literatura
A tradución ao castelán de 'Seique', mellor ficción para as librarías de Madrid
Narración de Susana Sánchez Arins

A tradución ao castelán de 'Seique', mellor ficción para as librarías de Madrid

Seique (Através, 2015) é unha non ficción que xoga a ser ficción pero que conta unha verdade. A primeira obra narrativa de Susana Sánchez Arins (Vilagarcía de Arousa, 1974) trata da posguerra, é dicir, das consecuenciais sociais e políticas da instauración do fascismo na Galiza. Faino atravesada de dúbidas e incertezas, incoprora todo tipo de materiais, de coplas a ensaios, de contos a refráns. A súa tradución ao castelán, Dicen, acaba de ser premiada pola librarías de Madrid como mellor ficción.

 

O infinito amor de Gerald Durrel polo reino animal
'Os secuestradores de burros', en galego

O infinito amor de Gerald Durrel polo reino animal

O escritor inglés Gerald Durrell (1925-1995) viviu desde cativo entre animais. A tenra e divertida triloxía de Corfú, que comeza con A miña familia e outros animais (1956), certifícao: estas memorias de infancia na illa grega do mar Xónico están decisivamente atravesadas pola súa relación cos animais. A súa obra de ficción tamén e así o amosa a noveliña Os secuestradores de burros, agora en versión galega do tradutor Moisés Barcia.
O Consello da Cultura recomenda aproveitar “a apertura do mercado literario británico”
Internacionalización da literatura

O Consello da Cultura recomenda aproveitar “a apertura do mercado literario británico”

Aproveitar “a apertura do mercado editorial británico á tradución de narrativa para público adulto” é unha das conclusións centrais do seminario sobre internacionalización da literatura galega en tradución ao inglés organizado polo Consello da Cultura Galega o pasado xuño. Ademais, a institución recomenda “mudar o sistema” e ofrece unha esquemática proposta ao respecto.
Os editores galegos do libro maldito de Peter Handke

Os editores galegos do libro maldito de Peter Handke

Preguntando entre bágoas recolle cinco textos de Peter Handke, premio Nobel de literatura en 2019, a medio camiño entre o dietario, o ensaio, o xornalismo contrario aos seus usos dominantes e unha escrita híbrida, sempre realista. O subtítulo expón o seu contido: “Apuntamentos sobre Iugoslavia baixo as bombas e arredor do Tribunal da Haia”. Foi un dos seus volumes malditos e da súa edición en castelán encargáronse dous galegos.
As orixes galegas de Luís Camões

As orixes galegas de Luís Camões

É fillo do exilio galego do século XIV. Descendente dun daqueles cincocentos rebeldes que, por loitar contra Castela, se viu na obriga de refuxiarse en Portugal.
Samuel Solleiro: escribir a verdade espida
O escritor volve á poesía con 'O mundo dos vivos'

Samuel Solleiro: escribir a verdade espida

“Non creo que escriba nunca aquela novela tan rara sobre transplantes de estómago [...] Non creo que faga un diario. Agora teño que traballar. Se fose rico, escribiría. Se fose de familia rica, escribiría”. E, porén, Samuel Solleiro (Tui, 1982), unha das máis brillantes voces da literatura galega actual, escribe, neste caso o poema en prosa Piscinas de whiskey, piscinas de café con leite, incluído no seu novo libro, O mundo dos vivos.

Só un Peter Handke en galego
O austríaco e a polaca Tokarczuc, Nobel de literatura

Só un Peter Handke en galego

En Don Xoán (contado por si mesmo), Peter Handke volve sobre a figura do libertino e preséntao cunha nova luz, a que cadra xustamente coa súa propia literatura: confusión, lindes difusas, certo pesimismo existencial. En tradución de Luís Fernández Rodríguez, é a única obra do premio Nobel 2019 en galego.
Que facer coa literatura

Que facer coa literatura

A reentrada ao curso literario serve a críticas, autoras e editoras para reflexionar sobre o estado das letras e as súas necesidades inmediatas. Défices estruturais, debates estéticos e perspectivas sistémicas son algúns dos temas que preocupan no sector. Eis un estrato da peza publicada no número 366 do semanario en papel.
De Iraq a Marín na apertura do novo ciclo Poetas Di(n)versos
7 de outubro na Coruña

De Iraq a Marín na apertura do novo ciclo Poetas Di(n)versos

Manal Al-Sheikh naceu en Nínive. Pero a segunda Guerra do Golfo enviouna ao exilio en Noruega. Desde a distancia continuou a construír unha das obras máis prestixiosas da poesía iraquí contemporánea. Este 7 de outubro recitará na Coruña canda a galega Lara Dopazo (Marín, 1985), potente voz da poesía galega última.
Rompente, poesía e insolencia
O grupo reúnense en Vigo 40 anos despois

Rompente, poesía e insolencia

Galiza espreguizábase após 40 anos de ditadura. Nas rúas decidíase entre ruptura e reforma. Nos escritorios dos poetas tamén. O grupo Rompente, cuxo núcleo formaban Antón Reixa, Manuel M. Romón e Alberto Avendaño, axiña tomou partido. E, como de deduce do seu nome, non o fixeron pola reforma. Os nenos terríbeis da poesía galega reúnense esta sexta feira, 4 de outubro, por primeira vez en catro décadas. Será dentro do Festival Kerouac.
A poesía de Carvalho Calero volve ás librarías
Através edita unha antoloxía do autor

A poesía de Carvalho Calero volve ás librarías

Ricardo Carvalho Calero (Ferrol, 1910-Compostela, 1990) responde con exactitude á figura do polígrafo. Escritor profundo, brillante e tamén polémico sobre materias variadas e en rexistros diversos, foi ademais poeta de singular voz. A súa poesía levaba anos fóra do mercado e agora regresa ás librarías da man de Através Editora.
O berro afogado de Fiz Vergara Vilariño
Unha antoloxía rescata a obra do poeta louzarín

O berro afogado de Fiz Vergara Vilariño

Fiz Vergara Vilariño (1953-1997) foi un deses poetas que constrúen un mundo propio. E fano cos materiais que teñen máis a man, no seu caso a terra da Lóuzara Xabreira, a soidade existencial, o berro afogado. Non abundan, pero ás veces deveñen emblemas. Outras non e a desmemoria aprópiase da súa obra. Parece o caso de Vergara Vilariño, cuxa poesía rescata agora a antoloxía Non deixes que a tardiña me sorprenda.
 O antiheroe de Isaac Bashevis Singer
O máis célebre autor en yiddish, traducido ao galego

O antiheroe de Isaac Bashevis Singer

Yasha é un mago de sona e talento que percorre a Polonia de finais do século XIX. Escapista, é quen de saltar barreiras ou abrir cadeados. E así vive ademais cando está fóra da escena. Este é o argumento de O mago de Lublin, novela orixinal de 1960 obra de Isaac Bashevis Singer, o máis célebres dos autores de lingua yiddish. Agora ve a luz en galego.
Un mapa literario do Cunqueiro serodio
Libro de artigos no 'Faro de Vigo'

Un mapa literario do Cunqueiro serodio

Un artigo publicado por Álvaro Cunqueiro o 6 de xaneiro de 1974 no Faro de Vigo incluía toda unha declaración de intencións, case unha manda: “E, naturalmente, con ese fondo de tristura que é o grande luxo que soio poden permitirse os mozos, e que pra adulto usado como o que estas liñas escribe, sería como a recomendación da ialma, en vésperas da morte”. A este Cunqueiro serodio e con todo vital salvábao tamén a literatura, como se deduce da compilación No obradoiro do fabulador, á que pertence o texto citado.
17 poetas no xardín de medio lado
A editorial Urutau celebra nun libro tres anos entre Galiza e Brasil

17 poetas no xardín de medio lado

“as agullas dos eólicos / cosendo o tempo // as nubes / túmulos sagrados / coroando as montañas”, escribe Rebeca Baceiredo en Vésperas. É un dos poemas de Libro de horas (Urutau, 2019) e Baceiredo, unha das 17 autoras que reúne Un xardín de medio lado, subtitulado 17 poetas da Urutau na Galiza. Que cose non o tempo, senón dúas beiras do mundo galego portugués, Galiza, Portugal e Brasil.
Éric Vuillard e o peche da trioloxía de Pippi Mediaslongas, novidades de Faktoría K
Outono editorial

Éric Vuillard e o peche da trioloxía de Pippi Mediaslongas, novidades de Faktoría K

A orde do día foi un dos últimos fenómenos literarios recentes. A novela do francés Éric Vuillard remexía no pasado nazi e ofrecía unha ollada distante da oficial: puña o foco sobre as complicidades das democracias co III Reich e o papel do gran capital no ascenso de Hitler. Faktoría K publicouna en galego o pasado ano. Agora recunca en Vuillard con A batalla de Occidente.
A literatura que vén do frío
Nace o selo Esplanadi dedicado á narrativa finlandesa

A literatura que vén do frío

É da man do xornalista Roman Schatz (Überlingen, Alemaña, 1961) que Dende Finlandia con amor achega, en apenas un cento de páxinas, a outra face do país escandinavo. Monllo de artigos “lixeiros, hilarantes e mesmo ferintes desde o punto de vista do migrante que sofre o choque de culturas”, o volume inaugura Esplanadi, o novo selo da editorial Rinoceronte dedicado exclusivamente á literatura finlandesa traducida ao galego.
Carvalho Calero protagoniza o outono editorial de Laiovento

Carvalho Calero protagoniza o outono editorial de Laiovento

O indiscutíbel protagonista da reentrada literaria en Laiovento será Ricardo Carvalho Calero (Ferrol, 1910 – Compostela, 1990). O escritor e profesor ao que a Real Academia Galega dedicará o Día das Letras o ano que vén centra catro dos títulos, en realidade reedicións revisadas, programados pola editorial para este outono.
Xerais publica as novas obras de María Reimóndez, Angueira ou García Teijeiro
Outono editorial

Xerais publica as novas obras de María Reimóndez, Angueira ou García Teijeiro

O Ciclo dos Elementos, proxecto narrativo en que María Reimóndez (Lugo, 1975) tece “un espazo literario poboado por personaxes que, coma na vida, ás veces xunta a casualidade pero que se manteñen unidas sobre todo pola vontade”, coñecerá este outono un novo episodio: As estacións do lobo. É unha das novidades que prepara Xerais para a reentrada dun curso literario en que haberá tamén entregas de Anxo Angueira, Antonio García Teijeiro ou Eli Ríos.
Existencialismo antes do existencialismo
O clásico 'Inferno' de Barbusse, en galego

Existencialismo antes do existencialismo

O seu nome representou como poucos o arquetipo do escritor comprometido na primeira metade do século XX. Militante comunista e defensor da experiencia bolxevique, antes Henri Barbusse (Asniéres-sur-Seine, Francia, 1873-Moscova, 1935) escribira unha obra hoxe clásica e situada entre os predecesores existencialistas: O inferno. Celia Recarey acaba de traducila ao galego.
A escrita experimental de Marcos Abalde procura vías para o cinema
Micromecenado para adaptar 'Canibalismo'

A escrita experimental de Marcos Abalde procura vías para o cinema

Canibalismo (Estaleiro Editora, 2011) foi o primeiro libro publicado por Marcos Abalde (Vigo, 1982). Peza experimental, dalgún xeito inscrita niso que denominan posdramaturxia, a medio camiño entre a poesía radical e o teatro fóra de norma, quedou un pouco á marxe do radar crítico. Agora o colectivo Projeto Jägher quere transformala nunha curtametraxe.
Morre a escritora Toni Morrison, voz de Afroamérica
Gañara o Nobel en 1993

Morre a escritora Toni Morrison, voz de Afroamérica

“Os Estados Unidos nunca deixaron de ser racistas”, declaraba Toni Morrison ao xornal brasileiro Estadão nunha entrevista de 2006. Ao fondo, a catástrofe orixinada polo furacán Katrina e xestión non menos catastrófica do Goberno de Bush. Máis ao fondo aínda, a vontade de redención histórica presente na súa obra. A escritora morreu esta terza feira aos 88 anos.
Os pensamentos despeiteados de Xurxo Borrazás
Recolle en 'Brevedume' 200 páxinas de aforismos

Os pensamentos despeiteados de Xurxo Borrazás

Pensamentos despeiteados titulou o polaco Stanislaw Jerzy Lec un dos libros de aforismos máis celebrado do século XX. Despeiteado por incontrolábel e fóra de norma é tamén o pensamento que Xurxo Borrazás desprega en Brevedume, volume de anotacións destemidas, faíscas lúcidas, lecturas incorrixíbeis e reflexións a contratempo que vén de publicar Galaxia.
Dez libros para a canícula

Dez libros para a canícula

Tempo libre e tempo (atmosférico) favorábel. Esa teórica combinación habilita o verán para dedicar máis horas das usuais á actividade lectora. Velaquí dez obras recentemente publicadas que ben o merecen.

Regresa Alfredo Conde cunha novela escéptica sobre a senectude
Galaxia publica 'Un vento que pasa'

Regresa Alfredo Conde cunha novela escéptica sobre a senectude

Un vento que pasa é “unha esaxeración propia dun vello consentido”. Así resume Alfredo Conde (Allariz, 1945), veterano e premiado novelista, a súa última novela, peza escéptica sobre a senectude. É o seu regreso ás librarías tres anos despois da versión galega do Beato -publicada orixinalmente en castelán- e cinco despois do policial Chovida do ceo.

Xavier Queipo e Ramón Neto presenta o seu libro de poemas a dúas mans
Compostela 11 de xullo

Xavier Queipo e Ramón Neto presenta o seu libro de poemas a dúas mans

Minutos para medianoite (Galaxia, 2019) “esculca na zona iluminada polo foco da luz, ao tempo que estende a circunferencia do misterio que o arrodea”. Son poemas compartidos, escritos por Xavier Queipo (Compostela, 1957) e Ramón Neto (Illa de Arousa, 1975), expatriados en Bruxelas e poetas.

O poeta berciano Juan Carlos Mestre estréase en galego
Publica '200 gramos de patacas tristes'

O poeta berciano Juan Carlos Mestre estréase en galego

Certa crítica cualifica a súa poesía de surrealista, mais Juan Carlos Mestre (Vilafranca do Bierzo, 1957) adoita matizar e explica que cada verso seu nace “da interiorización dunha experiencia vital”. De atender ao poeta, diríase que a vida o levou á lingua galega. Neste idioma estréase con 200 gramos de patacas tristes (Espiral Maior, 2019).

Emma Pedreira narra "íntima e feroz" as encrucilladas das mulleres
'As fauces feroces' é o seu novo libro

Emma Pedreira narra "íntima e feroz" as encrucilladas das mulleres

“Mamá morrerá mañá”. Así, directa e brutal, comeza As fauces feroces, a última novela de Emma Pedreira (A Coruña, 1978). Nova mostra de narrativa fragmentada, expresión reducida e apertura poética, o libro, di a editorial, “entre a ficción e a realidade histórica, enlaza unha reflexión actual sobre a relación nai-filla co histórico proceso á monxa italiana Benedetta Carlini durante a Contrarreforma”.

“En Cuba os galegos fixemos cousas que aquí non podiamos: saber quen somos”
María Xosé Porteiro publica 'Sándalo', novela sobre a emigración

“En Cuba os galegos fixemos cousas que aquí non podiamos: saber quen somos”

Dous séculos de historia compartida entre Cuba e Galiza percorren as páxinas da segunda novela de María Xosé Porteiro (Madrid, 1952). Mais a perspectiva non é exterior: a propia escritora viviu na illa até os 14 anos e defende con vehemencia a participación das galegas “na construción das sociedades latinoamericanas actuais”. Sobre a grande epopea migratoria trata Sándalo (Galaxia, 2019).

Xerais recupera 'Antón e os inocentes', novela que Ferrín escribiu na cadea
A obra estaba descatalogada

Xerais recupera 'Antón e os inocentes', novela que Ferrín escribiu na cadea

Méndez Ferrín escribiu Antón e os inocentes, a súa terceira novela, “no lugar sórdido no que 'toda incomodidad tiene su asiento”. Así o di, con ecos quixotescos, a dedicatoria inicial. Ese lugar sórdido é El Dueso, onde o autor foi recluído entre 1969 e 1971. Historia de iniciación que sucede nos ambientes proletarios do Vigo dos 50, publicouse por primeira vez en 1976. Fóra de catálogo desde hai anos, Xerais recuperaa en edición do poeta e filólogo Antón Blanco.

Pilar Pallarés, Escritora na súa Terra da AELG
Sábado 29 de xuño

Pilar Pallarés, Escritora na súa Terra da AELG

A poeta Pilar Pallarés (Culleredo, 1957) ten un ritmo demorado de publicación, Apenas cinco libros en 30 anos. Porén, a súa obra conta entre as máis determinantes da poesía galega recente. Este sábado, 29 de xuño, recibe o recoñecemento dos seus colegas: a Asociación de Escritoras en Lingua Galega distínguea como Escritora na súa Terra.

A novela que inspirou 'Blade Runner' publícase en galego
Primeira tradución de Philip K. Dick

A novela que inspirou 'Blade Runner' publícase en galego

Aínda que en vida non foi un escritor excesivamente recoñecido, sobre todo en comparación coa súa fama póstuma, Philip K. Dick é un dos autores máis influentes na literatura contemporánea de varias linguas. A súa ciencia ficción paranoide con recado humanista, político, chega agora ao galego coa tradución de Soñan os androides con ovellas eléctricas?, a novela que inspirou o filme Blade Runner (1982).

Chus Pato: poemas sobre a vida contraria á mercadoría
'Un libre favor' é o seu décimo primeiro libro

Chus Pato: poemas sobre a vida contraria á mercadoría

Son voces que cantan á igualdade, refugan a idea de propiedade, pensan a vida como antítese da mercadoría. Atravesan tecidos vexetais, edificios que vibran, ao fondo os faros, deuses, pedras, os animais, incluídos os sapiens. Un libre favor (Galaxia, 2019), décimo primeiro libro de Chus Pato, explora ademais o que a autora denomina “contención do eu autorial” na escrita.

Unha canle trinacional para a poesía
O editor da galego brasileira Urutau reivindica a literatura como apertura ao diferente

Unha canle trinacional para a poesía

En Se calhar não é o tempo o que importa, a poeta Eli Ríos (Londres, 1976) afonda na investigación formal que iniciara en Culpable (Xerais, 2017). O poema estala e incorpora todo tipo de materiais, os ritmos desfigúranse, hai onirismo e ataques frontais ás escravitudes da vida cotiá. É, ademais, un dos últimos títulos de Urutau, recente e activa editora galego brasileira cuxa sección na Galiza dirixe Wladimir Vaz.

"A literatura ten que axudar a comprender a sociedade en que vivimos"
Entrevista a Ledicia Costas

"A literatura ten que axudar a comprender a sociedade en que vivimos"

Merlo é unha pequena vila ao pé dunha cidade marítima. A esa localidade acaba de se mudar Emma Cruz, profesora de Dereito Penal. O que semellaba o lugar ideal para fuxir das pantasmas dunha ruptura amorosa axiña escurece: fanse 25 anos da desaparición de dúas nenas, as irmás Giraud. A partir desta secuencia, Ledicia Costas (Vigo, 1979) desata Infamia (Xerais, 2019), un thriller por intres asfixiante sobre culpa, violencias, opresión estrutural, silencio, amor. Escrita cun estilo cruzado de razadas poéticas, a segunda novela de Costas para o lectorado adulto xa é éxito de vendas: a segunda edición tardou apenas dúas semanas. Eis un extracto da entrevista publicada no número 350 do semanario en papel Sermos Galiza.

Rosalía de Castro e as pantasmas do seu século
Reedición de 'El primer loco'

Rosalía de Castro e as pantasmas do seu século

A obra de Rosalía de Castro atravesa fulgurante as encrucilladas político sociais da súa época. E da época por vir. Intempestiva e radical como toda literatura importante, a súa quinta e última novela, El primer loco (1881), é mostra acabada desa condición. Unha nova edición, precedida por un denso e orixinal estudo dos profesores Germán Labrador e María do Cebreiro Rábade, confírmao.

Axóuxere Editora convoca as súas residencias para escritoras e pensadoras en Rianxo

Axóuxere Editora convoca as súas residencias para escritoras e pensadoras en Rianxo

“Os procesos de escrita literaria así como a propia tarefa do pensar requiren espazos e tempos axeitados para provocar esa intensidade que dá a nacer a obra creativa, espazos e tempos liberados de obrigas e determinantes externos”. Nesa filosofía basea Axóuxere Editora a convocatoria das residencias de escritoras e pensadoras, que organiza co apoio do Concello de Rianxo e a Deputación da Coruña.

Un poema esquecido de Celso Emilio Ferreiro en homenaxe a Manuel Antonio
Publicado en La Noche en 1960

Un poema esquecido de Celso Emilio Ferreiro en homenaxe a Manuel Antonio

A Manuel Antonio; sempre no mar é un poema esquecido de Celso Emilio Ferreiro. Non se trata dun inédito, dado que se publicou o 24 de agosto de 1960 en La Noche, mais si descoñecido. Non aparece recollido na Poesía Galega Completa (Xerais, 2004) nin nos máis antigos tres tomos da Obra completa (Akal, 1978-1981). Exhumouno o crítico e ensaísta Xesús González Gómez.

A segunda vida de 'Estirpe'
O Concello de Redondela reedita o fundamental libro de Ferrín

A segunda vida de 'Estirpe'

Era 1994 e Europa entraba en fase histórica descoñecida. O esboroamento do bloque do leste modificábao todo. O poeta, en todo caso, decide contradicir o curso dos acontecementos e homenaxea Fidel Castro. Escribe unha pregaria polos labregos desposuídos de terra e casa -si, en 1994-. Lembra mods e rockers na súa mocidade. O poeta chámase Xosé Luís Méndez Ferrín e o libro, Estirpe. O Concello de Redondela reedítao 25 anos despois.

Morre aos 96 anos a “indómita” escritora portuguesa Agustina Bessa-Luís

Morre aos 96 anos a “indómita” escritora portuguesa Agustina Bessa-Luís

“Indómita”, “rebelde”, “perversa”, “insolente” son algúns dos adxectivos escollidos pola prensa portuguesa para retratar a escritora Agustina Bessa-Luís, vulto ineludíbel da literatura do país que morreu esta segunda feira, 3 de xuño en Porto, aos 96 anos. A autora da fundamental A Sibila (1953) deixa unha valoradísima obra narrativa.
 

Como escribir a seis mans
Un volume recolle contos do obradoiro literario de Rianxo

Como escribir a seis mans

A man do escritor Antón Riveiro Coello (Xinzo de Limia, 1968) dirixiu, entre setembro e outubro do pasado ano, un obradoiro de creación literaria en Rianxo. O resultado tanxíbel chámase Liñas compartidas e colleita textos de 22 autoras e autores que participaron na iniciativa. Algunhas das narracións escritas a seis mans.