represion
O martirio de Fernández Casas

O martirio de Fernández Casas

Asasinárono o 20 de agosto de 1936 nunha gabia de Trasanquelos, en Cesuras, un piquete de gardas civís e falanxistas. Deixaba muller e un fillo, Progreso, e unha vida enteira de entrega a Galiza. Mestre, xornalista, escritor, masón, sindicalista e nacionalista de primeira hora, exemplifica unha xeración de galegos a templo completo fanada polo fascismo.

Aranguren Ponte, o garda civil que martirizou Ribadeo

Aranguren Ponte, o garda civil que martirizou Ribadeo

Mentres o pai, o xeneral Xoán Aranguren Roldán, mantivo a fidelidade até o final ao Goberno lexítimo para rematar fusilado na cidade de Barcelona tras a entrada das tropas fascistas, o fillo, o tenente Xoán Aranguren Ponte, atemorizaba a retagarda franquista perseguindo demócratas e mallando nas xentes de ben. Recuperamos a traxectoria de Aranguren Ponte, responsábel do operativo do terror franquista en Ribadeo e nos seus concellos limítrofes.

O comandante Félix, un infiltrado na guerrilla galega

O comandante Félix, un infiltrado na guerrilla galega

Hai setenta anos, o 22 de xuño de 1949, eran asasinados pola acción dun infiltrado nos montes da Penacova en Remesar, Bóveda, os guerrilleiros Bernardo Álvarez Trabajo “O Gasta” e Manuel Fernández Soto “Coronel Benito”. Semanas máis tarde aparecía o cadáver de Elías López Armesto “O Paxariño”, o outro membro do comando que saíu mal ferido da emboscada.

A batalla de Chavaga, 70 anos dun mito

A batalla de Chavaga, 70 anos dun mito

O 20 de abril de 1949 un importante número de efectivos da Garda Civil toman ao asalto dúas vivendas que servían de puntos de apoio a membros da II Agrupación do Exército guerrilleiro de Galiza na localidade monfortina de Chavaga. A acción represiva do franquismo rematará coa morte dunha muller e cinco homes nunha actuación decisiva para o desmantelamento da oposición armada ao fascismo na Ribeira Sacra.

Os campos de concentración da Pobra do Caramiñal
Campos do terror

Os campos de concentración da Pobra do Caramiñal

A apertura dos campos de concentración da Pobra están directamente ligados á política represiva instaurada polo franquismo e particularmente ao avance do exército franquista ao sur do Ebro e á progresiva caída da fronte catalá, que obrigou á posta en funcionamento de novos centros de reclusión e á activación doutros que xa viñan funcionando desde 1937. Eis un extracto da peza, publicada no número 341 do semanario Sermos Galiza.

Xosé Toubes, o crego paseador que dá nome a unha rúa na Coruña

Xosé Toubes, o crego paseador que dá nome a unha rúa na Coruña

Aínda dá nome a unha rúa na Coruña. Resistente ao tempo, á aplicación da lexislación e á falta de vontade de gobernos dunha e doutra cor que non se atreven co fundador da igrexa de San Pedro de Mezonzo. Mais como denunciaba recentemente o activista, investigador da memoria e vítima do franquismo Manuel Monge non é un caso illado senón unha mostra de todo o que fica para construír unha sociedade merecente da consideración de democrática.

Ortiz Neira, mártir civil da Galiza

Ortiz Neira, mártir civil da Galiza

O 24 de marzo de 1932 falecía en Ourense a consecuencia das feridas producidas uns días antes polas balas da Garda Civil mentres participaba nunha xornada de folga o mozo de dezaoito anos Xenaro Ortíz Neira. Afiliado das Mocidades Galeguistas, membro do grupo Ultreia e persoa influída pola tradición heterodoxa do marxismo, milita na lexión dos esquecidos do noso martirioloxio rebelde.

Villalobos, un verdugo en Monforte
REPRESIÓN

Villalobos, un verdugo en Monforte

Foi unha peza chave na represión en Monforte de Lemos. Formado politicamente nas filas daquela dereita católica que señoreaba a política castelá dos anos vinte e trinta non tardou en sumarse ao fascio cando viu en risco os seus privilexios. Defendeunos a morte, e así morte a morte fixo unha exitosa carreira na estrutura do réxime franquista.

Ramoniña, a nena que non estaba na fotografía

Ramoniña, a nena que non estaba na fotografía

A de Ramona é unha historia de raíces amputadas, unha nena querida polo seu pai á que lle roubaron infancia e mocidade. Resgátaa a escritora Marga do Val para Sermos Galiza. Eis un extracto do artigo publicado no número 330 do semanario.

A represión contra o nacionalismo durante o estado de excepción de 1969
50 anos

A represión contra o nacionalismo durante o estado de excepción de 1969

O estado de excepción de 1969, o oitavo que decretaba a ditadura e o primeiro que afectaba a todo o Estado, levouse por diante perto de cincuenta antifranquistas galegos. Uns padeceron cárcere, outros foron torturados en cuarteis e comisarías e tamén houbo quen foi desterrado a centos de quilómetros da súa residencia. Recuperamos cincuenta anos despois a memoria dos militantes nacionalistas represaliados. Eis un extracto da peza publicada no número 330 de Sermos Galiza.

80 anos do asasinato do militante nacionalista Manuel Pérez Losada
A represión en Pereiro de Aguiar

80 anos do asasinato do militante nacionalista Manuel Pérez Losada

Esta por facer a crónica do nacionalismo galego naquel Pereiro de Aguiar que fixo república. A organización da sección local do Partido Nacionalista Republicano de Ourense en Santa Cristina de Vilariño, a constitución das agrupacións do Partido Galeguista en Cobas e Triós, o maxisterio de Ben-Cho-Shey e Manuel Luís Acuña e tamén os asasinatos viles de Antonio Dopazo e  Xoán Blanco Martínez.

Violacións, rapas e humillacións: a represión de xénero

Violacións, rapas e humillacións: a represión de xénero

Con motivo do Día da Galiza Mártir recuperamos a memoria daquelas mulleres que sufriron crimes de xénero durante a represión: agresións sexuais, torturas e vexacións brutais. Aínda que esta modalidade de represión non adoitaba ser obxecto de denuncia por pudor ou vergoña, chegaron até nós testemuños do sadismo sexista. Eis un extracto da reportaxe publicado no número 309 do semanario Sermos Galiza.

Sindicalistas da xustiza denuncian persecución e represión
Chamados a declarar membros da CUT, CIG e STAJ

Sindicalistas da xustiza denuncian persecución e represión

A Fiscalía de Pontevedra e o xulgado de Instrución número 1 da Coruña chamarán a declarar sindicalistas da CUT, CIG e STAJ que participaron na folga da administración de Xustiza entre febreiro e maio deste ano. As traballadoras denuncian “unha campa de persecución” contra as centrais “que non obedeceron á patronal”.
 

A fuga do penal de Iruña: unha evasión que rematou co asasinato de 58 antifascistas galegos
Achegamos a relación completa das vítimas

A fuga do penal de Iruña: unha evasión que rematou co asasinato de 58 antifascistas galegos

O 22 de maio de 1938, perto de 1.000 persoas que se atopaban recluídos no forte de San Kristobal en Iruña, dan comezo ao que o xornal estadunidense The New York Times cualificou como a maior fuga carceraria de Europa. O intento de evasión rematou cunha das maiores matanzas do réxime franquista, nun centro de exterminio no que morreron 96 galegos -58 deles na fuga falida- cuxos nomes recuperamos con motivo do oitenta aniversario dos feitos.

OPINIÓN

Rebeldía galega contra a inxustiza

 

Con este título encétase unha nova oferta editorial creada por Sermos Galiza S. A.. que constitúe o primeiro número da revista De Nós. Monografías con perspectiva galega.

 

O volume inclúe traballos de...

7M, 70 aniversario do asasinato do nacionalista Francisco García Moldes

7M, 70 aniversario do asasinato do nacionalista Francisco García Moldes

O sete de maio de 1948 era asasinado nun café d´O Grove Francisco García Moldes, significado militante do Partido Galeguista desta localidade, na altura comprometido coa loita clandestina contra o réxime franquista. Aproveitamos logo a onomástica da súa morte para arrancar do esquecemento a figura destoutro mártir da loita nacionalista asasinado con tan só trinta e sete anos.

OPINIÓN

“¡Se serán fillos de p…!”

O primeiro que me veu a cabeza, e logo á boca...., ante o vergoñento espectáculo que deu este venres o xuíz Pablo Llerena e os seus “cinco magníficos” mandando ao cárcere aos pacíficos deputados cataláns, ao día seguinte da súa participación no debate de investidura, foron...

A Ribeira Sacra en 1936: os verdugos

A Ribeira Sacra en 1936: os verdugos

Poñemos a ollada na represión da Ribeira Sacra após o golpe de Estado de Francisco Franco. Como exemplo, a cantidade de reclusos do cárcere de Monforte, unha cifra que chegou a sorprender o fotógrafo Erich Andres, un alemán ligado aos servizos secretos nazis. As cifras recollidas nesta análise dan conta da dimensión desta represión. Eis un extracto da peza publicada no Sermos Galiza 287.

Antonio Pedrosa Latas, o fascista que dá nome a un colexio en Viveiro

Antonio Pedrosa Latas, o fascista que dá nome a un colexio en Viveiro

O pleno da corporación de Viveiro terá que decidir en breve se muda o nome do colexio de educación primaria de Celeiro, dando cumprimento á solicitude da comunidade educativa, ou se pola contra mantén a denominación actual, en homenaxe ao dirixente fascista Antonio Pedrosa Latas.

Que a planta creza sa e no seu rego
ENSINO

Que a planta creza sa e no seu rego

O franquismo depurou máis de dúas mil mestras e mestres republicanos nos concellos coruñeses e castigou unha cuarta parte deles. Foron expulsados, trasladadas ou suspendidos durante meses ou anos. Todo o corpo docente sufriu un proceso que empezou no 36 e continuou nos anos corenta. Unha tese doutoral explica o proceso de destrución da escola para instaurar un modelo “que educará as novas xeracións no tradicionalismo e no autoritarismo”. Eis un extracto da reportaxe publicada no Sermos Galiza 272.

OPINIÓN

Que ganhou Espanha o dia 1 na Catalunha?

Entre os argumentos, por dizer-lhe de algum modo, que se estão a empregar desde o mesmo dia 1 para justificar a brutalidade policial na Catalunha, está esse tão soez que di que “ya sabían lo que iba a passar; ahora que no se...

'Os nomes do terror' esgota a súa primeira edición en menos de dous meses
Nas librarías xa a segunda

'Os nomes do terror' esgota a súa primeira edición en menos de dous meses

No lento, asediado e militante proceso de recuperación da memoria histórica de Galiza había unha significativa zona de sombra, a dos nomes dos represores. A primeira tentativa global de deitar luz sobre o particular, Os nomes do terror. Galiza 1936: os verdugos que nunca existiron (Sermos Galiza), vén de esgotar en apenas dous meses a súa primeira edición de 1.800 exemplares.

"En Ordes, a represión foi proporcional á resistencia contra o golpe"
PRESENTACIÓN DE 'OS NOMES DO TERROR'

"En Ordes, a represión foi proporcional á resistencia contra o golpe"

Na súa contribución ao libro colectivo pioneiro Os nomes do terror. Galiza 1936: os verdugos que nunca existiron, o historiador Manuel Pazos Gómez céntrase na comarca de Ordes, onde reside. "Este libro é un chanzo máis dentro da recuperación da memoria histórica", afirma, "e aínda que en Ordes investigamos en diversas frentes desde 1996, é a primeira vez que recompilamos os nomes dos presuntos culpábeis da represión". Pazos participa este venres na presentación de Os nomes do terror en Ordes xunto ao presidente de Sermos Galiza -editora do volume- Xoán Costa e a Eliseo Fernández, un dos coordinadores da obra.

Impunidade e represión fascista nas terras da Mariña luguesa

Impunidade e represión fascista nas terras da Mariña luguesa

Dende a declaración do estado de guerra e o conseguinte levantamento militar contra a República, os golpistas e os seus partidarios comezaron unha implacable persecución e depuración de todas aquelas persoas consideradas desafectas ao movemento...

Os que mataron máis de 100
Os verdugos, con nome

Os que mataron máis de 100

Resístense ao papel. Porén, os seus nomes ficaron gravados a ferro na memoria popular. O historiador Xosé Ramón Ermida Meilán, un dos coordinadores de Os nomes do terror. Galiza 1936: os verdugos que nunca existiron, o último libro editado por Sermos Galiza, ofrece unha panorámica sobre a crueldade nas accións de represión e castigo ás persoas demócratas. Eis un extracto da información publicada no Sermos Galiza 259.

O imperio da roubacha tras o golpe militar: o caso de Tabeirós-Montes

O imperio da roubacha tras o golpe militar: o caso de Tabeirós-Montes

Entre agosto de 1936 e xaneiro de 1937, a bisbarra de Tabeirós- Montes foi escenario dunha sistemática morea de asaltos, secuestros, extorsións e aleivosas violacións de domicilios de antigos esquerdistas, cuxo planeamento apunta a mandos provinciais e locais da Falange. Bota luz sobre estes feitos o historiador Dionisio Pereira.

"Hai que rachar coa idea de que hai un terreo vedado á investigación histórica"
ELISEO FERNÁNDEZ, COORDINADOR DE 'OS NOMES DO TERROR'

"Hai que rachar coa idea de que hai un terreo vedado á investigación histórica"

O historiador Eliseo Fernández, referencia no estudo do franquismo en Galiza, é un dos coordinadores de 'Os nomes do terror' (Sermos Galiza), ademais de autor do artigo sobre a comarca de Ferrol, unha zona especialmente castigada pola represión. Fernández tamén estará na presentación desta obra pioneira que terá lugar o 25 de xullo ás 17 horas no Festigal. 

Os nomes dos verdugos por fin
Novo libro de Sermos Galiza

Os nomes dos verdugos por fin

Está a piques de saír do prelo Os nomes do terror. Galiza 1936: os verdugos que nunca existiron, o primeiro achegamento sistemático ao estudo dos represores na Galiza que racha con este tabú nos traballos da memoria histórica e pon en negro sobre branco os nomes, as causas e as metodoloxías usadas polo terror.

No 80 aniversario do fusilamento de 12 antifascistas na Coruña
A fuxida frustrada da motora Sisargas

No 80 aniversario do fusilamento de 12 antifascistas na Coruña

Hai 80 anos, isto é, en 11 de xullo de 1937, fusilaban unha ducia de demócratas na cidade de A Coruña. Eran un tras doutro: Luís Rufilanchas Salcedo, Manuel Fernández López, Xenaro Ruano Sanxurxo, Francisco Meizoso Veiga, Xosé Santiago García, Domingo Rei Lago, Rotilio Naia Rodríguez, Francisco González Agilde, Arximiro Aradas Leiro, Manuel Rúa Losada, Delfino Liñeira Fraga e Nicolás Veiga Núñez.

OPINIÓN

Uma democracia com sotana e bastão

Observamos que nos nossos dias estão proliferando as denúncias contra os que caricaturam humoristicamente as práticas religiosas católicas, incluso em tempos de subversão efêmera da ordem social e principalmente de crítica dos...

80 anos dos asasinatos e da represión franquista en Cee
A CIG lembra a loita de clases

80 anos dos asasinatos e da represión franquista en Cee

Punta Herminia, na Coruña, foi o escenario en que o 9 de decembro de 1936, ás 7h, se producían os fusilamentos que acababan coa vida de oito sindicalistas da Fábrica de Brens e veciños de Cee ou da comarca. A CIG apela a “resarcir a memoria dos que deron a vida polo pobo, pois son os verdadeiros mártires da liberdade”.

Todo sobre a represión na zona mindoniense

Todo sobre a represión na zona mindoniense

Mañá sexta feira a Casa da Xuventude de Mondoñedo acolle un relatorio sobre a represión na comarca da man dos investigadores Eliseo Fernández e Xosé Ramón Ermida, autor do libro 'Mortos por amor á terra', editado por Sermos Galiza.