis asequíbel, estreouse en 1968 e dirixiuno Franklin J. Schaffner. De fondo, a novela distópica de Pierre Boule que agora Faktoría K publica en galego.

O mito tropicalista Gilberto Gil tocará o 16 de xullo en Vigo
Único concerto en Galiza

O mito tropicalista Gilberto Gil tocará o 16 de xullo en Vigo

Nas costas carga algúns dos máis importantes discos da música popular brasileira. Nado á escena no período tropicalista, aquela festa de canibalismo pop e rebeldía política que deu no seu exilio, Gilberto Gil  transitou despois polas sonoridades das diásporas africanas: soul, reggae, disco, afrobeat. Sempre cun aquel mestizo. Este 16 de xullo ofrecerá o seu único concerto galego en Vigo.

A segunda vida de 'Estirpe'
O Concello de Redondela reedita o fundamental libro de Ferrín

A segunda vida de 'Estirpe'

Era 1994 e Europa entraba en fase histórica descoñecida. O esboroamento do bloque do leste modificábao todo. O poeta, en todo caso, decide contradicir o curso dos acontecementos e homenaxea Fidel Castro. Escribe unha pregaria polos labregos desposuídos de terra e casa -si, en 1994-. Lembra mods e rockers na súa mocidade. O poeta chámase Xosé Luís Méndez Ferrín e o libro, Estirpe. O Concello de Redondela reedítao 25 anos despois.

O Condado dedica o seu festival de poesía ao internacionalismo
A súa edición número 33 será o 31 de agosto

O Condado dedica o seu festival de poesía ao internacionalismo

Internacionalismo, ternura dos povos é a palabra de orde da 33ª edición do Festival de Poesía do Condado. Recitais, teatro, exposicións, palestras e concertos conforman a oferta dun dos encontros máis veteranos do verán galego, que este ano decorrerá o 31 de agosto en Salvaterra de Miño.

Morre aos 96 anos a “indómita” escritora portuguesa Agustina Bessa-Luís

Morre aos 96 anos a “indómita” escritora portuguesa Agustina Bessa-Luís

“Indómita”, “rebelde”, “perversa”, “insolente” son algúns dos adxectivos escollidos pola prensa portuguesa para retratar a escritora Agustina Bessa-Luís, vulto ineludíbel da literatura do país que morreu esta segunda feira, 3 de xuño en Porto, aos 96 anos. A autora da fundamental A Sibila (1953) deixa unha valoradísima obra narrativa.
 

Como escribir a seis mans
Un volume recolle contos do obradoiro literario de Rianxo

Como escribir a seis mans

A man do escritor Antón Riveiro Coello (Xinzo de Limia, 1968) dirixiu, entre setembro e outubro do pasado ano, un obradoiro de creación literaria en Rianxo. O resultado tanxíbel chámase Liñas compartidas e colleita textos de 22 autoras e autores que participaron na iniciativa. Algunhas das narracións escritas a seis mans.

Quedaches sen nada: a balada soul de Rodrigo Ramos e Guadi Galego
Estrea do vídeoclip

Quedaches sen nada: a balada soul de Rodrigo Ramos e Guadi Galego

Unha balada de soul satinado sobre amores difíciles, conducida por piano eléctrico, é o primeiro adianto de Sol de Invierno, o segundo disco de Rodrigo Ramos. Titúlase Quedaches sen nada e acompáñao á voz Guadi Galego. Esta sexta feira, 31 de maio, estrea o seu videoclip, dirixido por Jairo Moreno e protagonizado por Paloma Saavedra.
 

Astérix fala galego desde 1976

Astérix fala galego desde 1976

Astérix en Britania (1966) narra a viaxe da máis célebre parella de guerreiro galos á illa que hoxe é Gran Bretaña para axudar á rebelión contra os romanos. A aventura mesmo se converteu, dúas décadas despois, en filme de animación. E, á espera da Filla de Vercinxetórix, trátase do último Astérix publicado en galego, desta volta por Xerais e Salvat.
 

Romaría ao pé do río en Touro
Festival o domingo 16 de xuño

Romaría ao pé do río en Touro

Teatro e música folk, artesanía e cantos de taberna, xantar no chan e maxia de proximidade: o Folk in Río de Touro é o máis semellante posíbel a unha romaría no século XXI. A súa edición número 12 será o domingo 16 de xuño.
 

Un epistolario para a construción da Galiza
Terceiro volume de 'Cartas a Murguía'

Un epistolario para a construción da Galiza

Cincocentas cartas de case 300 remitentes, recibidas entre 1886 e 1923, compoñen o terceiro volume do epistolario de Manuel Murguía. Segundo un dos seus editores, Xosé Luís Axeitos, nel percíbese “sempre un horizonte, a construción da Galiza”. Cartas a Murguía (1886-1923) publícao a Fundación Rosalía de Castro e ao seu coidado atópanse, amais do académico Axeitos, o historiador e tamén académico Xosé Ramón Barreiro.

Crónica de guerra de antes de Cristo
'A guerra da Galia' de Xulio César, en galego

Crónica de guerra de antes de Cristo

A resistencia e posterior derrota das tribos galas fronte á campaña militar de Xulio César entre os anos 58 e 61 antes de Cristo é a materia dunha das obras máis relevantes da literatura occidental: o relato do sucedido escrito en terceira persoa polo propio César. Alfonso Blanco acaba de traducir ao galego A guerra da Galia.

Galiza no Festival Amazigh do Rif
8 e 9 de xuño en Al-Hoceima

Galiza no Festival Amazigh do Rif

Os pobos amazigh habitan no norte de África e falan linguas bérberes. Son entre 14 e 25 millóns de persoas, principalmente localizados nos actuais Estados de Marrocos, Alxeria e Tunicia. E son protagonistas da sétima edición do Festival Internacional Amazigh pola Arte e o Patrimonio do Rif, en que Galiza terá un papel significativo.

Guadi Galego revisa o seu cancioneiro en 'Immersion'
O seu novo disco sairá á venda en outubro

Guadi Galego revisa o seu cancioneiro en 'Immersion'

Once versións do seu propio cancioneiro e un inédito conforman Immersion, o novo disco de Guadi Galego, á venda en outubro. O primeiro adianto do traballo aparecerá o vindeiro 31 de maio e consiste nunha regravación da emblemática Cedeira, acompañada de Iván Ferreiro.

Oliver Laxe estrea en Cannes a súa homenaxe ao rural galego
Longa ovación do público ao primeiro filme en galego do festival

Oliver Laxe estrea en Cannes a súa homenaxe ao rural galego

O cineasta Oliver Laxe chegou a Cannes acompañado dos dous protagonistas de O que arde, o seu último filme. Benedicta Sánchez e Amador Arias son actores non profesionais e encarnan esta historia rodada no monte galego e en galego. A terza feira, 21 de maio, estreouse na sección Un Certain Regard e colleitou unha ovación de varios minutos das máis de mil asistentes.
 

Muiñeira, bulería e jazz para celebrar o Lorca galego
'Lorca namorado' estréase o 30 de maio

Muiñeira, bulería e jazz para celebrar o Lorca galego

As catro viaxes a Galiza de Federico García Lorca aínda non remataron. No seu esteiro naceron edicións e reedicións dos Seis poemas galegos -dúas no último ano-, roteiros que lembran o paso do poeta ou posicionamentos a prol dun Día das Letras para o escritor. E este 30 de maio, na Praza da Quintana de Compostela, estrearase un espectáculo musical ambicioso e mestizo, Lorca namorado.
 

Arancha Nogueira gaña o Johán Carballeira  cun libro de “nostalxia da infancia”
Xerais publicará 'O silencio das gaivotas'

Arancha Nogueira gaña o Johán Carballeira cun libro de “nostalxia da infancia”

A infancia é época propicia á poesía. Polo menos a esa poesía que responde á definición da capacidade de se emocionar como se cada vez fose a primeira vez. Algo diso contén, a dicir da súa autora, O silencio das gaivotas, o libro co que Arancha Nogueira vén de gañar o premio Johán Carballeira do Concello de Bueu.
 

O humor irreverente de Xerardo Quintiá gaña o premio Fina Casalderrey de Literatura pola Igualdade
“Transgride os contos populares”

O humor irreverente de Xerardo Quintiá gaña o premio Fina Casalderrey de Literatura pola Igualdade

O País do Gran Furado protagonízao Toribia e a súa banda punk. “É unha obra que resalta polo seu humor irreverente, polas súa transgresión dos contos populares e por reivindicar a poesía, a alegría e a revolución”. As palabras son do xurado do II Premio Fina Casalderrey, que decidiu distinguir o mencionado conto de Xerardo Quintiá (Friol, 1970).
 

Manuel Miragaia presenta o seu último libro, 'Galeguia'
Quinta feira 23 de maio en Compostela

Manuel Miragaia presenta o seu último libro, 'Galeguia'

Unha conferencia a dúas voces, de título Momentos de Galiza e Portugal, servirá a vindeira quinta feira, 23 de maio, para presentar a última obra de Manuel Miragaia (A Coruña, 1958), Galeguia. Será no Espazo Enocultural Vide, Vide! de Compostela ás oito e media do serán.
 

Poemas como filmes
Eduardo Estévez publica '[sen-fin]'

Poemas como filmes

Unha persoa sentada na cociña. Penumbra. Despois, a mesma persoa nun deserto. Está calmada, pero o seu rostro axítase lenemente. A imaxe regresa á cociña. Parece unha secuencia dun filme pero é o núcleo argumental dun poema. En concreto, dun poema do último libro de Eduardo Estévez, [sen-fin] (Positivas, 2019).
 

Sobre filmar na lingua propia
Libro colectivo de análise do cinema en galego

Sobre filmar na lingua propia

A foresta e as árbores son oito ensaios de oito autoras diferentes que reflexionan sobre un feito cadora menos inusual: realizar filmes en lingua galega. Porque a foresta e o cinema en galego e as árbores son os filmes en galego. Coordinado pola catedrática e cineasta Margarita Ledo, o volume é o segundo número da colección Pantallas da editorial Galaxia.
 

O street punk de Skacha, este sábado en Compostela

O street punk de Skacha, este sábado en Compostela

Nove anos despois da súa última gravación, Catro, Skacha regresa aos escenarios. Este sábado 18 de maio, a partir das nove e media na Sala Malatesta de Compostela, revalidarán a súa reestrea de hai unha semanas en Vigo. O seu street punk de bordos oi!, fundamental na música galega subterránea da mudanza de século, segue falando ao caso.
 

Os libros de Fraguas
Reedicións, biografías e escolmas polo Día das Letras Galegas

Os libros de Fraguas

Protagoniza o Día das Letras e, porén, Antonio Fraguas foi máis ca un escritor. Dedicouse sobre todo a distintas variacións da ciencia etnográfica. Rexistrou costumes populares e cantigas tradicionais, percorreu santuarios e viviu romarías, trazou xeografías do pequeno e rescatou historias esquecidas. E é tamén obxecto da usual inflación de títulos aparecidos polo 17 de maio.   
 

“Sinto que o recoñecemento da Universidade do Ceará é á miña xeración”
Cesáreo Sánchez Iglesias, escritor

“Sinto que o recoñecemento da Universidade do Ceará é á miña xeración”

O poeta que publicou hai 41 anos Silencios e conversas de inverno -primeiro elo dunha longa cadea de títulos-, activista cultural e social, figura inevitábel da literatura contemporánea, recibe a vindeira semana a medalla de mérito artístico Alberto Nepomuceno da Universidade Estadual do Ceará do Brasil. “Sinto que é un recoñecemento á miña xeración”, di Cesáreo Sánchez Iglesias a Sermos Galiza, “e acéptoo con todo o pudor e toda a sincera humildade”.
 

Faia Díaz e Vero Rilo levan 'Por unha peseta' a Outeiro de Rei
Sábado 18 de maio

Faia Díaz e Vero Rilo levan 'Por unha peseta' a Outeiro de Rei

Apatacón é a compañía musical e teatral que Faia Díaz -coñecida polo seu labor vocal en Coro do Encaixe ou De Vacas- e a contadora Vero Rilo puxeron en marcha coa idea de “investigar os límites e puntos de encontro das súas disciplinas”. O sábado 18 de maio amosarán algúns dos seus resultados na casa museo Manuel María, de Outrieo de Rei.
 

 Aínda Rosalía canta
O cantor guardés Tino Baz musica 11 textos da poeta

Aínda Rosalía canta

Rosalía de Castro escribiu cancións. Desta tese parte o cantor Tino Baz (A Guarda, 1972) para se enfrontar á obra da poeta, enmarcala musicalmente e ofrecer a súa “defensa e divulgación” da mesma. Si cantan es ti que cantas son 11 poemas e un epílogo que Baz ultima estes días nos Baixo Miño Estudios, en Tabagón (O Rosal).
 

Filmes para celebrar o 17 de Maio
Semana de cinema galego no CGAI

Filmes para celebrar o 17 de Maio

O pioneiro da produción Víctor Ruppén, as fitas galardoadas nos últimos Mestre Mateo e o documental etnográfico serán os eixes da programación coa que o Centro Galego das Artes da Imaxe (CGAI) na Coruña celebra a semana do Día das Letras.
 

O Festival Agrocuir da Ulloa renóvase e colle pulo
Campaña de microfinanciamento

O Festival Agrocuir da Ulloa renóvase e colle pulo

As mudanzas a tempo poden ser unha vitoria. Algo así pensou o Colectivo Agrocuir da Ulloa, que, despois de cinco edicións con éxito e repercusión crecentes, introduce variacións no seu recoñecido e admriado festival. A primeira, o escenario: este ano as actividades trasládanse a diferentes espazos na vila de Monterroso. A segunda, o prezo: pasa a ser de balde. E para financialo poñen en marcha unha campaña de microfinanciamento.
 

Pallarés e a estadounidense Mary Jo Bang len poemas na Coruña
Poetas Di(n)versos o 13 de maio

Pallarés e a estadounidense Mary Jo Bang len poemas na Coruña

A penúltima sesión do curso de Poetas Di(n)versos xuntará na Coruña dúas potentes voces femininas, a de Pilar Pallarés (Culleredo, 1957) e a da estadounidense Mary Jo Bang (Waynesville, Missouri, 1946). Será esta segunda feira, 13 de maio, no Auditorio do Centro Ágora.