xoan-costa
O Miño, navegábel

O Miño, navegábel

Na semana pasada comentamos nesta sección a idea de Salvador Alonso, membro da sociedade de caza e pesca La Viguesa, de criar esturións no río Miño para deles obter caviar. Foi unha idea sen máis desenvolvemento pois “el caudillo”, a quen lla apresentou, non...

Criar esturións no Miño

Criar esturións no Miño

Nos tratados de alimentación do século XIX hai unha serie de peixes considerados demasiado fortes para os estómagos febles. Un deles é o esturión, tamén coñecido como esturxón ou sollo rei, unha especie autóctona dos ríos galegos desaparecida hai máis de 50 anos (o último...

Joselín, o grande contador de historias

Joselín, o grande contador de historias

Hai máis de sesenta anos, foi o vinte de setembro de 1958, que morreu José Rodríguez de Vicente, coñecido como Joselín, pioneiro na arte da narración oral. Emigrado en 1916 en Uruguai crea o personaxe de Joselín para contar contos.
O Macbeth de Manuel Lourenzo

O Macbeth de Manuel Lourenzo

Foi Manuel Lourenzo o primeiro en optar por unha representación galega de Macbeth, en Ribadavia en 1975 e na Coruña. A tradución, feita polo propio Manuel Lourenzo, non se publicou mais consérvase na Biblioteca Arquivo Francisco Pillado...

Atracción por Bama, por Xoán Costa

Atracción por Bama, por Xoán Costa

Na China existe un distrito chamado Bama situado na provincia de Gangxi. É coñecido que nos vales do río Panyang se concentra un grande número de persoas centenarias e que mesmo aquelas persoas que superan os cen anos gozan de boa saúde. A idade promedio na China é de 75...

Margery Kempe, unha inglesa en Compostela

Margery Kempe, unha inglesa en Compostela

Margery Kempe, inglesa nada cara a 1373 e moi dada a viaxar a calquera parte onde houber unha reliquia, embarcou en Bristol, en xullo de 1417, e após sete días de viaxe desembarcou na Coruña para continuar viaxe a Compostela. A viaxe de volta durou cinco días. En total estivo fóra vinte e seis días, catorce deles en Compostela durante os cais puido pregar á vontade e admirar a bela catedral.

Nel giardino, una notte, seduta
Curros traducido para o italiano nos anos 30

Nel giardino, una notte, seduta

Faro Villalbés foi un xornal quincenal e de ideario republicano. Publicouse en dúas etapas: a primeira entre o vinte e dous de xaneiro de 1932 e o trinta e un de decembro de 1934. O periódico foi sempre defensor da autonomía de Galiza, mais cunha clara estratexia de subordinación ao sector republicano liderado por Casares Quiroga. Publicábase en español con algunha colaboración en galego, case sempre de Carmiña Prieto Rouco, muller que animou moitas veladas teatrais e literarias en Vilalba e que tamén escrebeu en español, entre outras cousas poemas laudatorios de Franco e dos mariños do Baleares.

Prohibición da aguillada, por Xoán Costa

Prohibición da aguillada, por Xoán Costa

“E por se algún dia chega unha ocasión

En que Xan labrego poida erguer a man

Quero unha aguillada que me sirva entón

Pra medirlle as costas a algún pillaban”

Crecente Vega

 

No mesmo...

Desencaminharte, uma janela aberta ao Minho
A arte feita paisagem

Desencaminharte, uma janela aberta ao Minho

DESENCAMINHARTE é um programa que visa promover a criação artística no Alto Minho através de uma dinâmica em rede que estimule o reconhecimento da sua identidade. Ou isso é o que  diz oferecer o coletivo HODOS, responsável pelo projeto.
Bienal de Cerveira recebe prémio Melhor Museu do Ano
A entidade também recebe distinção na Galiza.

Bienal de Cerveira recebe prémio Melhor Museu do Ano

A Fundação Bienal de Arte de Cerveira é um instrumento para a criação de condições adequadas à profissionalização e consolidação deste projeto cultural e criativo conhecido como Bienal Internacional de Arte de Cerveira, dedicada à arte contemporânea, sendo a mais antiga da Península Ibérica a se realizar desde 1978.

Suez, un suco aberto no deserto, por Xoán Costa

Suez, un suco aberto no deserto, por Xoán Costa

O canal de Suez, ese suco de case douscentos quilómetros aberto no deserto para ligar o mar Mediterráneo ao mar Vermello e permitir as embarcacións iren da Europa á Asia sen teren que contornar a África polo cabo da Boa Esperanza, foi un proxecto iniciado polos faraóns, rematado no século XIX e ampliado no XX. Durante este tempo estivo varias veces fechado ao tránsito

Pitusín, as bolachas de Miss España; por Xoán Costa

Pitusín, as bolachas de Miss España; por Xoán Costa

O editorial Defendamos a nosa economía publicado no número 332 de vinte de maio de 1934 polo semanario A Nosa Terra ofrecía unha listaxe de produtos galegos e exhortaba a consumilos. Enumera diversos artigos xenéricos (conservas, viños, mobles, augas ...)...

Mulheres que trazem o mar nos olhos: Sophia de Mello Breyner Andresen

Mulheres que trazem o mar nos olhos: Sophia de Mello Breyner Andresen

Poetas, professores e gestores culturais, reúnem-se hoje quinta e amanhã sexta-feira na Gulbenkian, em Lisboa, para discutir e estudar a obra de Sophia de Mello Breyner Andresen. São mais de trinta especialistas de todo o mundo a abordarem a obra da poeta no âmbito do seu centenário.

Emilia Docet e a volta ciclista a Galiza

Emilia Docet e a volta ciclista a Galiza

Vai para oitenta e seis anos que se celebrou a primeira volta ciclista a Galiza. Comezou o nove de agosto de 1933, cun percorrido de 1096 quilómetros repartidos en sete etapas. Organizada polo semanario vigués Stadium, a proba contou co apoio de moitas entidades e da...

Monobiquini, o escándalo

Monobiquini, o escándalo

Rudi Genreich foi un deseñador austríaco que pasa por ser o criador do monoquini, o primeiro fato de baño que deixaba o peito feminino a descuberto. A peza por el deseñada era unha braga negra que cubría até o embigo, con dous tirantes que pasaban por encima dos ombreiros e...

Os desafios da Lusofonia, a debate

Os desafios da Lusofonia, a debate

Será na sexta  edição das Conferências do Estoril, que decorrem nos dias 27 a 29 de maio, no campus da Nova School of Business and Economics, em Carcavelo

Galegos en Xibraltar, por Xoán Costa

Galegos en Xibraltar, por Xoán Costa

No sistema de transporte marítimo da segunda metade do século XIX, quer de mercadorías quer de pasaxeiros, Xibraltar ocupou un posto relevante e as toneladas de carbón necesarias para mover os barcos a vapor que ían cara a Suez e o Índico, ou cara a América, requeriu unha...

O cura fotógrafo, por Xoán Costa

O cura fotógrafo, por Xoán Costa

Ao longo dos séculos houbo curas que polas súas relacións ou simpatías con determinadas profesións ou movementos receberon un alcume relacionado con elas. De cura obreiro foi alcumado, por exemplo, Carlos García, mineiro en Barredos e sentenciado “en ausencia” pois fugouse...

Contrabando de fariña, por Xoán Costa

Contrabando de fariña, por Xoán Costa

Non, non estamos a nos referir á serie de televisión. Falamos do po que se obtén ao moer os grans de certos cereais e do contrabando realizado con este produto a comezos do ano 1917, contrabando  que provocou unha rebelión en Vigo nos primeiros días de xuño dese ano, con participación maioritaria, como noutras partes da Galiza, de mulleres.

Os tres pesares de Don Ramón, por Xoán Costa

Os tres pesares de Don Ramón, por Xoán Costa

O vinte e tres de outubro de 1954 Don Ramón Otero Pedrayo recoñeceu levar uns días apesarado por tres asuntos importantes. Díxoo nos locais da editorial Porto, en Compostela, a onde acudira para a presentación da Historia da Literatura Galega de Benito Varela Jácome.

Bicicletas: saia ou pantalón? [por Xoán Costa]

Bicicletas: saia ou pantalón? [por Xoán Costa]

Cara a 1895 a abundancia de velocípedos e o seu uso por parte das mulleres puxo no día a día perguntas como as que fai El Anunciador: a muller debe usar saia ou pantalón para andar en bicicleta?

 

En Ferrol un bando da Alcaldía tivo que...

O zapato inglés e o camelo branco [por Xoán Costa]

O zapato inglés e o camelo branco [por Xoán Costa]

Desde o ano 1903 e até 1937, en que pasou a se denominar El zapato español, houbo en Vigo, na rúa do Príncipe, uns grandes armacéns dedicados á venda de calzado de importación. Era El zapato inglés, propiedade de Eulogio González Abuín, dono tamén do...

A Cruz do matrimonio [por Xoán Costa]

A Cruz do matrimonio [por Xoán Costa]

Se houbo unha peza de teatro que triunfase na segunda metade do século XIX esa foi La cruz del matrimonio, comedia original en tres actos y en verso publicada en 1861 e representada na Galiza desde 1862 até, polo menos, 1897. O autor, Luís de Aguilaz. A primeira actriz, Carmen Berrobianco.

Galiza a calumniada [por Xoán Costa]

Galiza a calumniada [por Xoán Costa]

Galicia, la calumniada é un libro de 1923. Un itinerario sentimental e artístico. Un libro de eloxios mais non de lisonxa.

 

O autor é Constantino Suárez Fernández, nado en Avilés en 1890 e morto en Madrid en 1941 e que asinaba...

“A reacción é de satisfacción e de aumento na nosa autoestima”
Xoán Costa, presidente do Consello de Administración de Sermos Galiza

“A reacción é de satisfacción e de aumento na nosa autoestima”

O presidente e conselleiro delegado do Consello de Administración de Sermos Galiza, S.A., Xoán Costa, responde ás cuestións que lle formulamos ao redor do diario en galego, unha vez logradas as 3.000 subscricións que permitirán publicar o xornal en 2019.

Un gafo elefantiásico [por Xoán Costa]

Un gafo elefantiásico [por Xoán Costa]

A  Estafeta de Santiago do vinte e dous de marzo de 1814 quéixase da presenza na Quintana dun “gafo elefanciaco” que causa horror pola súa deformidade, mete medo e pode infectar a saúde pública, sobre todo despois da destrución dos establecementos “piadosos”

...
'Libros prohibidos', por Xoán Costa

'Libros prohibidos', por Xoán Costa

No mesmo ano de 1864 en que os seminaristas de Lugo ameazan con apedrar a imprensa de Soto Freire se ousa publicar El Codio de Rosalía, o Boletín Eclesiástico do Bispado de Tui marca como libros prohibidos para toda a súa xurisdición El Almanaque...

Campanela no teatro Alfonsetti, por Xoán Costa

Campanela no teatro Alfonsetti, por Xoán Costa

En novembro de mil oitocentos e oitenta e dous, o día doce,  Betanzos inaugurou teatro, o teatro Alfonsetti, con capacidade para catrocentas persoas. Despois de a banda interpretar a sinfonía Campanone, adaptación española, realizada por Vicente Lleó, da ópera italiana...

Colonias [por Xoán Costa]

Colonias [por Xoán Costa]

Nestes días en que a esencia do patriotismo español toma de novo corpo en Xibraltar, con fermosas palabras a falar das relacións futuras, de cosoberanía, ou con outras máis feras destinadas a falar de traizón e outras cousas, lembrei unha gravura de Rafael Bordalo...

Noite de temporal. Novelar o real [por Xoán Costa]
O naufraxio do 'Santa Isabel': máis de 200 vítimas

Noite de temporal. Novelar o real [por Xoán Costa]

Corre a noite do dous de xaneiro de mil novecentos vinte e un. A néboa é densa perto da Illa de Sálvora. O vapor correo Santa Isabel embarranca, posibelmente por confundir a posición do faro vello da illa co novo. A bordo estaban duascentas...

As outras velutinas [por Xoán Costa]

As outras velutinas [por Xoán Costa]

Calquera de nós coñece hoxe a palabra velutina en referencia a ese insecto tamén chamado vespa asiática e iso malia a non aparecer nos dicionarios académicos, nin con este valor nin con outro.

Calendario patriótico [por Xoán Costa]

Calendario patriótico [por Xoán Costa]

Chegadas estas datas do ano os almanaques agrícolas saían, e aínda saen, das imprentas. De periodicidade anual e completa información sobre eclipses, fases lunares e marés, prognósticos meteorolóxicos e previsións para todo o ano, santoral e os períodos máis axeitados para as diferentes tarefas agrícolas, refráns, adiviñas, contos, as datas das feiras e consellos para todo tipo de tarefas, estes obxectos comunicacionais foron moi populares desde o século XIX.

Señora e señorita [por Xoán Costa]

Señora e señorita [por Xoán Costa]

En 1901 Franza lexisla por vez primeira sobre o voto das mulleres, limitado a aquelas que non teñan marido para as representar. En paralelo con ese debate, a sociedade “Le suffrage des femmes” lanzou unha carta-manifesto sobre o uso da palabra señorita.

 

...
A primeira greve de mulleres, por Xoán Costa

A primeira greve de mulleres, por Xoán Costa

O 7 de decembro de 1857 ten lugar a primeira folga de mulleres en Galiza. Foi na fábrica de tabacos da Coruña. Segundo o periódico El País (Pontevedra 13-12-1857) estivo provocada “pola oposición das cigarreiras á introdución de máquinas novas e ás mudanzas na...

Poemas para a Redacción. O caso de Tanzania [por Xoán Costa]

Poemas para a Redacción. O caso de Tanzania [por Xoán Costa]

Que a poesía teña como destino revistas literarias e eruditas é algo habitual desde o momento mesmo en que as publicacións periódicas apareceron nas nosas vidas. Escritoras e escritores consagrados, ou aínda por consagrar, levaron a súa creación a esas follas impresas que chamamos periódicos. 

Uma revolta com nome de mulher: Maria da Fonte [por Xoán Costa]
Origem dum dos hinos mais populares de Portugal

Uma revolta com nome de mulher: Maria da Fonte [por Xoán Costa]

Tem nome de mulher, de muitas mulheres. É a revolta de Maria da Fonte, a revolta do Minho, musicada, romanceada, analisada, feita carne de teses de doutoramento, submetida à imaginação popular. Mas sempre viva.
 

“Un diario galego é necesario e posíbel”
Xoán Costa, presidente do Consello de Administración de Sermos Galiza

“Un diario galego é necesario e posíbel”

O presidente do Consello de Administración de Sermos Galiza, S.A., Xoán Costa, explica nesta entrevista os resultados da campaña de promoción de Sermos O Diario Galego e as liñas de traballo en que se insistirá nos próximos meses co obxectivo de acadar a 31 de decembro de 2018 as 3.000 subscricións necesarias para poñer en andamento o xornal en 2019.

A crise na exportación de gando [por Xoán Costa]

A crise na exportación de gando [por Xoán Costa]

A incorporación de Galiza no mercado mundial como rexión agro-exportadora sitúase por volta de 1840 sendo o comercio de exportación de vacún o máis salientábel. En novembro de 1874 parten para Inglaterra e Franza, desde A Coruña, 1.528 cabezas, cantidade que aumenta de cara...

Absolución por teléfono, de Xoán Costa

Absolución por teléfono, de Xoán Costa

O 10 de marzo de 1876 Alexander Graham Bell realizou a primeira chamada por teléfono. Doce anos despois, en outubro de 1888, El pensamiento Gallego publica un artigo titulado La confesión por teléfono. Nel recolle a polémica de se é válida a confesión por...