franquismo
“No franquismo prodúcese unha ruptura coas elites anteriores”
Entrevistamos Adrián Presas (Historiador)

“No franquismo prodúcese unha ruptura coas elites anteriores”

O historiador Adrián Presas acaba de presentar unha tese que estuda como a ditadura franquista creou as súas elites locais nas principais cidades galegas. Coa análise de 4.840 nomes, as conclusións negan que o réxime fose continuista co caciquismo de épocas anteriores. Ao contrario, creou as súas propias elites.
“Hai probabelmente un Billy el Niño en cada cidade galega”
Carlos Barros, historiador

“Hai probabelmente un Billy el Niño en cada cidade galega”

Carlos Barros Guimeráns (Vigo, 1946) é unha testemuña privilexiada da Galiza contemporánea. Significado dirixente durante anos do Partido Comunista da Galiza (PCG), profesor xubilado da USC e persoa sempre atenta á actualidade. Aproveitamos o corenta aniversario das grandes mobilizacións a prol da autonomía para viaxarmos á Galiza de finais do franquismo e da transición.

A apoloxía do fascismo avanza impune
Cabodano do ditador fóra do Val dos Caídos

A apoloxía do fascismo avanza impune

20 de novembro de 1975 morría Francisco Franco. Atado e ben atado quixo deixar o ditador o futuro do Estado nomeando Juan Carlos I de Borbón como herdeiro e blindando a elite franquista nos altos mandos dos estamentos do Estado. 
 
“Isto non soluciona os crimes do franquismo nin nada…”

“Isto non soluciona os crimes do franquismo nin nada…”

Asociacións de memoria histórica e activistas valoran a exhumación dos restos de Franco como “un avance” nas políticas públicas, pero advirten que o esencial está por facer. "O Estado non se dá desfeito de Franco”, opina Carlos Babío. "Hoxe empeza todo", defende o avogado Eduardo Ranz, un dos impulsores da exhumación desde a extinta Dirección General de la Memoria Histórica.

Desmontando a pegada franquista

Desmontando a pegada franquista

O BNG vén de presentar unha demanda ante o Consello de Dereitos Humanos das Nacións Unidas para que investigue o Estado español pola existencia de fundacións ligadas á ditadura franquista. Dedicadas a históricos personaxes do fascismo ibérico, estas son as sete que contan na demanda redactada pola portavoz nacionalista en Europa, Ana Miranda, e o historiador Carlos Babío. Eis un extracto da información publicada ao respecto no número 361 do semanario en papel Sermos Galiza.
Dous anos da irrupción da memoria galega no Pazo de Meirás
19 de Meirás segue agardando polo xuízo

Dous anos da irrupción da memoria galega no Pazo de Meirás

Tal día como hoxe un grupo de nacionalistas e demócratas entraba no Pazo de Meirás para esixir a devolución ao pobo de todo o patrimonio espoliado por Franco e que aínda continúa en mans da familia do sanguinario ditador. Era 30 de agosto de 2017 e esta acción de protesta costou a 19 nacionalistas unha denuncia por parte da familia Franco que aínda está pendente de xuízo e pola que se lles pide 13 anos de cadea e máis de 500.000 euros de multa.

Os torturadores franquistas que aínda viven

Os torturadores franquistas que aínda viven

Os verdugos seguen a ser os grandes ausentes nos estudos sobre a represión. Achegamos unha primeira relación de membros das forzas de seguridade que nas dúas últimas décadas do franquismo participaron activamente na represión dos demócratas galegos.
O BNG esixe ante a ONU a prohibición de oito fundación franquistas

O BNG esixe ante a ONU a prohibición de oito fundación franquistas

No Estado español existen oito fundacións que defenden a ditadura. Os seus nomes déixano claro: a Francisco Franco, a José Antonio Primo de Rivera, a Pro Infancia Queipo de Llano, a Blas Piñar, a Hijas de Millán Astray, a Ramiro Ledesma Ramos, a Serrano Suñer, e a Capitán Cortés. O BNG vén de esixir ante a ONU a súa prohibición.
Maniféstanse na Coruña no 50 aniversario da designación do herdeiro de Franco
Galiza pola República

Maniféstanse na Coruña no 50 aniversario da designación do herdeiro de Franco

No día en que se fan 50 anos do nomeamento polo ditador Francisco Franco de Juan Carlos de Borbón como o seu sucesor á fronte da xefatura do Estado, a veciñanza da Coruña saíu á rúa ao berro de Galiza pola República e o dereito a decidir para denunciar a pervivencia do réxime nas estruturas do Estado.

O proxecto colonial franquista na Terra Cha
Do pasado ao presente

O proxecto colonial franquista na Terra Cha

Co nome de “Plan General de Colonización de la Tierra Llana”, o goberno franquista instalou 189 familias de colonos en Matodoso, Arneiro, Veiga de Pumar e A Espiñeira co obxectivo de reordenar as terras e introducir a mecanización na agricultura.

Iniciativa Galega pola Memoria denunciará en San Simón “a xustiza ao revés” que protexe o franquismo
Homenaxe nacional ás vítimas do franquismo

Iniciativa Galega pola Memoria denunciará en San Simón “a xustiza ao revés” que protexe o franquismo

Até cincocentas persoas xa confirmaron a súa participación na homenaxe nacional ás vítimas do fascismo que cada ano organiza a Iniciativa Galega pola Memoria na Illa de San Simón, antigo campo de concentración franquista, e que se realizará o vindeiro domingo 21 de xullo. Nesta edición denunciarase a “xustiza invertida” que ampara o legado franquista e reprime a quen denuncia os crimes e o espolio da familia Franco.

Erich Andres, un fotografo nazi na Galiza

Erich Andres, un fotografo nazi na Galiza

A contribución da Alemaña nazi será decisiva no trunfo do fascismo español. O goberno de Hitler achegou axuda económica e militar ao franquismo ao tempo que aproveitou o conflito bélico para ensaiar o seu novo programa de guerra, que será aplicado durante a II Guerra Mundial. A presenza de Erich Andres e doutros fotógrafos nazis na Galiza explícase dentro dese operativo. Eis un extracto da reportaxe publicada no número 343 do semanario en papel Sermos Galiza.

OPINIÓN

A irresponsabilidade do goberno do Estado con Meirás

O momento é decisivo. O Pazo de Meirás pode volver ser ben público mais a presentación da demanda por parte de Patrimonio Nacional é urxente. O tempo corre á contra e se o Goberno Central non actúa de maneira inmediata estaría comentendo unha irresponsabilidade...

O BNG quere exhumar o posfranquismo
Casa Cornide

O BNG quere exhumar o posfranquismo

O BNG reclama desde a Casa Cornide a devolución do patrimonio roubado ao pobo galego por Franco e denuncia a existencia dun “posfranquismo” na Casa Real, na xustiza e na política da man de partidos “que traen involución democrática”.

A batalla de Chavaga, 70 anos dun mito

A batalla de Chavaga, 70 anos dun mito

O 20 de abril de 1949 un importante número de efectivos da Garda Civil toman ao asalto dúas vivendas que servían de puntos de apoio a membros da II Agrupación do Exército guerrilleiro de Galiza na localidade monfortina de Chavaga. A acción represiva do franquismo rematará coa morte dunha muller e cinco homes nunha actuación decisiva para o desmantelamento da oposición armada ao fascismo na Ribeira Sacra.

 O labor de Chato Galante contra a impunidade franquista, en Pontevedra
Sábado 23 de marzo

O labor de Chato Galante contra a impunidade franquista, en Pontevedra

José María Chato Galante, un dos actvistas máis implicados do Estado contra a impunidade, ofrecerá este sábado 23 de marzo en Pontevedra as súas experiencias e traballos. Será nun xantar aberto no Pazo da Cultura, organizado pola Iniciativa Galega pola Memoria.
 

O campo de concentración de Padrón

O campo de concentración de Padrón

Foi un dos campos de concentración máis duros de Galiza. Os testemuños orais e escritos achegados polos propios reclusos ou pola veciñanza de Padrón coinciden en sinalar o rigor represivo deste centro de internamento onde a tortura e o maltrato eran unha práctica corrente. Ao fin, o inferno na terra para os máis de mil prisioneiros que pasaron polo estabelecemento ao longo de dous anos. Eis un extracto da peza publicada ao respecto no número 333 de Sermos Galiza.

O Goberno español esixe a 15 concellos galegos que retiren vestixios franquistas

O Goberno español esixe a 15 concellos galegos que retiren vestixios franquistas

O Ministerio de Xustiza dirixiuse esta semana a 15 concellos galegos para instalos a que cumpran coa Lei de Memoria Histórica e retiren dos seus rueiros “vestixios do franquismo”. Trátase da Coruña, Lourenzá, Quiroga, Ribadeo, Beariz, Carballiño, Melón, San Cristovo de Cea, Xunqueira de Ambía, Agolada, A Estrada, Tui, Campo Lameiro e O Porriño.
 

“O fascismo non foi derrotado como ideoloxía en ningunha parte”
Francisco Martínez, Quico

“O fascismo non foi derrotado como ideoloxía en ningunha parte”

Francisco Martínez, Quico (Cabanas Raras, O Bierzo, 1925) é o único membro vivo da Federación de Guerrillas de Galiza e León. Entrevistamos o que foi dirixente guerrilleiro durante máis de cinco anos aproveitando a súa recente visita a Galiza, onde participou en diversos actos de restauración da memoria antifranquista.

A lección da escola asasinada polo fascismo

A lección da escola asasinada polo fascismo

A escola republicana era unha muller que quería cambiar as cousas, que sabía que o ensino era unha das mellores armas para acabar coa desigualdade. Por iso, o misóxino franquismo descargou sobre ela a súa ira. Baleirouna de coñecemento para enchela de crucifixos e desbotou das súas aulas a xente comprometida. A represión sobre a escola foi o maior dos castigos, pero hai leccións que é imposíbel borrar da historia. Eis un extracto da peza publicada no número 326 de Sermos Galiza.

Constitución de 1978, do legado franquista á inevitábel reforma
A maioría da sociedade galega defende mudanzas na Carta Magna

Constitución de 1978, do legado franquista á inevitábel reforma

Naceu do franquismo. Foi unha mudanza lampedusiana ao ditado das esixencias do capitalismo internacional e das súas sucursais españolas para fechar calquera posibilidade de ruptura co réxime anterior. Sometido a referendo do corpo electoral o 6 de decembro de 1978, mais ratificada de facto o 23 de febreiro de 1981, a maioría da sociedade galega aposta na reforma do texto constitucional, segundo as conclusións dos últimos traballos do CIS (74,2 por cento das galegas queren mudanzas na Carta Magna, fronte a 69,6 en España).

OPINIÓN

Fascismo Nunca Máis:

O pasado 30 de Xullo do 2018 fixen unha pequena intervención como público no Pleno Municipal de Ferrol pra apoiar a Moción do Grupo Municipal do BNG e para dicir alto e claro Fascismo Nunca Máis
 

Na miña pequena intervención dixen alto...

OPINIÓN

Notas ao vivo: Franquismo sen Franco (12)

Talvez o termo “franquistocracia”, existente como tal mais pouco utilizado, sexa excesivo para definir o estado actual da realidade española. Pola contra, as denominacións “franquismo sen Franco” (mesmo hai libros con ese título), “neofranquismo” (até...

OPINIÓN

Notas ao vivo: Putrefacción (11)

“Hai algo que está podre en Dinamarca/ e fede que alcatrea dende sempre”, din os versos de Celso Emilio Ferreiro, que son espello xusto da frase pronunciada —“Algo está podre en Dinamarca”— por un dos gardas de Elsinor, Marcelo, na traxedia das traxedias...

OPINIÓN

As contas pendentes do franquismo

O xuízo de nove activistas pola ocupación do pazo de Cornide, na Coruña, programado en primeira instancia para o vindeiro día 18 de xullo (véxase o simbolismo da data) e finalmente aprazado para o día, e a imputación contra dezanove persoas por facer o propio no pazo de...

OPINIÓN

Recoñecemento. Reparación. Dignidade

Dentro duns días, o 18 de xullo, fanse 82 anos da execución do Golpe de Estado militar contra o goberno dirixido pola Fronte Popular, que gañara as eleccións en febreiro daquel ano. o golpe foi sucedido por unha guerra de tres anos e un réxime ditatorial...

OPINIÓN

Recuperarmos o pazo

Cómpre recoñecerlle á conselleira nacionalista Ánxela Bugallo o primeiro fito no camiño para recuperarmos o Pazo de Meirás para a cidadanía, ao declaralo Ben de Interese Cultural (BIC) no 2008. Hoxendía tense avanzado...

7M, 70 aniversario do asasinato do nacionalista Francisco García Moldes

7M, 70 aniversario do asasinato do nacionalista Francisco García Moldes

O sete de maio de 1948 era asasinado nun café d´O Grove Francisco García Moldes, significado militante do Partido Galeguista desta localidade, na altura comprometido coa loita clandestina contra o réxime franquista. Aproveitamos logo a onomástica da súa morte para arrancar do esquecemento a figura destoutro mártir da loita nacionalista asasinado con tan só trinta e sete anos.

OPINIÓN

Portugal 1974, Espanha 1975

Em Portugal um movimento insurrecional pôs fim à ditadura. Em Espanha o ditador morreu na cama após deixar atado e bem atado quem iria ser o seu sucessor como chefe do estado, um Bourbon. Em Portugal a revolução abriu espaços de progresso graças ao impulso popular. Em...