memoria
Rescatar Ben-Cho-Shey
López-Barxas reúne cartas e recordos do intelectual

Rescatar Ben-Cho-Shey

«Hai persoeiros en que a vida é tan importante como a súa obra. Acontece, para min, con Castelao. Noutros, como Losada Diéguez, fundamental para a estrutura da Xeración Nós a vida é mesmo máis importante que a obra.  Este é tamén, sen dúbida, o caso de Ben-Cho-Shey. Eu quero chamar a atención sobre a importancia da súa vida». Velaí, a xeito de síntese, a tarefa central que se marcou Francisco López-Barxas (Padrenda, 1952) no seu libro Ben-Cho-Shey inédito (Auga Editora e Deputación de Ourense, 2019), un volume que tamén pretende ser unha operación de rescate.
O mal tempo libra a Illa de San Simón de acoller a "insultante" festa do Samaín

O mal tempo libra a Illa de San Simón de acoller a "insultante" festa do Samaín

As precipitacións, nubes e altas temperaturas mínimas que Meteogalicia prevé para este 31 de outubro son, segundo a organizadora, o único motivo da cancelación da festa de Samaín que a naviera Nabia organizara e publicitara para esa noite na illa de San Simón co aval da Xunta, unha celebración que levantou desde o seu anuncio unha treboada de indignación nas asociacións da memoria
Familiares de vítimas, contra converter San Simón en “parque de atraccións”
Esixen a Feixoo que impida celebrar o Samaín na illa

Familiares de vítimas, contra converter San Simón en “parque de atraccións”

Entre 1936 e 1943, a illa de San Simón, na ría de Vigo, foi un campo de concentración fascista. Por el pasaron arredor de 6.000 persoas, republicanas, galeguistas, anarquistas, comunistas, socialistas. Ese é o escenario elixido pola empresa navieira Nabia para celebrar, con permiso do Goberno galego, a noite de Samaín este 31 de outubro. Familiares de represaliadas amosaron o seu rexeitamento e esixen a Feixoo que impida a festa.
OPINIÓN

Terror en San Simón

Unha empresa privada autorizada pola Xunta de Galiza, a navieira Nabia, organiza na noite do xoves 31 de outubro unha “noite de terror” na Illa de San Simón para celebrar a festa do Samaín. Presentado como unha actividade lúdica e educativa, o evento inclúe unha cea nun dos...

Martiño Ferreiro Álvarez, o cerdedense que morreu en Mauthausen

Martiño Ferreiro Álvarez, o cerdedense que morreu en Mauthausen

Martiño Ferreiro Álvarez (Quireza, 1892) foi confinado no campo de Argelès-sur-Mer (Pireneos Orientais), no sueste de Francia, após combater o exército franquista, para morrer en Mauthausen.  Eis un estrato da peza publicada no número 369 do semanario en papel Sermos Galiza.  
A Xunta defende a festa de Samaín na illa de San Simón

A Xunta defende a festa de Samaín na illa de San Simón

A Administración sostén que a actividade é de carácter “familiar, educativo e formativo, e que está deseñada especificamente para poñer en valor o legado histórico e cultural da illa”, alporizando as asociacións da Memoria, que a acusan de “falta de criterio” e de “frivolizar” cos mortos da represión.

Cea e festa de Samaín na Illa da Morte
“ALDRAXE” Á MEMORIA DAS VÍTIMAS EN SAN SIMÓN

Cea e festa de Samaín na Illa da Morte

“Indignación” ante a celebración na véspera de Defuntos dunha algueirada organizada na illa de San Simón pola empresa Nabia, coa conivencia da Xunta de Galiza, e que as asociacións da Memoria consideran “unha falta de respecto nun lugar onde tiveron lugar torturas, cativerios e asasinatos”.

Fraga segue a ser fillo predilecto da Coruña oito meses despois de aprobarse a súa retirada

Fraga segue a ser fillo predilecto da Coruña oito meses despois de aprobarse a súa retirada

O Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa da concelleira Avia Veira, rexistra unha pregunta ao Goberno local sobre cando ten pensado dar cumprimento ao acordo plenario do 6 de maio de 2019, no que cos votos a favor do propio BNG, PSOE e Marea Atlántica aprobouse a retirada dos títulos e dignidades concedidos en tempos da ditadura ao fundador do Partido Popular e tamén ao ex ministro franquista Laureano López Rodó.

As orixes galegas de Luís Camões

As orixes galegas de Luís Camões

É fillo do exilio galego do século XIV. Descendente dun daqueles cincocentos rebeldes que, por loitar contra Castela, se viu na obriga de refuxiarse en Portugal.
O BNG lembra os Mártires de Nebra en Porto do Son

O BNG lembra os Mártires de Nebra en Porto do Son

Cinco mortos e 31 feridos pola Garda Civil o 12 de outubro de 1916: eis o resultado dos sucesos de Nebra, en Porto do Son, que este sábado conmemorou o BNG cun acto no lugar en que interviron o veciño Santi Suárez, a concelleira nacionalista Patricia Torrado e mais o candidato ao Congreso pola Coruña Néstor Rego.
O tango triste de Matilde Villaverde

O tango triste de Matilde Villaverde

“Sus ojos se cerraron y el mundo sigue andando/ su boca que era mía ya no me besa más”, di o tango de Carlos Gardel que a pontevedresa Matilde Villaverde cantaba na emigración arxentina lembrando aquel primeiro mozo, o pai da súa filla, que marchara de Marcón para loitar no bando republicano, e do que nunca máis logrou saber… Eis un extracto da peza publicada no número 365 do semanario en papel Sermos Galiza.
Homenaxe ás persoas represaliadas na conca do Eo en 1936
6 de outubro en Santiso de Abres

Homenaxe ás persoas represaliadas na conca do Eo en 1936

Clemente Amago fundou o Partido Socialista en Santiso de Abres, na actual beira asturiana do río Eo. Era 1931, ano da instauración da Segunda República. Cinco anos despois, agochábase dos falanxistas, que finalmente o atoparon un 22 de setembro. O seu cadáver aínda hoxe está desaparecido. Será unha das persoas homenaxeadas na localidade o vindeiro domingo 6 de outubro nun acto organizado por Memoria da Mariña.
Sobre a cultura galega na longa noite de pedra
Presentación en Compostela do monográfico de 'Terra e Tempo'

Sobre a cultura galega na longa noite de pedra

O movemento cultural galego. 1961-1976 é o título co que a revista Terra e Tempo repasa o activismo cultural durante a longa noite de pedra franquista. Trinta e dúas autoras escriben sobre 25 asociacións culturais nun volume que se presentará en Compostela a vindeira cuarta feira, 17 de setembro, ás oito e media do serán.
Viva a república, abaixo os consumos: a revolta coruñesa de 1886

Viva a república, abaixo os consumos: a revolta coruñesa de 1886

Nas primeiras semanas de setembro de 1886, a comarca coruñesa será testemuña dunhas importantes protestas. Esporeada pola forte crise económica e unha política fiscal inxusta a cidadanía tomou as rúas, ergueu barricadas, queimou os símbolos da tiranía, enfrontouse á forza pública e morreu.  Xosé Vidal e Ramón González finaron no marco dunhas protestas que deixaron ducias de feridas.
Dous anos da irrupción da memoria galega no Pazo de Meirás
19 de Meirás segue agardando polo xuízo

Dous anos da irrupción da memoria galega no Pazo de Meirás

Tal día como hoxe un grupo de nacionalistas e demócratas entraba no Pazo de Meirás para esixir a devolución ao pobo de todo o patrimonio espoliado por Franco e que aínda continúa en mans da familia do sanguinario ditador. Era 30 de agosto de 2017 e esta acción de protesta costou a 19 nacionalistas unha denuncia por parte da familia Franco que aínda está pendente de xuízo e pola que se lles pide 13 anos de cadea e máis de 500.000 euros de multa.

Europeos no Tíbet

Europeos no Tíbet

Até comezos do século XVII os europeos non tiveron aceso ao Tíbet. Foron misionarios portugueses os que chegaran por vez primeira a aquelas terras, partindo da misión de Goa.

Antonio de Monserrat, catalán de orixe mais formado cos...

 Quince anos sen Manuel María
A Irmandade conmemora o cabodano do poeta

Quince anos sen Manuel María

A Irmandade Manuel María conmemora o vindeiro 8 de agosto 15 anos do pasamento de Manuel María. Farao cunha xornada con epicentro en Outeiro de Rei, lugar natal do poeta en 1929, e título Memoria da Chaira Enteira.
A historia das "mulleres do monte"
Eira das Mouras

A historia das "mulleres do monte"

Glosamos a figura do valdeorrés Xosé Antonio Gurriarán, un dos xornalistas imprescindíbeis da historia da comunicación da Galiza. Autor dun extenso catálogo de libros que dan conta dalgúns dos momentos históricos do século XX, foi un dos profesionais que máis se implicou na investigación e o estudo da memoria histórica. Eis un extracto da información, publicada no número 360 do semanario en papel Sermos Galiza.
'Avelina Valladares Núñez', por Xoán Costa

'Avelina Valladares Núñez', por Xoán Costa

No próximo mes de outubro, o día 23, restan menos de dous meses, fanse cento e noventa e catro anos do nacemento de Avelina Valladares Núñez. Era o ano 1825. Presentada sempre como irmá de Marcial (mesmo na nota necrolóxica) cómpre lembrala por ser, aínda...

“O presente manca a quen procura verdade, xustiza e reparación”
Intervención de Amalia Bóveda este 17 de agosto

“O presente manca a quen procura verdade, xustiza e reparación”

Amalia, a única filla viva de Alexandre Bóveda, foi a encargada da máis emocionante das intervencións no acto do Día da Galiza Mártir organizado pola fundación que leva o nome do galeguista asasinado en 1936 e o Concello de Poio. “Este presente manca a quen procura verdade, xustiza e reparación”, afirmou nun breve e contundente discurso ao que Sermos Galiza tivo acceso.
OPINIÓN

Temos que falar

No ano 2007 o Concello editou un libro pagado por aquel goberno de coalición PSdeG-BNG chamado Bipartito, onde se contaban os feitos, setenta e un anos calados, dos once asasinatos con motivo do “Glorioso Alzamiento Nacional”. Houbo unha presentación oficial na Casa de...

OPINIÓN

Editorial #Sermos359: A memoria como alicerce de futuro

En vésperas do Día da Galiza Mártir, unha xornada eminentemente reivindicativa e de reparación das vítimas da represión brutal que padeceu a nación, cómpre valorizar a memoria como unha das pedras angulares coas que entender o presente e construír o futuro. Días como o da...

Os 108 galegos mortos en Mauthausen
O Ministerio de Xustiza publica os seus nomes

Os 108 galegos mortos en Mauthausen

Cento oito nomes. Eis o rastro dos galegos mortos no campo de concentración de nazi de Mauthausen-Gusen, en Austria. O Ministerio de Xustiza publicou o rexistro no Boletín Oficial do Estado desta sexta feira, 9 de agosto. Os galegos figuran entre o total de 4.427 vítimas nadas no Estado español.
O BNG esixe ante a ONU a prohibición de oito fundación franquistas

O BNG esixe ante a ONU a prohibición de oito fundación franquistas

No Estado español existen oito fundacións que defenden a ditadura. Os seus nomes déixano claro: a Francisco Franco, a José Antonio Primo de Rivera, a Pro Infancia Queipo de Llano, a Blas Piñar, a Hijas de Millán Astray, a Ramiro Ledesma Ramos, a Serrano Suñer, e a Capitán Cortés. O BNG vén de esixir ante a ONU a súa prohibición.
A Ulloa lembra as represaliadas
Roteiro o 11 de agosto

A Ulloa lembra as represaliadas

Na Volta do Ludeiro, no termo municiapl de Palas de Rei, apareceron no verán de 1936 os cadáveres de Camilo Díaz Baliño e Sixto Aguirre. Atila devastaba Galiza. Desa curva na actual estrada que une Lugo e Compostela partirá o domingo 11 de agosto o roteiro en memoria “das persoas fusiladas ou represaliadas” organizado pola Eira da Xoana e a asociación cultural O Galo.
A indagación sobre a memoria histórica de Eloy Enciso competirá en Locarno
Terceira longa do director da aclamada 'Arraianos'

A indagación sobre a memoria histórica de Eloy Enciso competirá en Locarno

Para percorrer os tortuosos camiños da memoria histórica en Galiza, Eloy Enciso viaxou aos límites da luz. Longa noite, a súa terceira longametraxe, explora a guerra e as súas consecuencias, o trauma e os alicerces da ditadura. Construído a partir da escrita de ficción e non ficción, con actores non profesionais, e unha “radical aposta estética”. o filme competirá polo Leopardo de Ouro no prestixioso Festival de Locarno (Suíza).
Iniciativa Galega pola Memoria denunciará en San Simón “a xustiza ao revés” que protexe o franquismo
Homenaxe nacional ás vítimas do franquismo

Iniciativa Galega pola Memoria denunciará en San Simón “a xustiza ao revés” que protexe o franquismo

Até cincocentas persoas xa confirmaron a súa participación na homenaxe nacional ás vítimas do fascismo que cada ano organiza a Iniciativa Galega pola Memoria na Illa de San Simón, antigo campo de concentración franquista, e que se realizará o vindeiro domingo 21 de xullo. Nesta edición denunciarase a “xustiza invertida” que ampara o legado franquista e reprime a quen denuncia os crimes e o espolio da familia Franco.

'Alba de Groria' no Pico Sacro
Sábado 20 de xullo

'Alba de Groria' no Pico Sacro

En 1924 subiu e, 24 anos despois, unha ditadura, unha república, un Estatuto, unha Guerra Civil e un exilio polo medio, regresou a el simbolicamente cando escribía Alba de Goria en Bos Aires. Era o Pico Sacro (Boqueixón). O vindeiro 20 de xullo varias asociacións culturais convocan unha lectura do célebre discurso de Castelao no alto do monte.

Reliquias con denominación de orixe

Reliquias con denominación de orixe

Durante séculos as reliquias, esas partes dun corpo santo, ou de obxectos que estiveron en contacto con el, foron obxecto de veneración. E fonte de poder.

Da historia política da Gallaecia
Investigación de Martín Fernández Calo

Da historia política da Gallaecia

Existen amplas comarcas da historia do territorio hoxe denominado Galiza aínda por percorrer. Por unha delas adentrouse o investigador Martín Fernández Calo: a historia política da Gallaecia. Estado, poder e estruturas políticas na Gallaecia. Séculos II a.C. - VIII d.C. (Blukk, 2019) é o libro que recolle os seus achados e conclusións.

Obradoiro da História leva a Lisboa o seu traballo pola memoria antifascista
A asociación de Ordes expón en Portugal

Obradoiro da História leva a Lisboa o seu traballo pola memoria antifascista

Dirixida polo historiador Manuel Pazos, Obradoiro da História naceu en 1996 “co obxectivo de encher o baleiro cultural crónico da comarca de Ordes”. Máis de dúas décadas despois, o seu constante labor en defensa do patrimonio e pola recuperación da memoria histórica antifascista chegou a Portugal, concretamente a Lisboa.

A veciñanza recupera a memoria do Escolante galeguista de Soutolongo

A veciñanza recupera a memoria do Escolante galeguista de Soutolongo

A peripecia vital de Manuel González é sintomática da maneira en que o século XX, as súas contradicións e os seus horrores, as súas esperanzas e as súas posibilidades, cruzaron Galiza. Mestre de Soutolongo (Lalín), republicano, galeguista, pedagogo, depurado en 1936 e exiliado interior, a súa figura marcou “varias xeracións de mozos da parroquia”, segundo o historiador Manuel Igrexas.

O guerrilleiro Quico, poesía e unha mesa de historiadores, na homenaxe ao Gardarríos
En Mondoñedo e Lourenza o 22 de xuño

O guerrilleiro Quico, poesía e unha mesa de historiadores, na homenaxe ao Gardarríos

Un dos últimos membros vivos da guerrilla antifranquista, Francisco Martínez, Quico, estará este sábado 22 de xuño en Lourenzá para honrar a memoria do Gardarríos e Antonia Díaz, asasinados polo franquismo en 1948. Será apenas un dos ingredientes do programa de actos da “homenaxe popular” organizada na Mariña para lembrar “a loita antifascista”.

Margery Kempe, unha inglesa en Compostela

Margery Kempe, unha inglesa en Compostela

Margery Kempe, inglesa nada cara a 1373 e moi dada a viaxar a calquera parte onde houber unha reliquia, embarcou en Bristol, en xullo de 1417, e após sete días de viaxe desembarcou na Coruña para continuar viaxe a Compostela. A viaxe de volta durou cinco días. En total estivo fóra vinte e seis días, catorce deles en Compostela durante os cais puido pregar á vontade e admirar a bela catedral.

Onde repousan os Reis da Galiza
O Galo e o Concello de Santiago editan un volume colectivo sobre o Panteón Real

Onde repousan os Reis da Galiza

Reivindicar “un símbolo da Terra” que “conxuga particularidades do patrimonio material e inmaterial” da Galiza é o declarado obxectivo do libro colectivo sobre o Panteón Real que vén de publicar o Concello de Compostela baixo a coordinación da asociación cultural O Galo. Cinco autoras e un poema de Otero Pedrayo conforman o volume.

Luís Trigo 'O Gardarríos' e Antonia Díaz, ferreiras dun mundo mellor

Luís Trigo 'O Gardarríos' e Antonia Díaz, ferreiras dun mundo mellor

O 22 de xuño homenaxeamos nas localidades de Vilanova de Lourenzá e Mondoñedo os loitadores antifascistas Luís Trigo Chao, O Gardarríos e Antonia Díaz Pérez, asasinados polo franquismo na madrugada do 24 ao 25 de xuño de 1948. A súa traxectoria militante ao servizo da causa dos máis, a loita firma contra o fascismo nunhas condicións de clandestinidade e as circunstancias da súa morte a mans dos corpos represivos da ditadura abondan para explicar as razóns dun acto que rescata para a esfera pública a memoria resistente de centos de xeracións de mariñaos.

Testemuño dun burgués que se botou ao monte para defender a liberdade
Reedición das memorias do Fresco

Testemuño dun burgués que se botou ao monte para defender a liberdade

Era apenas un feixe de papeis de diversa condición: “Notas, retallos, textos escritos a man aproveitando a envoltura de paquetes de tabaco (picadura), mesmo papeletas do referendo do Estatuto de 1936”. Gardaban unha memoria insólita e terríbel, a de Manuel González Fresco, fuxido ao monte na segunda metade de 1936. Con eles, o xornalista Víctor Freixanes compuxo hai 40 anos un título pioneiro, hoxe de culto e reeditado logo de anos fóra das librarías: O Fresco. Memorias dun fuxido (1936) (Xerais).

Lolita Jaso: A memoria en clausura
De memoria

Lolita Jaso: A memoria en clausura

Resgatamos, a través de imaxes, a figura de María Dolores Jaso Ramírez, sor María Ángeles, máis coñecida como Lolita Jaso, unha das persoas que mellor representou a ética sobre a represaliada cidade de Tui, onde nacera en 1923. Eis un extracto da peza publicada no número 350 do semanario en papel Sermos Galiza.

 Sobre as estruturas políticas da Gallaecia
Libro de Martín Fernández Calo

Sobre as estruturas políticas da Gallaecia

Estado, poder e estruturas políticas na Gallaecia. Séculos II A. C. - VIII D. C. é o libro que presentará esta quinta feira, 13 de xuño, Martín Fernández Calo. En palabras do arqueólogo Francisco Calo Lourido, “un magnífico ensaio con voación globalizadora, dunha madurez infrecuente nun investigador que está comezando a súa carreira científica”.