lingua
Campaña polo galego na declaración da renda

Campaña polo galego na declaración da renda

“Eu declaro [a renda] en galego. É lóxico. Por dereito”. Con este lema, a Asociación de Funcionarias pola Normalización Lingüística inicia unha campaña para que as contribuíntes escollan o galego á hora de presentar a declaración da renda.
 

A táboa periódica publícase en galego

A táboa periódica publícase en galego

Cento cincuenta anos despois de que o científico ruso Dimitri Mendeleev presentase a táboa periódica, públicase a súa versión galega. Os 118 elementos que a conforman, fronte aos 63 iniciais, están agora dispoñíbeis para a súa descarga e tamén nunha tiraxe física de 13.000 exemplares.
 

O galego entra en campaña
A dereita ataca as linguas cooficiais

O galego entra en campaña

A nova dirixencia do PP estatal volveu meter o galego na campaña electoral. A súa proposta de eliminar todo requisito de coñecemento das linguas cooficiais para acceder á función pública axiña achou resposta na Galiza. Feixoo lembrou que el fora un adiantado a ese respecto. A dereita, agora con varios actores a competir polo mesmo espazo, recupera o galego como campo de batalla. Eis un extracto da reportaxe publicada no número 338 de Sermos Galiza.

A Xunta desenténdese da sentenza do Supremo contra o galego

A Xunta desenténdese da sentenza do Supremo contra o galego

O secretario xeral de Política Lingüística, Valentín García, non ten opinión sobre a sentenza do Tribunal Supremo que ataca a ordenanza de normalización lingüística aprobada por unanimidade no pleno municipal. “A Xunta acata sentenzas”, manifestou, e deixou á posibilidade de recorrela á administración local.
 

Queremos Galego e o Goberno local chaman a rexeitar a sentenza do Supremo contra o galego
6 de marzo perante o Concello de Lugo

Queremos Galego e o Goberno local chaman a rexeitar a sentenza do Supremo contra o galego

O Tribunal Supremo ditou sentenza “ideolóxica” e rexeitou o recurso do Concello de Lugo pola decisión do Superior a respecto da ordenanza de normalización lingüística da cidade. É por isto que a plataforma Queremos Galego e mais o Goberno local do PSdeG chaman a se manifestar esta cuarta feira, 6 de marzo, ás 10.00 horas perante o Concello lucense.
 

Como como [por Henrique Harguindey]
COMO DICILO?

Como como [por Henrique Harguindey]

Se dicimos Ese rapaz é un pimpín, engánano todos estamos facendo unha metáfora. Se dicimos A ese rapaz engánano todos como a un pimpín estamos facendo unha  comparanza, unha comparación.

 

A vella distinción escolar diferencia...

Queremos Galego convoca unha protesta contra a sentenza do Supremo
Seis de marzo fronte ao Concello de Lugo

Queremos Galego convoca unha protesta contra a sentenza do Supremo

“Sentenza ideolóxica” e “prexuízos políticos”´definen, ao ver da plataforma Queremos Galego e da Mesa pola Normalización Lingüística, a sentenza coa que o Tribunal Supremo rexeitou o recurso do Concello de Lugo contra a sentenza do Superior que anulaba parcialmente a ordenanza de normalización da cidade. Por iso, Queremos Galego convoca unha concentración o vindeiro 6 de marzo, cuarta feira.
 

“Que xustiza hai nunha sentenza que mantén a exlusión histórica do galego?”
A Mesa denuncia “prexuízos ideolóxicos” no Supremo

“Que xustiza hai nunha sentenza que mantén a exlusión histórica do galego?”

“A sentenza do Tribunal Superior agora ratificada polo Supremo ataca elementos da política de normalización da lingua completamente asumidos e apoiados maioritariamente polo pobo galego. Utiliza prexuízos ideolóxicos e políticos subministrados pola extrema dereita”. Con esta contundencia se expresa Marcos Maceira, presidente da Mesa pola Normalización Lingüística.
 

Unha declaración da ONU, por primeira vez en galego
Comunicado polo Día da Lingua Materna

Unha declaración da ONU, por primeira vez en galego

“[A lingua] é unha ligazón esencial co noso pasado, o vínculo principal das nosas culturas, e a ferramenta básica para comunicármonos e compartir coñecementos, lembranzas e historia”. Así o explica o Relator Especial de Dereitos Humanos da ONU Fernand de Varennes no comunicado emitido polo Día da Lingua Materna que, por primeira vez, está en galego.
 

Mal, e a peor [Henrique Harguindey]
Como dicilo?

Mal, e a peor [Henrique Harguindey]

Ás veces ofuscámonos ante un problema difícil e non lle damos atopado solución, non damos visto a saída, mesmo que a teñamos de diante dos ollos. Como di unha frase feita  utilizada en distintas linguas: as árbores non nos deixan ver o...

A metade das queixas á Mesa por discriminación refírese a administracións públicas
Máis de 300 reclamacións lingüísticas

A metade das queixas á Mesa por discriminación refírese a administracións públicas

Practicamente a metade das queixas por vulneración de dereitos lingüísticos recibidas na Liña do Galego da Mesa pola Normalización Lingüística refírese a administracións públicas. Así o expuxo esta terza feira a vicepresidenta da entidade, Elsa Quintas, nunha comparecencia de prensa en que cifrou nunhas 300 as reclamacións recibidas en 2018.
 

A II Gala dos Medios en Galego reclama en Pontevedra unha lei de publicidade institucional
Touriñán anima a sociedade e os medios a "sacar peito coa nosa lingua"

A II Gala dos Medios en Galego reclama en Pontevedra unha lei de publicidade institucional

As persoas participantes no evento sinalaron que a situación do idioma é "preocupante mais non irreversíbel" e solicitan "máis apoio das administracións". O secretario xeral de Política Lingüística, Valentín García, asegurou que os medios en galego "terán sempre as portas abertas".

A pré [por Henrique Harguindey]
Como dicilo?

A pré [por Henrique Harguindey]

É moi empregada en Galiza, mesmo falando en castelán, a locución a pré (estar a pré, quedar a pré, saír a pré) e úsase para sinalar un balance de igualdade entre dúas partes ou persoas: non haber perdas nin gaños. Diríamos que queda a pré alguén que lle paga...

Narrar en duascentas palabras
A Academia e PuntoGal convocan un concurso de microrrelatos

Narrar en duascentas palabras

Duascentas palabras como máximo, en galego, a remitir a [email protected] entre o 1 e o 28 de febreiro, son os requisitos da segunda edición do concurso de microrrelatos convocada pola Real Academia Galega e a Asociación PuntoGal. Os galardóns consistirán en “distintos premios tecnolóxicos e relacionados coa lectura”.
 

A ONU recolle vulneracións dos dereitos lingüísticos após xuntanza coa Mesa

A ONU recolle vulneracións dos dereitos lingüísticos após xuntanza coa Mesa

“As minorías lingüísticas teñen dereito a usar o seu idioma nas súas interaccións coas autoridades e institucións estatais, sempre e cando sexa razoábel e xustificado, segundo a proporción da poboación que o fale localmente, pero isto segue sen se cumprir nalgunhas rexións”. Esta é unha das consideración do informe preliminar do relator especial para as minorías da ONU Fernand de Varenne, que a pasada semana estivo en Galiza.
 

Nin…(por Henrique Harguindey)
Como dicilo?

Nin…(por Henrique Harguindey)

Ás veces, para negar dous elementos, atopamos frases negativas construídas cun primeiro adverbio non e un segundo nin (por exemplo: Hoxe non almorcei nin xantei) aínda que  tamén podemos —e é máis frecuente— construír a frase con nin nos...

A escape [por Henrique Harguindey]
Como dicilo?

A escape [por Henrique Harguindey]

Falamos xa hai tempo de locucións que caracterizan unha acción ou progresión lenta, como a modo e outras semellantes. Corresponde tamén, pois, falar de mecanismos gramaticais e locucións que marcan a présa, a rapidez ou a inmediatez temporal. Xa citamos os...

As Academias Galega e Brasileira asinan “estreitar lazos entre linguas irmás”

As Academias Galega e Brasileira asinan “estreitar lazos entre linguas irmás”

“Na Real Academia Galega hai conciencia de que a lingua galega forma parte dunha familia onde están os irmáns de Portugal, Brasil, Angola, Cabo Verde, Mozambique. O galego forma parte dese proxecto internacional”. Con esta clareza saudou Víctor Freixanes, presidente da RAG, o acordo asinado co seu homólogo brasileiro, Marco Lucchesi.
 

Ela e el [por Henrique Harguindey]
Como dicilo?

Ela e el [por Henrique Harguindey]

Existe na nosa lingua un feixe de locucións formadas co pronome persoal suxeito de terceira persoa el/ela, eles/elas nas que destaca a maior presenza do feminino e case sempre cunha caracterización predominantemente negativa. Pegada do sexismo na fala?

Pano [por Henrique Harguindey]
COMO DICILO?

Pano [por Henrique Harguindey]

Na fraseoloxía das diferentes linguas  son abondosas as paremias, os ditos, que sinalan  como os descendentes, fillos e fillas, asemellan —quer no físico quer no comportamento— aos seus proxenitores e proxenitoras, pais e nais. En galego temos numerosos...

Máis de cen agasallos en galego
Catálogo da Mesa

Máis de cen agasallos en galego

Desde camisolas a cadernos pasando por xornais, alimentos, xogos e decoración. A Mesa pola Normalización Lingüística edita un catálogo en que recolle máis de cen propostas de compras e agasallos en galego.

"Para nós é moi importante non ter que cinguirnos a un estilo determinado á hora de facer música"
Entrevista con Xiana Lastra, cantante de A Banda da Loba

"Para nós é moi importante non ter que cinguirnos a un estilo determinado á hora de facer música"

A finais do século XIX, unha bandoleira de nome Pepa a Loba, roubaba a caciques e cregos ata se converter nunha figura lendaria. Dela toman o nome Andrea Porto (guitarra e baixo), Inés Mirás (guitarra e teclado), Marcela Porto (batería e percusións), Estela Rodríguez (violín) e Xiana Lastra (voz). Cinco mulleres que decidiron unir as súas traxectorias individuais para dar vida a este grupo de estilo ecléctico e heteroxéneo. 

 

 

Fío [por Henrique Harguindey]
Como dicilo?

Fío [por Henrique Harguindey]

O fío, nunha definición primaria, podemos dicir que é a fibra de materia téxtil que serve para coser ou para tecer, para confeccionar un tecido, unha tea, un pano. E ao coser unimos dous puntos, prendémolos e apertámolos co fío nunha puntada. Dar unha puntada sen fío...

A virada [por Henrique Harguindey]
Como dicilo?

A virada [por Henrique Harguindey]

Falabamos no artigo anterior da diferenza entre o galego mariñeiro, o da nosa beiramar, e o do interior. Tampouco o galego mareiro constitúe un falar homoxéneo e hai variantes entre unhas áreas e subáreas e outras. No libro do filólogo Francisco...

Mar [por Henrique Harguindey]
Como dicilo?

Mar [por Henrique Harguindey]

Galiza é un país marítimo. Mil cincocentos quilómetros de costa conforman un amplo arco atlántico na punta suroccidental de Europa.  E na banda da beiramar vive a maior parte da poboación galega. Naturalmente, a poboación do interior non vive a carón do mar, mais...

Prebe [por Henrique Harguindey]
COMO DICILO?

Prebe [por Henrique Harguindey]

O vello truco. Está un tranquilamente na casa cando chama o teléfono: “Somos da empresa X e chamámolo para comunicarlle que nun sorteo celebrado hoxe correspondeulle o premio de X (unha manta/un robot de cociña/unha colección de libros/ etc. ) polo que queremos...

Un Diario en Galego? Si, Grazas
Sobre Medios e Identidade

Un Diario en Galego? Si, Grazas

A lingua que nos representa é tamén a que nos expresa; é a lingua que unha sociedade teceu ao longo do tempo á par que se constituía como tal ao se facer consciente do territorio, do aproveitamento de recursos, de acordar certos valores, iso que dicía Saint Just, de sentirmos o mesmo sobre o ben e o mal. Xa que logo, a lingua galega non pode ficar á marxe dunha práctica que iguala, a da información; da liberdade para expresar opinión; do dereito a comunicar.

 A Mesa denuncia que Estado e Xunta incumpren a Carta das linguas minoritarias
Asemblea da Rede Europea para a Igualdade das Linguas en Dublín

A Mesa denuncia que Estado e Xunta incumpren a Carta das linguas minoritarias

A Mesa pola Normalización Lingüística denuncia vulneración dos dereitos lingüísticos dos e das galegafalantes. Fíxoo este sábado en Dublín, na asemblea da Rede Europea para a Igualdade das Linguas, onde entregou ao xefe do Secretariado da Carta Europea das Linguas Minoritarias e Rexionais do Consello de Europa, Sixto Molina, un informe sobre a situación do galego.
 

O alén [por Henrique Harguindey]
Como dicilo?

O alén [por Henrique Harguindey]

O alén: o outro mundo no que os vivos queremos crer para nos acollermos ante a idea de desaparecer para sempre. Un mundo que ás veces o tabú da morte nos fai evitar de mentar. Dicimos sinxelamente alá. Non é preciso concretar, pois tanto quen fala como quen escoita...

Diante [por Henrique Harguindey]
Como dicilo?

Diante [por Henrique Harguindey]

É doado decatarse de que a orixe do adverbio de lugar diante está en de ante. Mais ese de que tiñamos antes témolo xa esquecido, polo que non dubidamos en volver poñelo, desta vez despois: diante de. O mesmo acontece co seu adverbio...

Doutra maneira [por Henrique Harguindey]

Doutra maneira [por Henrique Harguindey]

Falabamos esoutro día, no artigo Sen folgos, do mecanismo de infiltración dun idioma dominante sobre dun idioma dominado, e de como a invasión de características lingüisticas alleas en substitución das propias coñece a fase de creación dun crioulo e leva á...

Sopa no mel
Como dicilo?

Sopa no mel

Caír como sopa no mel,  dicimos en galegoportugués. Imos explicar o significado da  locución, mais antes é precisa unha notiña sobre a evolución da palabra sopa. Velaí :

 

A palabra suppa, de orixe xermánica,...

Sen folgos, por Henrique Harguindey
Como dicilo?

Sen folgos, por Henrique Harguindey

Falamos  xa un día (no artigo De cortar o alento) da locución de quedar/ficar sen alento, de quedar/ficar sen fala (e, naturalmente, de  quedar/ficar sen respiración) como alternativa  en galego á española de cortar la...

“Tivemos que facer presión para que a docencia fose sempre en galego”
40 anos da primeira promoción de Filoloxía Galego-Portuguesa

“Tivemos que facer presión para que a docencia fose sempre en galego”

Fanse corenta anos da primeira promoción de Filoloxía Galego-Portuguesa. Vinte e cinco persoas que a finais dos 70 apostaron contra vento e maré nunha carreira recén nada, conscientes de que,como eles propios nos explica, “o futuro era unha incógnita” e motivados en boa medida polo “compromiso con Galiza”.

Correr ou parar [por Henrique Harguindey]
Como dicilo?

Correr ou parar [por Henrique Harguindey]

Cando queremos deixar constancia de que algo non nos interesa nadiña e que non imos mover unha palla para preocuparnos diso, podemos empregar o dito ben expresivo Tras do que non corro, non canso, é dicir: "Non penso perder un minuto nin fatigarme o máis mínimo nese...