xoan-costa
Un gafo elefantiásico [por Xoán Costa]

Un gafo elefantiásico [por Xoán Costa]

A  Estafeta de Santiago do vinte e dous de marzo de 1814 quéixase da presenza na Quintana dun “gafo elefanciaco” que causa horror pola súa deformidade, mete medo e pode infectar a saúde pública, sobre todo despois da destrución dos establecementos “piadosos”

...
Libros prohibidos, por Xoán Costa

'Libros prohibidos', por Xoán Costa

No mesmo ano de 1864 en que os seminaristas de Lugo ameazan con apedrar a imprensa de Soto Freire se ousa publicar El Codio de Rosalía, o Boletín Eclesiástico do Bispado de Tui marca como libros prohibidos para toda a súa xurisdición El Almanaque...

Campanela no teatro Alfonsetti, por Xoán Costa

Campanela no teatro Alfonsetti, por Xoán Costa

En novembro de mil oitocentos e oitenta e dous, o día doce,  Betanzos inaugurou teatro, o teatro Alfonsetti, con capacidade para catrocentas persoas. Despois de a banda interpretar a sinfonía Campanone, adaptación española, realizada por Vicente Lleó, da ópera italiana...

Colonias [por Xoán Costa]

Colonias [por Xoán Costa]

Nestes días en que a esencia do patriotismo español toma de novo corpo en Xibraltar, con fermosas palabras a falar das relacións futuras, de cosoberanía, ou con outras máis feras destinadas a falar de traizón e outras cousas, lembrei unha gravura de Rafael Bordalo...

Noite de temporal. Novelar o real [por Xoán Costa]
O naufraxio do 'Santa Isabel': máis de 200 vítimas

Noite de temporal. Novelar o real [por Xoán Costa]

Corre a noite do dous de xaneiro de mil novecentos vinte e un. A néboa é densa perto da Illa de Sálvora. O vapor correo Santa Isabel embarranca, posibelmente por confundir a posición do faro vello da illa co novo. A bordo estaban duascentas...

As outras velutinas [por Xoán Costa]

As outras velutinas [por Xoán Costa]

Calquera de nós coñece hoxe a palabra velutina en referencia a ese insecto tamén chamado vespa asiática e iso malia a non aparecer nos dicionarios académicos, nin con este valor nin con outro.

Calendario patriótico [por Xoán Costa]

Calendario patriótico [por Xoán Costa]

Chegadas estas datas do ano os almanaques agrícolas saían, e aínda saen, das imprentas. De periodicidade anual e completa información sobre eclipses, fases lunares e marés, prognósticos meteorolóxicos e previsións para todo o ano, santoral e os períodos máis axeitados para as diferentes tarefas agrícolas, refráns, adiviñas, contos, as datas das feiras e consellos para todo tipo de tarefas, estes obxectos comunicacionais foron moi populares desde o século XIX.

Señora e señorita [por Xoán Costa]

Señora e señorita [por Xoán Costa]

En 1901 Franza lexisla por vez primeira sobre o voto das mulleres, limitado a aquelas que non teñan marido para as representar. En paralelo con ese debate, a sociedade “Le suffrage des femmes” lanzou unha carta-manifesto sobre o uso da palabra señorita.

 

...
A primeira greve de mulleres, por Xoán Costa

A primeira greve de mulleres, por Xoán Costa

O 7 de decembro de 1857 ten lugar a primeira folga de mulleres en Galiza. Foi na fábrica de tabacos da Coruña. Segundo o periódico El País (Pontevedra 13-12-1857) estivo provocada “pola oposición das cigarreiras á introdución de máquinas novas e ás mudanzas na...

Poemas para a Redacción. O caso de Tanzania [por Xoán Costa]

Poemas para a Redacción. O caso de Tanzania [por Xoán Costa]

Que a poesía teña como destino revistas literarias e eruditas é algo habitual desde o momento mesmo en que as publicacións periódicas apareceron nas nosas vidas. Escritoras e escritores consagrados, ou aínda por consagrar, levaron a súa creación a esas follas impresas que chamamos periódicos. 

Uma revolta com nome de mulher: Maria da Fonte [por Xoán Costa]
Origem dum dos hinos mais populares de Portugal

Uma revolta com nome de mulher: Maria da Fonte [por Xoán Costa]

Tem nome de mulher, de muitas mulheres. É a revolta de Maria da Fonte, a revolta do Minho, musicada, romanceada, analisada, feita carne de teses de doutoramento, submetida à imaginação popular. Mas sempre viva.
 

“Un diario galego é necesario e posíbel”
Xoán Costa, presidente do Consello de Administración de Sermos Galiza

“Un diario galego é necesario e posíbel”

O presidente do Consello de Administración de Sermos Galiza, S.A., Xoán Costa, explica nesta entrevista os resultados da campaña de promoción de Sermos O Diario Galego e as liñas de traballo en que se insistirá nos próximos meses co obxectivo de acadar a 31 de decembro de 2018 as 3.000 subscricións necesarias para poñer en andamento o xornal en 2019.

A crise na exportación de gando [por Xoán Costa]

A crise na exportación de gando [por Xoán Costa]

A incorporación de Galiza no mercado mundial como rexión agro-exportadora sitúase por volta de 1840 sendo o comercio de exportación de vacún o máis salientábel. En novembro de 1874 parten para Inglaterra e Franza, desde A Coruña, 1.528 cabezas, cantidade que aumenta de cara...

Absolución por teléfono, de Xoán Costa

Absolución por teléfono, de Xoán Costa

O 10 de marzo de 1876 Alexander Graham Bell realizou a primeira chamada por teléfono. Doce anos despois, en outubro de 1888, El pensamiento Gallego publica un artigo titulado La confesión por teléfono. Nel recolle a polémica de se é válida a confesión por...

Máis prexuízos contra a Galiza [por Xoán Costa]

Máis prexuízos contra a Galiza [por Xoán Costa]

O salmantino Diego Torres Villarroel, considerado unha das mentes máis brillantes e inquietas do seu tempo, peregrinou a Santiago en 1737. Peregrinación a Santiago, poema duns mil versos, narra a súa peregrinación entre Salamanca e Santiago a...

A primeira guía turística de Galiza

A primeira guía turística de Galiza

En 1917, cento e un anos van alá, a Asociación de Hostaleiros e Fondistas de Galicia editou a que, seguramente, é a primeira guía para o turista que visita o noso país. A Asociación, creada en xaneiro dese ano de 1917, viña funcionando, de maneira informal,...

Negar o galeguismo [por Xoán Costa]

Negar o galeguismo [por Xoán Costa]

Emilia Docet Ríos, militante e activista do Partido Galeguista, conta nunha entrevista que levaba ao peito unha insignia de ouro regalo do Partido “porque son afiliada. Eu vería con inmensa satisfacción que todas as mulleres de Galicia a...

Sellier, inventor e fotógrafo de eclipses [por Xoán Costa]

Sellier, inventor e fotógrafo de eclipses [por Xoán Costa]

A traxectoria de José Sellier como fotógrafo é ben coñecida. Se cadra aínda é máis a súa carreira como cineasta. No seu gabinete fotográfico da rúa de Santo Andrés foron visualizados varios títulos do catálogo Lumière, alén de proxectar os...

O neno Amado Carballo foi o vello paroleiro [por Xoán Costa]

O neno Amado Carballo foi o vello paroleiro [por Xoán Costa]

En marzo de 1912 Luís Amado Carballo (Pontevedra, 2 de maio de 1901) tiña dez anos. Nese mes, o día nove, o colexio Balmes de Pontevedra, onde realiza os primeiros estudos, celebrou no teatro de Pontevedra un acto a beneficio dos feridos de Melilla.

...
Un ladrón poeta [por Xoán Costa]

Un ladrón poeta [por Xoán Costa]

O sete de novembro de 1898 Andrés Vázquez Peña, de cuarenta e oito anos, xastre de profesión, solteiro e natural de Nantín, lugar da parroquia de Cascallá, no concello lugués de Becerreá (aínda que hai quen di que era natural de Fontes, no mesmo concello) é chamado a...

E se vimos da pataca? [por Xoán Costa]

E se vimos da pataca? [por Xoán Costa]

A pataca, orixinaria dos Andes Chilenos e Peruanos, recobra actualidade. E non por festas gastronómicas ou por manifestacións derivadas dos baixos prezos pagados aos produtores. Tampouco por algúns, caso de La Trinca, a considerar a orixe da especie humana para afirmar que...

Cantares Gallegos: os días previos ao 17 de maio de 1863

'Cantares Gallegos': os días previos ao 17 de maio de 1863

Sobre como foi recibido Cantares Gallegos unha vez publicado hai moito escrito; sobre como se anunciou a publicación, ou como diríamos hoxe, como se planificou o lanzamento editorial e se creou o ambiente necesario para a súa comercialización hai menos, por non dicer nada.

Caramelos mata lombrigas [por Xoán Costa]

Caramelos mata lombrigas [por Xoán Costa]

José Ruiz Guirado, no libro Intrahistoria de Marín, conta como o farmacéutico Pedro Catalá tivo un dependente ao que tomou cariño e que lle gustaría que fixese a carreira de farmacia. Matriculouno no instituto mais o rapaz, preguiceiro como era, non daba unha. E don...