literatura
Existencialismo antes do existencialismo
O clásico 'Inferno' de Barbusse, en galego

Existencialismo antes do existencialismo

O seu nome representou como poucos o arquetipo do escritor comprometido na primeira metade do século XX. Militante comunista e defensor da experiencia bolxevique, antes Henri Barbusse (Asniéres-sur-Seine, Francia, 1873-Moscova, 1935) escribira unha obra hoxe clásica e situada entre os predecesores existencialistas: O inferno. Celia Recarey acaba de traducila ao galego.
A escrita experimental de Marcos Abalde procura vías para o cinema
Micromecenado para adaptar 'Canibalismo'

A escrita experimental de Marcos Abalde procura vías para o cinema

Canibalismo (Estaleiro Editora, 2011) foi o primeiro libro publicado por Marcos Abalde (Vigo, 1982). Peza experimental, dalgún xeito inscrita niso que denominan posdramaturxia, a medio camiño entre a poesía radical e o teatro fóra de norma, quedou un pouco á marxe do radar crítico. Agora o colectivo Projeto Jägher quere transformala nunha curtametraxe.
Morre a escritora Toni Morrison, voz de Afroamérica
Gañara o Nobel en 1993

Morre a escritora Toni Morrison, voz de Afroamérica

“Os Estados Unidos nunca deixaron de ser racistas”, declaraba Toni Morrison ao xornal brasileiro Estadão nunha entrevista de 2006. Ao fondo, a catástrofe orixinada polo furacán Katrina e xestión non menos catastrófica do Goberno de Bush. Máis ao fondo aínda, a vontade de redención histórica presente na súa obra. A escritora morreu esta terza feira aos 88 anos.
Os pensamentos despeiteados de Xurxo Borrazás
Recolle en 'Brevedume' 200 páxinas de aforismos

Os pensamentos despeiteados de Xurxo Borrazás

Pensamentos despeiteados titulou o polaco Stanislaw Jerzy Lec un dos libros de aforismos máis celebrado do século XX. Despeiteado por incontrolábel e fóra de norma é tamén o pensamento que Xurxo Borrazás desprega en Brevedume, volume de anotacións destemidas, faíscas lúcidas, lecturas incorrixíbeis e reflexións a contratempo que vén de publicar Galaxia.
Dez libros para a canícula

Dez libros para a canícula

Tempo libre e tempo (atmosférico) favorábel. Esa teórica combinación habilita o verán para dedicar máis horas das usuais á actividade lectora. Velaquí dez obras recentemente publicadas que ben o merecen.

Regresa Alfredo Conde cunha novela escéptica sobre a senectude
Galaxia publica 'Un vento que pasa'

Regresa Alfredo Conde cunha novela escéptica sobre a senectude

Un vento que pasa é “unha esaxeración propia dun vello consentido”. Así resume Alfredo Conde (Allariz, 1945), veterano e premiado novelista, a súa última novela, peza escéptica sobre a senectude. É o seu regreso ás librarías tres anos despois da versión galega do Beato -publicada orixinalmente en castelán- e cinco despois do policial Chovida do ceo.

Xavier Queipo e Ramón Neto presenta o seu libro de poemas a dúas mans
Compostela 11 de xullo

Xavier Queipo e Ramón Neto presenta o seu libro de poemas a dúas mans

Minutos para medianoite (Galaxia, 2019) “esculca na zona iluminada polo foco da luz, ao tempo que estende a circunferencia do misterio que o arrodea”. Son poemas compartidos, escritos por Xavier Queipo (Compostela, 1957) e Ramón Neto (Illa de Arousa, 1975), expatriados en Bruxelas e poetas.

O poeta berciano Juan Carlos Mestre estréase en galego
Publica '200 gramos de patacas tristes'

O poeta berciano Juan Carlos Mestre estréase en galego

Certa crítica cualifica a súa poesía de surrealista, mais Juan Carlos Mestre (Vilafranca do Bierzo, 1957) adoita matizar e explica que cada verso seu nace “da interiorización dunha experiencia vital”. De atender ao poeta, diríase que a vida o levou á lingua galega. Neste idioma estréase con 200 gramos de patacas tristes (Espiral Maior, 2019).

Emma Pedreira narra "íntima e feroz" as encrucilladas das mulleres
'As fauces feroces' é o seu novo libro

Emma Pedreira narra "íntima e feroz" as encrucilladas das mulleres

“Mamá morrerá mañá”. Así, directa e brutal, comeza As fauces feroces, a última novela de Emma Pedreira (A Coruña, 1978). Nova mostra de narrativa fragmentada, expresión reducida e apertura poética, o libro, di a editorial, “entre a ficción e a realidade histórica, enlaza unha reflexión actual sobre a relación nai-filla co histórico proceso á monxa italiana Benedetta Carlini durante a Contrarreforma”.

“En Cuba os galegos fixemos cousas que aquí non podiamos: saber quen somos”
María Xosé Porteiro publica 'Sándalo', novela sobre a emigración

“En Cuba os galegos fixemos cousas que aquí non podiamos: saber quen somos”

Dous séculos de historia compartida entre Cuba e Galiza percorren as páxinas da segunda novela de María Xosé Porteiro (Madrid, 1952). Mais a perspectiva non é exterior: a propia escritora viviu na illa até os 14 anos e defende con vehemencia a participación das galegas “na construción das sociedades latinoamericanas actuais”. Sobre a grande epopea migratoria trata Sándalo (Galaxia, 2019).

Xerais recupera 'Antón e os inocentes', novela que Ferrín escribiu na cadea
A obra estaba descatalogada

Xerais recupera 'Antón e os inocentes', novela que Ferrín escribiu na cadea

Méndez Ferrín escribiu Antón e os inocentes, a súa terceira novela, “no lugar sórdido no que 'toda incomodidad tiene su asiento”. Así o di, con ecos quixotescos, a dedicatoria inicial. Ese lugar sórdido é El Dueso, onde o autor foi recluído entre 1969 e 1971. Historia de iniciación que sucede nos ambientes proletarios do Vigo dos 50, publicouse por primeira vez en 1976. Fóra de catálogo desde hai anos, Xerais recuperaa en edición do poeta e filólogo Antón Blanco.

Pilar Pallarés, Escritora na súa Terra da AELG
Sábado 29 de xuño

Pilar Pallarés, Escritora na súa Terra da AELG

A poeta Pilar Pallarés (Culleredo, 1957) ten un ritmo demorado de publicación, Apenas cinco libros en 30 anos. Porén, a súa obra conta entre as máis determinantes da poesía galega recente. Este sábado, 29 de xuño, recibe o recoñecemento dos seus colegas: a Asociación de Escritoras en Lingua Galega distínguea como Escritora na súa Terra.

A novela que inspirou 'Blade Runner' publícase en galego
Primeira tradución de Philip K. Dick

A novela que inspirou 'Blade Runner' publícase en galego

Aínda que en vida non foi un escritor excesivamente recoñecido, sobre todo en comparación coa súa fama póstuma, Philip K. Dick é un dos autores máis influentes na literatura contemporánea de varias linguas. A súa ciencia ficción paranoide con recado humanista, político, chega agora ao galego coa tradución de Soñan os androides con ovellas eléctricas?, a novela que inspirou o filme Blade Runner (1982).

Chus Pato: poemas sobre a vida contraria á mercadoría
'Un libre favor' é o seu décimo primeiro libro

Chus Pato: poemas sobre a vida contraria á mercadoría

Son voces que cantan á igualdade, refugan a idea de propiedade, pensan a vida como antítese da mercadoría. Atravesan tecidos vexetais, edificios que vibran, ao fondo os faros, deuses, pedras, os animais, incluídos os sapiens. Un libre favor (Galaxia, 2019), décimo primeiro libro de Chus Pato, explora ademais o que a autora denomina “contención do eu autorial” na escrita.

Unha canle trinacional para a poesía
O editor da galego brasileira Urutau reivindica a literatura como apertura ao diferente

Unha canle trinacional para a poesía

En Se calhar não é o tempo o que importa, a poeta Eli Ríos (Londres, 1976) afonda na investigación formal que iniciara en Culpable (Xerais, 2017). O poema estala e incorpora todo tipo de materiais, os ritmos desfigúranse, hai onirismo e ataques frontais ás escravitudes da vida cotiá. É, ademais, un dos últimos títulos de Urutau, recente e activa editora galego brasileira cuxa sección na Galiza dirixe Wladimir Vaz.

"A literatura ten que axudar a comprender a sociedade en que vivimos"
Entrevista a Ledicia Costas

"A literatura ten que axudar a comprender a sociedade en que vivimos"

Merlo é unha pequena vila ao pé dunha cidade marítima. A esa localidade acaba de se mudar Emma Cruz, profesora de Dereito Penal. O que semellaba o lugar ideal para fuxir das pantasmas dunha ruptura amorosa axiña escurece: fanse 25 anos da desaparición de dúas nenas, as irmás Giraud. A partir desta secuencia, Ledicia Costas (Vigo, 1979) desata Infamia (Xerais, 2019), un thriller por intres asfixiante sobre culpa, violencias, opresión estrutural, silencio, amor. Escrita cun estilo cruzado de razadas poéticas, a segunda novela de Costas para o lectorado adulto xa é éxito de vendas: a segunda edición tardou apenas dúas semanas. Eis un extracto da entrevista publicada no número 350 do semanario en papel Sermos Galiza.

Rosalía de Castro e as pantasmas do seu século
Reedición de 'El primer loco'

Rosalía de Castro e as pantasmas do seu século

A obra de Rosalía de Castro atravesa fulgurante as encrucilladas político sociais da súa época. E da época por vir. Intempestiva e radical como toda literatura importante, a súa quinta e última novela, El primer loco (1881), é mostra acabada desa condición. Unha nova edición, precedida por un denso e orixinal estudo dos profesores Germán Labrador e María do Cebreiro Rábade, confírmao.

Axóuxere Editora convoca as súas residencias para escritoras e pensadoras en Rianxo

Axóuxere Editora convoca as súas residencias para escritoras e pensadoras en Rianxo

“Os procesos de escrita literaria así como a propia tarefa do pensar requiren espazos e tempos axeitados para provocar esa intensidade que dá a nacer a obra creativa, espazos e tempos liberados de obrigas e determinantes externos”. Nesa filosofía basea Axóuxere Editora a convocatoria das residencias de escritoras e pensadoras, que organiza co apoio do Concello de Rianxo e a Deputación da Coruña.

Un poema esquecido de Celso Emilio Ferreiro en homenaxe a Manuel Antonio
Publicado en La Noche en 1960

Un poema esquecido de Celso Emilio Ferreiro en homenaxe a Manuel Antonio

A Manuel Antonio; sempre no mar é un poema esquecido de Celso Emilio Ferreiro. Non se trata dun inédito, dado que se publicou o 24 de agosto de 1960 en La Noche, mais si descoñecido. Non aparece recollido na Poesía Galega Completa (Xerais, 2004) nin nos máis antigos tres tomos da Obra completa (Akal, 1978-1981). Exhumouno o crítico e ensaísta Xesús González Gómez.

A segunda vida de 'Estirpe'
O Concello de Redondela reedita o fundamental libro de Ferrín

A segunda vida de 'Estirpe'

Era 1994 e Europa entraba en fase histórica descoñecida. O esboroamento do bloque do leste modificábao todo. O poeta, en todo caso, decide contradicir o curso dos acontecementos e homenaxea Fidel Castro. Escribe unha pregaria polos labregos desposuídos de terra e casa -si, en 1994-. Lembra mods e rockers na súa mocidade. O poeta chámase Xosé Luís Méndez Ferrín e o libro, Estirpe. O Concello de Redondela reedítao 25 anos despois.

Morre aos 96 anos a “indómita” escritora portuguesa Agustina Bessa-Luís

Morre aos 96 anos a “indómita” escritora portuguesa Agustina Bessa-Luís

“Indómita”, “rebelde”, “perversa”, “insolente” son algúns dos adxectivos escollidos pola prensa portuguesa para retratar a escritora Agustina Bessa-Luís, vulto ineludíbel da literatura do país que morreu esta segunda feira, 3 de xuño en Porto, aos 96 anos. A autora da fundamental A Sibila (1953) deixa unha valoradísima obra narrativa.
 

Como escribir a seis mans
Un volume recolle contos do obradoiro literario de Rianxo

Como escribir a seis mans

A man do escritor Antón Riveiro Coello (Xinzo de Limia, 1968) dirixiu, entre setembro e outubro do pasado ano, un obradoiro de creación literaria en Rianxo. O resultado tanxíbel chámase Liñas compartidas e colleita textos de 22 autoras e autores que participaron na iniciativa. Algunhas das narracións escritas a seis mans.

Todo pronto para a homenaxe a Xabier P. Docampo
A cuarta feira 29 de maio

Todo pronto para a homenaxe a Xabier P. Docampo

A cuarta feira, 29 de maio, A Coruña acollerá un acto de homenaxe ao escritor Xabier P. Docampo organizado pola Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG) e a Asociación Cultural Alexandre Bóveda.

Arancha Nogueira gaña o Johán Carballeira  cun libro de “nostalxia da infancia”
Xerais publicará 'O silencio das gaivotas'

Arancha Nogueira gaña o Johán Carballeira cun libro de “nostalxia da infancia”

A infancia é época propicia á poesía. Polo menos a esa poesía que responde á definición da capacidade de se emocionar como se cada vez fose a primeira vez. Algo diso contén, a dicir da súa autora, O silencio das gaivotas, o libro co que Arancha Nogueira vén de gañar o premio Johán Carballeira do Concello de Bueu.
 

Manuel Miragaia presenta o seu último libro, 'Galeguia'
Quinta feira 23 de maio en Compostela

Manuel Miragaia presenta o seu último libro, 'Galeguia'

Unha conferencia a dúas voces, de título Momentos de Galiza e Portugal, servirá a vindeira quinta feira, 23 de maio, para presentar a última obra de Manuel Miragaia (A Coruña, 1958), Galeguia. Será no Espazo Enocultural Vide, Vide! de Compostela ás oito e media do serán.
 

Poemas como filmes
Eduardo Estévez publica '[sen-fin]'

Poemas como filmes

Unha persoa sentada na cociña. Penumbra. Despois, a mesma persoa nun deserto. Está calmada, pero o seu rostro axítase lenemente. A imaxe regresa á cociña. Parece unha secuencia dun filme pero é o núcleo argumental dun poema. En concreto, dun poema do último libro de Eduardo Estévez, [sen-fin] (Positivas, 2019).
 

A literatura infantil e xuvenil, protagonistas da 1ª edición de LIX Rianxo
Entre o 13 e 19 de maio

A literatura infantil e xuvenil, protagonistas da 1ª edición de LIX Rianxo

O concello de Rianxo acollerá, durante a vindeira semana, a primeira edición dun evento dedicado á literatura galega que ten a cultura lusófona como invitada. Durante todo o evento, diversas persoas do mundo da escritura e do audiovisual presentarán as súas obras ao público do municipio. 

A universidade brasileira do Ceará distingue a traxectoria de Cesáreo Sánchez Iglesias
Medalla Alberto Nepomuceno

A universidade brasileira do Ceará distingue a traxectoria de Cesáreo Sánchez Iglesias

A Alberto Nepomuceno (Fortaleza, 1864-Rio de Janeiro, 1920) correspóndelle, segundo os historiadores, a paternidade do nacionalismo na música académica brasileira. Tamén é o nome da medalla de mérito artístico da Universidade Estadual do Ceará, no Nordeste do Brasil, e que acaban de ser concedida ao poeta Cesáreo Sánchez Iglesias.
 

Xosé Ramón Pena afonda na literatura durante o franquismo
Cuarto volume da súa historia das letras galegas

Xosé Ramón Pena afonda na literatura durante o franquismo

O período que Celso Emilio Ferreiro bautizou como “longa noite de pedra” é o núcleo do cuarto volume da monumental Historia da Literatura Galega de Xosé Ramón Pena. Da Guerra Civil á morte de Franco, o bisturí analítico do profesor, novelista e crítico enfróntase “ás sombras e á marxinación” mais tamén “ás luces escintilantes dalgúns dos nomes e dos textos máis significativos” das letras galegas.
 

A máis célebre distopía antipatriarcal de Atwood, en galego
Tradución de 'O conto da criada'

A máis célebre distopía antipatriarcal de Atwood, en galego

A República de Galaad é o réxime teocrático que domina Estados Unidos despois dun golpe de Estado. As mulleres fértiles están sometidas aos ditados gobernamentais e aquelas “indignas” de ser nais serven de criadas. Esta é a paisaxe político social en que discorre O conto da criada, a máis célebre das distopías da escritora canadiana Margaret Atwood.
 

A maneira en que o cativo Jan ve o mundo
'A memoria da árbore', premio Llibres Anagrama, en galego

A maneira en que o cativo Jan ve o mundo

“Pequena alfaia de gran nivel literario” foi a definición ofrecida polo xurado do premio Llibres Anagrama de novela sobre A memoria da árbore, o último libro da escritora catalá Tina Vallès. Faktoria K vén de publicar a versión galega da man do poeta e tradutor Xavier Rodríguez Baixeras.
 

Así se ergueu o ser humano para ser libre
Tradución da fábula do keniano Ngugi wa Thiong'o

Así se ergueu o ser humano para ser libre

A fábula narra a división do traballo no corpo humano. “Converteuse nunha formidábel máquina biolóxica que avantaxaba en moito mesmo ao máis grande dos animais”, escribe o seu autor, o keniano Ngugi wa Thiong'o, “tanto na cantidade como na calidade dos seus logros”. A revolución vertical, traducida a máis de 80 idiomas, vén de aparecer en galego.
 

Ana Romaní ingresa na Academia e reivindica o carácter comunal da súa voz
Reclama unha radio pública “comprometida co país”

Ana Romaní ingresa na Academia e reivindica o carácter comunal da súa voz

“Debo avisar de que esta voz que vos fala vibra na resonancia doutros corpos e outras bocas, restos que son presenza, emoción que me acompaña. Do seu pulo é esta garganta”, comezou a poeta Ana Romaní (Noia, 1962) o seu discurso de ingreso na Real Academia Galega. O Teatro Coliseo de Noia acolleu este sábado, 6 de abril, un acto en que Romaní reivindicou o carácter comunal da súa voz.
 

 Pilar Pallarés e Antón Lopo, premios da Crítica 2018
'Tempo fósil' e 'Extraordinario'

Pilar Pallarés e Antón Lopo, premios da Crítica 2018

O quinto libro de poemas de Pilar Pallarés e a primeira novela de Antón Lopo en oito anos son os Premios da Crítica Española 2018 en lingua galega. Tempo Fósil (Chan da Pólvora, 2018) e Extraordinario (Galaxia, 2018) titúlanse as obras distinguidas pola Asociación Española de Críticos Literarios a proposta da Asociación Galega da Crítica.
 

 Final do concurso de recitado de Rosalía en Outeiro de Rei
Sábado 6 de abril na Casa Manuel María

Final do concurso de recitado de Rosalía en Outeiro de Rei

“Potenciar a expresión oral e a creatividade do alumnado a través do coñecemento e o recitado da poesía en galego de Rosalía de Castro e da ampla obra poética de Manuel María” é o obxecto do concurso Rosalía Sempre Viva, que este sábado 6 de abril acolle a súa fase final na Casa Museo Manuel María en Outeiro de Rei.
 

Callón inscribe a perda no seu segundo libro de poemas

Callón inscribe a perda no seu segundo libro de poemas

A poesía di o que non se sabe dicir. Explora áreas devastadas e censa ausencias. Enfronta o ser humano coa súa propia finitude. Intenta. Á pregunta de como rexistrar a perda procura respostas Inscricións (Galaxia, 2019), o segundo libro de Carlos Callón. “O que inscrebo / ten máis vida que quen o escrebe”, afirma un poema.
 

Homenaxe a Xabier Docampo, o escritor amigo
29 de maio na Coruña

Homenaxe a Xabier Docampo, o escritor amigo

“Grande homenaxe a que estamos argallando, cuxo día principal será o 29 de maio no Teatro Rosalía de Castro”. Así comunican a Asociación Cultural Alexandre Bóveda e mais a Asociación de Escritoras en Lingua Galega a xornada, con varias previas, que están a preparar en honra do do escritor Xabier Puente Docampo (Rábade, 1946 – A Coruña, 2018).
 

Morre o poeta Manuel Vilanova, o renovador silencioso
Autor do visionario 'E direi-vos eu do mister das cobras'

Morre o poeta Manuel Vilanova, o renovador silencioso

No medio da década dos 70, a poesía galega viviu a axitación propia dunha mudanza de época. Os manuais sinalan en primeiro lugar Con pólvora e magnolias (1976), de Ferrín, e títulos de López-Casanova ou Afonso Pexegueiro, como fitos. Pero houbo outros. Manuel Vilanova, que morreu esta cuarta feira aos 74 anos, foi talvez o máis discreto e, á vez, un dos máis radicais poetas contemporáneos.  
 

Manuel Rivas recibe o premio de Lingua Nai de Ostana en Italia
O galardón recoñece autoras en linguas minorizadas

Manuel Rivas recibe o premio de Lingua Nai de Ostana en Italia

Manuel Rivas (A Coruña, 1957) será o segundo autor en galego que recibe o Premio Internazionale de Scritture in Lingua Madre de Ostana. O galardón distingue escritoras e escritores en “lingua materna”, linguas de pequenos territorios ou minorizadas.
 

O inspector Leo Caldas regresa á ría de Vigo
Sae á venda 'O último barco', terceira novela de Domingo Villar

O inspector Leo Caldas regresa á ría de Vigo

O inspector Leo Caldas e o seu axudante aragonés Rafael Estévez cruzan a ría. A de Vigo. Porque en Tirán (Moaña) reside Mónica Andrade, profesora de cerámica que faltou a unha comida familiar e á que o seu pai busca con certa reserva. Eis a apertura de O último barco, a terceira novela de Domingo Villar que sae á venda este 6 de marzo, cuarta feira.
 

Lembrar Luísa Villalta, poeta “de inequívoca pegada feminista”
Xornada en Compostela o 6 de marzo

Lembrar Luísa Villalta, poeta “de inequívoca pegada feminista”

Cando morreu, en 2004, a poeta Luísa Villalta deixaba catro libros de poemas. Tamén varios ensaios, entre eles O outro lado da música, a poesía (A Nosa Terra, 1999), que reflexionaba sobre as súas dúas grandes paixóns. O Centro Ramón Piñeiro lémbraa este 6 de marzo na xornada Palabra de Muller, en Compostela.
 

A Escola Municipal de Teatro de Vigo adapta 'Chamádeme Simbad', de Francisco Castro
Estrea o 29 de abril

A Escola Municipal de Teatro de Vigo adapta 'Chamádeme Simbad', de Francisco Castro

Chamádeme Simbad (Galaxia, 2009) é un dos títulos de máis éxito de entre a prolífica obra de Francisco Castro (Vigo, 1966). O libro, publicado nunha colección infantil, reflexiona sobre a memoria e a enfermidade. O 29 de abril estréase a versión teatral, no auditorio de Vigo, a cargo da Escola Municipal de Teatro.
 

O poeta chileno Raúl Zurita inaugura a residencia literaria promovida por Yolanda Castaño
27 de febreiro na Coruña

O poeta chileno Raúl Zurita inaugura a residencia literaria promovida por Yolanda Castaño

A Residencia Literaria 1863 é o último proxecto da polifacética escritora Yolanda Castaño. A internacionalización da literatura galega e a promoción da escrita creativa, os seus motores. Para inaugurala, contará cun dos poetas de maior relevo de Latinoamérica, o chileno Raúl Zurita (Santiago de Chile, 1950). Recitará este 27 de febreiro, ás 18.00 horas, na sede do proxecto, na Coruña.