rosalia-de-castro
O día grande para as rosaliás
'ABRIDE A FIESTRA'

O día grande para as rosaliás

O Festival 'Abride a Fiestra' na Casa de Rosalía enche este domingo de propostas, actividades e recoñecementos na previa ao aniversario do pasamento de Rosalía de Castro.

Nós Diario estará presente no festival Abride a Fiestra
Esta fin de semana en Padrón

Nós Diario estará presente no festival Abride a Fiestra

O festival Abride a Fiestra realiza a súa segunda edición este sábado 13 e domingo 14 de xullo. Un amplo programa de actividades con música, performances, visitas guiadas, regueifas, feira e moita poesía enchen a grande festa rosaliana. Abride a Fiestra celébrase na Casa-Museo da Matanza, en Padrón, para lembrar o pasamento da poeta nacional e está organizado pola Fundación Rosalía de Castro. Nós Diario estará presente cun posto para difundir o novo proxecto de comunicación de intereses galegos.

'Si o mar tivera varandas', primeiro clip do novo disco de Tino Baz
O traballo preséntase na Guarda on 11 de xullo

'Si o mar tivera varandas', primeiro clip do novo disco de Tino Baz

“Pasa, río, pasa, río, / co teu maino rebulir; / pasa, pasa antre as froliñas / color de ouro e de marfil, / a quen cos teus doces labios / tan doces cousas lles dis”, comeza o poema número 19 de Cantares Gallegos e a letra da primeira canción de Si Cantas, es ti que cantas, o novo disco de Tino Baz.

A fiestra aberta de Rosalía de Castro
Segunda edición do festival na Casa da Matanza

A fiestra aberta de Rosalía de Castro

“Abride a fiestra que quero ver o mar” foron, segundo a versión da súa filla Gala, as últimas palabras de Rosalía de Castro antes de morrer en 1885. Desde o pasado ano, a primeira parte da frase é tamén o nome do festival que, na Casa da Matanza en Padrón, celebra a cultura galega. O 13 e 14 de xullo música, conferencias ou presentacións de libros encherán o lugar.

Rosalía de Castro e as pantasmas do seu século
Reedición de 'El primer loco'

Rosalía de Castro e as pantasmas do seu século

A obra de Rosalía de Castro atravesa fulgurante as encrucilladas político sociais da súa época. E da época por vir. Intempestiva e radical como toda literatura importante, a súa quinta e última novela, El primer loco (1881), é mostra acabada desa condición. Unha nova edición, precedida por un denso e orixinal estudo dos profesores Germán Labrador e María do Cebreiro Rábade, confírmao.

 Aínda Rosalía canta
O cantor guardés Tino Baz musica 11 textos da poeta

Aínda Rosalía canta

Rosalía de Castro escribiu cancións. Desta tese parte o cantor Tino Baz (A Guarda, 1972) para se enfrontar á obra da poeta, enmarcala musicalmente e ofrecer a súa “defensa e divulgación” da mesma. Si cantan es ti que cantas son 11 poemas e un epílogo que Baz ultima estes días nos Baixo Miño Estudios, en Tabagón (O Rosal).
 

Rosalía de Castro na beira do mar
Banda deseñada sobre a poeta e Mugardos

Rosalía de Castro na beira do mar

“Si a vernos, Marica, nantronte viñeras / á festa do Seixo na beira do mar, / ti riras, Marica, cal nunca te riches / debaixo dos pinos do verde pinar”. Este cuarteto de Rosalía de Castro, de Cantares Gallegos (1863), é o xermolo de Rosalía de Festa, unha banda deseñada que explora a hipotética relación da poeta co Seixo, lugar de Mugardos.
 

Do “intenso carácter nacional galego” de 'En las orillas del Sar'
Nova edición crítica a cargo de Anxo Angueira

Do “intenso carácter nacional galego” de 'En las orillas del Sar'

O derradeiro libro de poemas de Rosalía de Castro non foi “unha dimisión”. Ao contrario, o seu “intenso carácter nacional galego” nutre “un salto adiante definitivo” da autora. Desta tese parte o profesor Anxo Angueira na nova edición crítica de En las orillas del Sar (1884).
 

 Final do concurso de recitado de Rosalía en Outeiro de Rei
Sábado 6 de abril na Casa Manuel María

Final do concurso de recitado de Rosalía en Outeiro de Rei

“Potenciar a expresión oral e a creatividade do alumnado a través do coñecemento e o recitado da poesía en galego de Rosalía de Castro e da ampla obra poética de Manuel María” é o obxecto do concurso Rosalía Sempre Viva, que este sábado 6 de abril acolle a súa fase final na Casa Museo Manuel María en Outeiro de Rei.
 

"Rosalía era unha nacionalista"
Francisco Rodríguez, autor da "Análise sociolóxica da obra de Rosalía de Castro"

"Rosalía era unha nacionalista"

Francisco Rodríguez é un activista do rosalianismo, cun entusiasmo que contaxia. Desde hai décadas leva divulgando a figura da única muller que, en todo o mundo, é a figura central dunha literatura. Con motivo do Día de Rosalía, rescatamos a entrevista realizada para o A FONDO "O retorno a Rosalía", publicado no semanario en papel Sermos Galiza do 20 de decembro e que, por motivos de espazo, non vira a luz de maneira íntegra. Rodriguez é o autor da Análise sociolóxica da obra de Rosalía de Castro (AS-PG, 1988), o primeiro grande estudo sobre a figura da escritora.

Como vemos Rosalía
O deseñador Pepe Barro reflexiona sobre a imaxe da poeta

Como vemos Rosalía

“As alegorías nacionais encarnan en imaxes, son formas de muller, o significante dun significado. [...] Na Galiza somos diferentes, quizais un caso único, porque unha muller real, coa súa vida e a súa obra, encarna a nación”. A opinión é do deseñador gráfico Pepe Barro e expona na Rosa da Galiza, un dos textos dedicados a Rosalía de Castro e a súa imaxe incluídos no libro Máis que ver (Xerais, 2018).
 

Rosalía, o pensamento continúa

Rosalía, o pensamento continúa

Figura incuestionábel da literatura europea do século XIX, Rosalía de Castro desenvolveu ao longo da súa vida (1837-1885) un pensamento político e feminista que, cos matices lóxicos do decorrer do tempo, segue plenamente vixente. Este domingo fanse 182 anos do seu nacemento sen que se resentise, nin tan sequera minimamente, a forza coa que expresou os problemas e os anceios da súa terra. O que fora presidente da I República española, Emilio Castelar, definira a súa descomunal obra no limiar de Follas Novas (1880): “As dores de Galiza falan por boca de Rosalía”, afirmación que colide cos febles argumentos da historiografía revisionista, empeñada en amosar unha imaxe nesgada dunha das grandes poetas do XIX. Eis un extracto da reportaxe publicada no número 335 de Sermos Galiza.

O Caldo de Gloria de Rosalía chega máis alá
A inicativa da fundación esténdese

O Caldo de Gloria de Rosalía chega máis alá

“Fixen un caldo de groria / que me soupo que la mar; / fixen un bolo do pote / que era cousa de envidiar”, escribiu Rosalía de Castro en Miña casiña, meu lar. Estes versos serviron á fundación da poeta para, hai dous anos, lanzar a iniciativa Caldo de Gloria, que involucra locais de hostalaría de todo o país e algúns concellos nunha celebración da “épica diaria da supervivencia”.
 

O “triángulo de furias” de Rosalía de Castro
Helena González propón unha antoloxía feminista da poeta

O “triángulo de furias” de Rosalía de Castro

“Isto non é outra escolma. É un reto. O reto de leres como feminista a poesía rosaliana”. Con esta contundencia abre a profesora Helena González Fernández (Vigo, 1967) o limiar a Rosalía feminista, a escolma de poemas de Rosalía de Castro que vén de elaborar para Edicións Xerais. “Deberás disporte a ler desde o 'triángulo de furias”, advirte ao lector.
 

'Cantares Gallegos': os días previos ao 17 de maio de 1863

'Cantares Gallegos': os días previos ao 17 de maio de 1863

Sobre como foi recibido Cantares Gallegos unha vez publicado hai moito escrito; sobre como se anunciou a publicación, ou como diríamos hoxe, como se planificou o lanzamento editorial e se creou o ambiente necesario para a súa comercialización hai menos, por non dicer nada.

"Rosalía ten outra imaxe hoxe"
Entrevista Kathleen March

"Rosalía ten outra imaxe hoxe"

A Kathleen March (Rochester, Nova York, 1949) debésenlle algunhas abordaxes pioneiras sobre a obra de Rosalía de Castro. Ao respecto, esta catedrática de Linguas Modernas na Universidade de Maine confésase seguidora das teses de Francisco Rodríguez e María Pilar García Negro. “A súa maneira de falar de Rosalía como feminista e nacionalista impactou en min”, lembra. Atada a Galiza e á súa cultura desde que nos Estados Unidos recibiu clases dun profesor galego, March foi, entre 1982 e 1985, a primeira presidenta da Asociación Internacional de Estudos Galegos. Eis un extracto da conversa publicada no Sermos Galiza 287.

Revolución rosaliana ao longo da Galiza
DÍA DE ROSALÍA

Revolución rosaliana ao longo da Galiza

Un libro e unha flor polo 24 de febreiro, aniversario do nacemento da máxima figura da literatura galega, Rosalía de Castro. Os estudosos da figura e obra rosaliana Francisco Rodríguez e María Pilar García Negro, o presidente da Fundación Rosalía de Castro, Anxo Angueira, e o máximo responsábel da AELG, Cesáreo Sánchez, explican para Sermos Galiza o significado do 24 de febreiro, un día que nos últimos anos gañou relevancia no almanaque da Galiza.

No Día de Rosalía [Por Xoán Costa]

No Día de Rosalía [Por Xoán Costa]

A celebración do 24 de febreiro como Día de Rosalía parece consolidada. Mais algo tan simples como este recoñecemento demorou máis de 175 anos. Con anterioridade apenas aparece na imprensa referencia á da data de...

Rosalía entre poetas, música e camisolas
Festival o 29 e 30 en Compostela

Rosalía entre poetas, música e camisolas

A imparábel popularización da figura de Rosalía de Castro terá a última fin de semana de setembro un novo fito. O Festival Rosalía xuntará durante dous días en Santiago de Compostela músicos, poetas, artesáns, que amosarán ao público diferentes maneiras de se achegar á autora de Follas Novas.
 

 Tres obras de Ovidio Murguía e un guecho de cabelo rosaliano

Tres obras de Ovidio Murguía e un guecho de cabelo rosaliano

A Deputación da Coruña entregoulle hoxe á Fundación Rosalía e á súa Casa-Museo novas pezas da súa propiedade: tres lenzos pintados por Ovidio Murguía e un guecho de cabelo de Rosalía, que formarán parte da nova museoloxía que será inaugurada o vindeiro día 15 de xullo. 

Rosalía, de paseo pola muralla de Lugo
Na compaña da poeta en castelán e excepcionalmente en galego Clara Corral

Rosalía, de paseo pola muralla de Lugo

A día de hoxe non posuímos ningunha proba directa e contemporánea que nos permita asegurar que Rosalía morou en Lugo. Sabemos con certeza que non o fixo de forma permanente e a súa presenza ocasional é sempre debida a testemuños indirectos e posteriores á súa morte pois, como di Carvalho Calero, “o relevo atinxido pola figura da escritora dá interese a todo o que a ela se refira”

Un xornal compostelán informou en 1898 do uso da bandeira galega no traslado dos restos de Rosalía
Sermos desvela un vello misterio

Un xornal compostelán informou en 1898 do uso da bandeira galega no traslado dos restos de Rosalía

Fica resolvido un vello misterio, unha peza máis por encaixar no puzzle rosaliano. En 10 de setembro de 1898 un xornal de Buenos Aires, El Eco de Galicia, aseguraba que a última vez -e talvez a primeira- que se vira a bandeira galega en público fora en maio de 1891, durante o acto de traslado dos restos da poeta nacional do cemiterio de Adina ao de Bonaval. El Eco de Galicia aludía a un colega xornalista como fonte da información, mais non a identificaba. Sermos está en condicións de despexar a incógnita: a noticia apareceu orixinariamente no xornal compostelán La Gaceta de Galicia.

"Rosalía foi unha filla froito dunha historia de amor extraordinaria"
MARÍA XESÚS LAMA, BIÓGRAFA DE ROSALÍA

"Rosalía foi unha filla froito dunha historia de amor extraordinaria"

María Xesús Lama, profesora da Universitat de Barcelona, vén de publicar o primeiro volume dunha agardadísima biografía de Rosalía de Castro, a primeira aproximación ampla á vida do personaxe máis importante das nosas letras. Subtitúlaa así: "Cantos de independencia e liberdade (1837-1863)".

Unha lembranza á vontade colectiva que ergueu o monumento a Rosalía

Unha lembranza á vontade colectiva que ergueu o monumento a Rosalía

Nenas e nenos lendo fragmentos da súa obra e o grupo Habelas Hainas poñéndolles música pecharon o acto institucional co que a Deputación da Coruña homenaxeou Rosalía con motivo do 180 aniversario do seu nacemento. O escenario foi o monumento da Alameda de Santiago que chega este ano ao seu centenario como símbolo do entusiasmo colectivo con Rosalía.

Todos a favor do aeroporto Rosalía

Todos a favor do aeroporto Rosalía

O Pleno do Concello de Santiago vén de aprobar unha declaración institucional de todos os grupos municipais na que instan ao cambio de denominación do aeroporto. 

A pioneira da fotografía en Galiza
María Cardarelly, a retratista de Rosalía

A pioneira da fotografía en Galiza

Recentes investigacións permitiron confirmar que Compostela contou coa primeira fotógrafa de estudio en Galicia. Chamábase María Cardarelly e compuxo os primeiros retratos coñecidos de Rosalía de Castro.

O arquivo da familia Baltar regresa a Galiza

O arquivo da familia Baltar regresa a Galiza

Hoxe a familia Baltar asinou en Madrid un acordo coa Fundación Rosalía para depositar na súa Casa-Museo de Padrón o seu arquivo histórico, que inclúe valiosa correspondencia de Roalía, Murguía, Castelao, a RAG, Alfredo Brañas e outros. 

100 anos de Xosé Velo e o seu “¡Morra España! ¡Viva Hespaña!”

100 anos de Xosé Velo e o seu “¡Morra España! ¡Viva Hespaña!”

O 21 de abril de 1916 nacía en Celanova Xosé Velo Mosquera, o líder do DRIL que asaltou o Santa María para denunciar as dictaduras ibéricas. E a comisión do seu Centenario celébrao publicando o único libro que saíu do prelo da súa editora Nós, dentro da colección Galicia Ceibe. 

O Día de Rosalía está aquí para ficar
CENTOS DE ACTOS POR TODO O PAÍS

O Día de Rosalía está aquí para ficar

Un ano máis as redes sociais ferveron co #MobilizaRosalía e co #DíadeRosalía. Asociacións, centros escolares e desta vez tamén algunhas institucións implicáronse a fondo nunha xornada que medra cada ano desde abaixo. 

#MobilizaRosalía de Ribadeo a Braga

#MobilizaRosalía de Ribadeo a Braga

Esta cuarta feira 24 de febreiro, ducias de actos por toda a xeografía galega lembrarán á poeta de Padrón, que nacía hai 179 anos en Compostela.